سهم مردم پرلوک از آب شرب فقط 4 ساعت در شبانهروز است!
دهیار روستای پرلوک با اشاره به تداوم مشکل کمبود آب شرب در این روستا طی چهار تا پنج سال گذشته، گفت: درحال حاضر آب شرب تنها سه تا چهار ساعت در شبانهروز در شبکه برقرار است و مردم ناچار هستند در همین فرصت محدود، آب مورد نیاز خود را تأمین و ذخیره کنند.
احمد کاویانینیک با تشریح وضعیت جمعیتی، اقتصادی و خدماتی روستای پرلوک، اظهار کرد: براساس آخرین آمار، جمعیت روستای پرلوک دو هزار و 253 نفر است و بخش عمده فعالیت اقتصادی مردم روستا در حوزه کشاورزی و دامداری، انجام میشود.
وی افزود: گندم مهمترین محصول کشاورزی روستای پرلوک است و بخش قابل توجهی از زمینهای کشاورزی به کشت این محصول اختصاص دارد؛ همچنین درحال حاضر حدود 12 تا 15 واحد دامداری در روستا فعال است و دامداری نیز یکی از پایههای اصلی اقتصاد خانوارهای روستایی محسوب میشود.
دهیار روستای پرلوک با اشاره به تغییر الگوی اشتغال نسلهای مختلف، ادامه داد: بخش عمده کشاورزی و دامداری همچنان توسط نسلهای قدیمیتر دنبال میشود و جوانان استقبال کمتری از این فعالیتها دارند. بخشی از جوانان برای اشتغال به شهرهایی مانند همدان، بهار و لالجین رفتوآمد میکنند و در برخی موارد نیز افرادی که برای کار به شهرهای دیگر مهاجرت کردهاند، همچنان محل زندگی خود را در روستا حفظ کرده و رفتوآمد دارند.
کاویانینیک بیان کرد: جوانان روستا در کنار اشتغال خارج از روستا، در برخی کارگاهها و فعالیتهای خدماتی و تولیدی نیز مشغول هستند؛ بااینحال، پرلوک واحد صنعتی بزرگ و قابل توجهی ندارد و فعالیتهای تولیدی آن بیشتر در قالب کارگاههای کوچک انجام میشود که تعدادی از آنها فعال هستند.
وی یکی از مهمترین مشکلات روستا را وضعیت آب شرب عنوان کرد و گفت: کمبود آب شرب به یکی از جدیترین مشکلات پرلوک در سالهای اخیر تبدیل شده است؛ بهگونهای که درحال حاضر آب شرب بهصورت شبانهروزی در دسترس مردم نیست و آب تنها برای حدود سه تا چهار ساعت در شبانهروز برقرار است.
دهیار روستای پرلوک ادامه داد: بهدلیل این وضعیت، مردم ناچار هستند در ساعات محدودی که آب در شبکه وجود دارد، نیازهای خود را تأمین و آب مورد نیازشان را ذخیره کنند؛ این مشکل حدود چهار تا پنج سال است که ادامه دارد و فشار زیادی بر مردم روستا وارد کرده است.
کاویانینیک با اشاره به وضعیت آب کشاورزی، گفت: آب مورد نیاز بخش کشاورزی نیز محدودیتهایی دارد و این مسئله میتواند بر فعالیت کشاورزان و استمرار تولید، تأثیر بگذارد. بااینحال، پیگیریهایی برای حل مشکل آب انجام شده و امیدواریم طرحهای مربوطه در آینده نزدیک به نتیجه برسد و وضعیت تأمین آب روستا بهبود پیدا کند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت خدمات درمانی روستا، اظهار کرد: در حوزه بهداشت و درمان نیز با کمبودهایی مواجه هستیم و درحال حاضر پزشک تنها حدود دو روز در هفته در روستا حضور دارد؛ این درحالی است که جمعیت روستا قابل توجه بوده و مردم برای دریافت بسیاری از خدمات درمانی تخصصی، ناچار به مراجعه به شهر هستند.
دهیار پرلوک با بیان اینکه این روستا در گذشته از امکانات درمانی بیشتری برخوردار بوده است، افزود: در سالهای گذشته شرایط متفاوت بود و حتی از قبل انقلاب تا حدود سال 1365، روستا از حضور پزشک بهصورت دائمی و شبانهروز، برخوردار و امکانات درمانی آن نیز گستردهتر بوده، اما این شرایط در سالهای بعد ادامه پیدا نکرده است.
وی درباره وضعیت آموزشی روستا نیز گفت: پرلوک ازنظر برخورداری از آموزش ابتدایی و دوره متوسطه امکاناتی دارد، اما در مقطع دبیرستان، همه رشتهها در روستا ارائه نمیشود و دانشآموزانی که قصد ادامه تحصیل در برخی رشتهها را دارند، ناچار هستند برای ادامه تحصیل به همدان یا دیگر مناطق مراجعه کنند.
کاویانینیک اضافه کرد: با توجه به تغییر نگاه نسل جدید به بازار کار، بسیاری از دانشآموزان و جوانان به دنبال رشتههایی هستند که بتوانند زمینه اشتغال آینده آنها را فراهم کنند؛ ازجمله رشتههای مرتبط با رایانه، طراحی گرافیک و سایر حوزههایی که بازار کار بیشتری دارند.
وی با اشاره به وضعیت تحصیلات ساکنان روستا، گفت: در سالهای اخیر سطح تحصیلات در میان مردم روستا افزایش پیدا کرده و تعداد افراد تحصیلکرده بیشتر شده است، اما در نسل جدید بهدلیل مقایسه شرایط اشتغال و درآمد، گرایش به ادامه تحصیل در برخی موارد کاهش یافته است.
دهیار روستای پرلوک در ادامه با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و گردشگری این روستا، اظهار کرد: یکی از ظرفیتهای مهم پرلوک، وجود یک اثر تاریخی متعلق به دوره شجاعالسلطنه است که در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده، اما متأسفانه تاکنون اقدامات مؤثری برای مرمت و احیای آن، انجام نشده است.
وی افزود: نگهداری و سر پا نگه داشتن این بنای تاریخی تاکنون بیشتر برعهده مالکان بوده و رسیدگی و مرمت اساسی آن نیازمند ورود دستگاههای متولی است؛ درصورت مرمت و بازسازی این اثر و انجام اقدامات مناسب در حوزه معرفی و تبلیغات، میتوان زمینه حضور گردشگران را در روستا فراهم کرد.
کاویانینیک با تأکید بر نقش گردشگری در تقویت اقتصاد روستا، گفت: اگر ظرفیت تاریخی پرلوک احیا شود و گردشگران برای بازدید از این اثر به روستا بیایند، این موضوع میتواند به رونق اقتصادی ما کمک کند و زمینه ایجاد فعالیتهای جدید برای اهالی را فراهم آورد.
وی همچنین بر ضرورت ایجاد و تقویت مهارتهای بومی در روستا تأکید کرد و افزود: درحال حاضر مهارت یا حرفهای که بهصورت گسترده میان مردم روستا رواج داشته باشد و بتوان از آن بهعنوان یک برند یا مزیت اقتصادی روستا استفاده کرد، وجود ندارد و فعالیتهای اقتصادی بیشتر بهصورت پراکنده دنبال میشوند.
دهیار پرلوک خاطرنشان کرد: ایجاد یک مهارت یا فعالیت تولیدی مشترک میان اهالی میتواند در آینده به یکی از ظرفیتهای اقتصادی روستا تبدیل شود، اما تحقق این موضوع نیازمند مشارکت و همراهی مردم و حمایت دستگاههای متولی است.
وی با اشاره به ظرفیت میراث فرهنگی برای آموزش مهارتهای صنایع دستی، گفت: درصورت استقبال مردم، امکان آموزش برخی مهارتها از سوی میراث فرهنگی وجود دارد و میتوان با شناسایی ظرفیتهای روستا، یک حرفه مشخص را بهعنوان فعالیت اقتصادی جدید، دنبال کرد.
کاویانینیک در پایان سخنانش عنوان کرد: پرلوک با وجود ظرفیتهای قابل توجه در حوزه کشاورزی، دامداری و گردشگری، برای توسعه اقتصادی و بهبود کیفیت زندگی مردم همچنان با چالشهایی ازجمله کمبود آب شرب، محدودیت خدمات درمانی و کمبود برخی امکانات آموزشی مواجه است و رفع این مشکلات میتواند زمینه استفاده بهتر از ظرفیتهای روستا و ماندگاری بیشتر جمعیت جوان را فراهم کند.
* ظرفیتهای بومی پرلوک در انتظار احیا و ورود نسل جوان
روستای پرلوک اگرچه همچنان در حوزه کشاورزی و دامداری فعالیت دارد و این مشاغل از ارکان اصلی اقتصاد آن بهشمار میروند، اما مسئله مهم، حفظ و تداوم این فعالیتهای بومی در نسلهای آینده است. بخش عمده فعالان این حوزهها را نسلهای قدیمیتر تشکیل میدهند و به نظر میرسد الگوی اقتصادی روستا نتوانسته متناسب با تغییرات و نیازهای نسل جدید توسعه پیدا کند و فرصتهای شغلی متنوعی برای جوانان فراهم آورد. درواقع، پرلوک با وجود برخورداری از زمینهای کشاورزی، واحدهای دامداری و جمعیتی بیش از دو هزار نفر، هنوز نتوانسته ظرفیت اقتصادی متمایز و متناسب با تواناییها و انتظارات نسل جوان ایجاد کند.
اگرچه حفظ کشاورزی و دامداری بهعنوان فعالیتهای اصیل و بومی روستا ضروری است، اما مسئله این است که این مشاغل نتوانستهاند نسل جدید را به ادامه فعالیت در این حوزهها ترغیب کنند. درنتیجه، بسیاری از جوانان پرلوک برای اشتغال به شهرهای دیگر میروند. هرچند نمیتوان از مهاجرت کامل این افراد سخن گفت و بخشی از آنان پس از پایان کار به روستا بازمیگردند، اما همین رفتوآمد و خروج نیروی کار جوان برای اشتغال در مناطق دیگر، به معنای انتقال بخشی از سرمایه انسانی و ظرفیت اقتصادی روستا به خارج از آن است؛ روندی که در بلندمدت میتواند فعالیتهای بومی را نیز با مشکل مواجه کند.
این وضعیت نشان میدهد اقتصاد سنتی پرلوک با چالش انتقال تجربه و نیروی انسانی به نسل بعد روبهرو است؛ مسئلهای که میتواند استمرار فعالیتهای اقتصادی بومی را تحت تأثیر قرار دهد. درواقع، روستا هنوز نتوانسته تمام ظرفیت نیروی انسانی خود را در اقتصاد داخلی بهکار بگیرد و برای جوانان انگیزه کافی جهت ماندگاری و فعالیت اقتصادی در محل زندگی آنان ایجاد کند.
نکته قابل تأمل این است که پرلوک با کمبود کامل ظرفیت اقتصادی مواجه نیست، بلکه مشکل اصلی آن، محدود بودن تنوع فعالیتها و نبود یک حرفه یا مهارت شاخص و متناسب با ویژگیهای روستا است. در برخی روستاها، یک حرفه یا فعالیت تولیدی مشخص بهمرور به هویت اقتصادی منطقه تبدیل شده و زمینه اشتغال و ماندگاری نیروی کار را فراهم کرده است؛ اما در پرلوک، هنوز چنین ظرفیت متمایزی شکل نگرفته و این پرسش مطرح میشود که چرا با وجود فعالیت واحدهای دامداری و استمرار کشت محصولات کشاورزی، یک فعالیت تولیدی شناختهشده که بتواند به هویت اقتصادی روستا تبدیل شود، شکل نگرفته است؟
به نظر میرسد پرلوک برای عبور از اقتصاد متکی بر تولید سنتی، به شناسایی و تکمیل زنجیرههای اقتصادی مرتبط با ظرفیتهای موجود خود نیاز دارد. در کنار تقویت کشاورزی و دامداری، توسعه فعالیتهایی مانند فرآوری محصولات، بستهبندی و عرضه با نام و نشان محلی و ایجاد مشاغل مکمل میتواند زمینه افزایش ارزشافزوده و ایجاد فرصتهای شغلی جدید را فراهم کند.
وجود بنای تاریخی ثبتشده در فهرست آثار ملی نیز یکی دیگر از فرصتهای قابل توجه پرلوک برای ایجاد تنوع اقتصادی، بهویژه برای نسل جوان است؛ ظرفیتی که تاکنون آنگونه که باید، مورد توجه قرار نگرفته و اقدامات مؤثری برای مرمت، نگهداری و بازسازی آن انجام نشده است. مرمت اصولی، ایجاد دسترسی مناسب و معرفی این اثر در برنامههای گردشگری میتواند زمینه حضور گردشگران و رونق فعالیتهای اقتصادی در روستا را فراهم کند. البته بهرهگیری از این ظرفیت زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار جاذبه تاریخی، یک مهارت، حرفه یا محصول بومی نیز برای عرضه به گردشگران، وجود داشته باشد تا حضور آنان به درآمدزایی برای اهالی، منجر شود.
مسئله دیگر، نبود یک حرفه مشترک و شاخص میان اهالی پرلوک است که بتواند بهمرور هویت اقتصادی منطقه را شکل دهد و اشتغال ساکنان را تأمین کند. در این زمینه، آموزش مهارتهای جدید به اهالی میتواند یکی از راهکارها باشد، اما صرف برگزاری دورههای آموزشی و آموزش یک حرفه، بهتنهایی مشکل اشتغال را برطرف نمیکند. آموزش زمانی به نتیجه اقتصادی میرسد که امکان تأمین مواد اولیه، سرمایهگذاری، تولید مستمر و دسترسی به بازار فروش نیز فراهم باشد و دستگاههای متولی از شکلگیری و تداوم این فعالیتها، حمایت کنند.
از سوی دیگر، زیرساختهای اساسی نیز تأثیر مستقیمی بر آینده اقتصادی پرلوک دارند. کمبود آب شرب و محدودیت دسترسی به خدمات درمانی، صرفاً مشکلاتی در حوزه خدمات عمومی نیستند، بلکه بر کیفیت زندگی مردم و تصمیم جوانان برای ماندن یا ترک روستا، تأثیر میگذارند. بهویژه آنکه محدودیت منابع آب کشاورزی نیز در روستا وجود دارد و با توجه به وابستگی بخش مهمی از اقتصاد پرلوک به کشاورزی، تأمین و مدیریت منابع آبی باید در اولویت برنامههای توسعهای قرار گیرد.
درمجموع، پرلوک برای توسعه اقتصادی بیش از آنکه به کنار گذاشتن مشاغل سنتی نیاز داشته باشد، به بازتعریف و تکمیل آنها و ایجاد فرصتهای تازه اشتغال نیازمند است. حفظ اقتصاد بومی زمانی امکانپذیر خواهد بود که کشاورزی و دامداری بتوانند در کنار فعالیتهای جدید، برای نسل جوان نیز درآمد پایدار ایجاد کنند و روستا به محلی برای کار و پیشرفت جوانان و نه صرفاً محل سکونت آنان، تبدیل شود.