رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان با اشاره به افزایش قیمت قیر از 22 تا 23 میلیون به حدود 70 میلیون تومان، از خرید و جذب یک‌هزار و 500 تُن قیر خبر داد و گفت: با وجود محدودیت منابع، اولویت سازمان تأمین آسفالت و کاهش معابر خاکی شهر است.
جلسه کمیسیون فنی، عمرانی، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر همدان با حضور اعضای شورا و سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان روز سه‌شنبه 31 شهریورماه، برگزار شد.
رئیس کمیسیون فنی، عمرانی، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر همدان در این جلسه با اشاره به بازدید اخیر از شهر قم و بررسی تجربه این شهر در اجرای پروژه‌های عمرانی، ادامه داد: یکی از پروژه‌هایی که در قم مورد بازدید قرار گرفت، پارکینگ طبقاتی نزدیک حرم بود که سازمان عمران این شهر به‌عنوان پیمانکار وارد پروژه شده بود؛ این پارکینگ در مدت حدود 17 تا 18 ماه به بهره‌برداری رسیده و دارای هفت تا هشت طبقه و چند طبقه منفی بود که اجرای آن با توجه به شرایط و محدودیت‌های موجود، پروژه‌ای بسیار سخت و پیچیده محسوب می‌شد.
مهدی حیدری با اشاره به محدودیت‌های ترافیکی در محدوده اجرای این پروژه، گفت: یکی از محدودیت‌ها این بود که عملیات اجرایی در ساعات خاصی از شب امکان‌پذیر بود، اما سازمان عمران با تدابیری که اندیشیده، توانسته پروژه را پیش ببرد.
وی افزود: در این پروژه مقرر شده بود تمام مبالغ جرایم ماده 100 مربوط به حذف پارکینگ، بدون دست‌خوردگی، در حساب مربوط به پروژه قرار گیرد و به‌طور کامل برای تأمین مالی آن هزینه شود؛ درواقع، مبالغ وصول‌شده از محل تبصره پنج ماده 100 که مربوط به حذف پارکینگ بود، برای اجرای این پروژه اختصاص پیدا می‌کرد.
حیدری خاطرنشان کرد: این تجربه نشان می‌دهد سازمان عمران در بسیاری از شهرها می‌تواند در مقیاس همان شهر، به‌نوعی یک مجموعه اجرایی و عمرانی قدرتمند برای شهرداری باشد و پروژه‌های بزرگ را با سرعت و توان بیشتری به سرانجام برساند.
وی با اشاره به تجربه همدان در این زمینه، گفت: در همدان نیز تجربه‌هایی داشته‌ایم که سازمان عمران وارد پروژه‌های بزرگ شده و توانسته آن‌ها را به نتیجه برساند؛ امروز نیز این سازمان اقدامات بزرگی را در دستور کار دارد.
حیدری تولید آسفالت را یکی از اقدامات مهم سازمان عمران دانست و اظهار کرد: تولید آسفالت، تأمین آسفالت، پخش و اصلاح لایه‌های روسازی که به‌صورت فینشری انجام می‌شود، ازجمله اقدامات مهم سازمان عمران است.
وی ادامه داد: نکته مهم این است که وقتی کیفیت اجرای کار را بررسی می‌کنیم، می‌بینیم همان آزمایش‌های سه‌گانه و کنترل‌های کیفی که برای یک پیمانکار انجام می‌شود، درباره سازمان عمران نیز صدق می‌کند و اعمال می‌شود؛ این‌گونه نیست که به‌دلیل وابستگی سازمان به شهرداری، از کنترل‌های کیفی صرف‌ نظر شود.
رئیس کمیسیون فنی، عمرانی، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر همدان با بیان اینکه عملکرد سازمان عمران در حوزه کیفیت و کمیت قابل توجه بوده است، گفت: در حوزه کیفیت، این روند به همان میزان و شکل ادامه دارد؛ هرچند در حوزه کمیت، شرایط امروز تاحدودی تأثیرگذار بوده است.
حیدری با اشاره به شرایط اقتصادی و محدودیت‌های موجود، افزود: شرایط جنگ، محاصره دریایی و تهدیدهایی که اخیراً درباره محدودیت پروازها مطرح شده و همچنین افزایش قیمت فرآورده‌های نفتی، طبیعتاً بر میزان تولید تأثیر گذاشته است، اما در حوزه کیفیت، روند کار همچنان با همان کیفیت ادامه دارد.
رئیس کمیسیون فنی، عمرانی، حمل‌ونقل و ترافیک شورای اسلامی شهر همدان همچنین به موضوع کارخانه دوم تولید آسفالت اشاره کرد و گفت: بخش عمده‌ای از خریدهای مربوط به کارخانه دوم انجام شده، اما به‌دلیل اختلاف قیمت‌ها، بخشی از خرید باقی مانده و وارد فرآیند حقوقی شده است.
حیدری خاطرنشان کرد: اگر این موضوع تعیین تکلیف شود، می‌توانیم برای تأمین و تکمیل تجهیزات، ظرفیت تولید آسفالت را تا دو برابر افزایش دهیم؛ البته در این زمینه هم مسئله محل احداث و نصب کارخانه مطرح است و هم تأمین قطعات باقی‌مانده آن باید تعیین تکلیف شود.
وی ادامه داد: پیمانکاری که بخشی از قطعات را تأمین کرده است، در شرایط فعلی دیگر تمایل ندارد با قیمت‌های قبلی به همکاری ادامه دهد و این موضوع نیز نیازمند تصمیم‌گیری و تعیین تکلیف است.
در ادامه این جلسه، رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان نیز با اشاره به ساختار این سازمان، اظهار کرد: سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان از ادغام دو سازمان عمران و سازمان محیط و بهسازی شکل گرفته و یکی از حوزه‌های فعالیت آن، تولید آسفالت و مدیریت کارخانه تولید آسفالت گرم است.
سیدمحمد پوروخشوری افزود: در کشور تعداد محدودی از شهرها دارای کارخانه آسفالت بازیافتی هستند و خوشبختانه این ظرفیت در شهرداری همدان وجود دارد؛ به این ترتیب می‌توان از تراشه‌های جمع‌آوری‌شده از سطح شهر در معابر درجه دو و سه استفاده کرد و ظرفیت خدمات شهرداری را افزایش داد.
وی با اشاره به تولید حدود 70 هزار تُن آسفالت در سال گذشته، گفت: قیمت قیر در بورس طی سال گذشته حدود 22 تا 23 میلیون تومان به‌ازای هر تُن بود، اما امروز این رقم به حدود 70 میلیون تومان رسیده است؛ بنابراین با توجه به بودجه سازمان و منابع ریالی شهرداری، تأمین همان میزان قیر و آسفالت سال‌های گذشته به‌آسانی امکان‌پذیر نیست. بر همین اساس، اولویت‌بندی معابر در دستور کار قرار گرفت و تمرکز بیشتری بر معابر خاکی گذاشته شد تا در این دوره معابر خاکی قابل‌ توجهی در شهر باقی نماند.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان درباره تأمین قیر اظهار کرد: از ابتدای سال تاکنون 750 تُن قیر با منابع خودِ سازمان خریداری شده است؛ از سال گذشته تصمیم گرفتیم خرید قیر صرفاً از بورس انجام شود تا فرآیند خرید شفاف باشد و شرکت‌های عرضه‌کننده نیز الزامات فنی لازم را رعایت کنند. این خریدها با استفاده از اعتبار و چک انجام شده و برای دوره‌های سه‌ماهه سود ماهانه حدود 2.5 درصد و برای ماه‌های چهارم و پنجم حدود 2.75 درصد محاسبه می‌شود.
پوروخشوری افزود: علاوه‌بر 750 تُن قیر خریداری‌شده، 500 تُن دیگر از محل اعتبارات حوزه بازآفرینی با اعتباری حدود 35 میلیارد تومان خرید کرده‌ایم و تلاش می‌کنیم اعتبار 500 تُن دیگر را نیز طی روزهای آینده جذب کنیم. همچنین اعتبار خرید 250 تُن با استفاده از ظرفیت یکی از نمایندگان همدان در مجلس جذب شده و محموله‌های آن درحال رسیدن است.
وی با اشاره به مذاکرات با اداره‌ کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان همدان، گفت: تفاهم‌نامه‌ای برای تأمین 500 تا 700 تُن قیر در دست پیگیری است. برخی مسیرها اگرچه در ظاهر جزء معابر برون‌شهری یا کنارگذر محسوب می‌شوند، اما عملکرد درون‌شهری دارند و بخشی از تردد شهری از آن‌ها انجام می‌شود؛ ازجمله بلوار فرودگاه، آیت‌الله نجفی و بلوار ارتش که تلاش می‌کنیم از این ظرفیت برای آسفالت آن‌ها استفاده کنیم.
پوروخشوری با اشاره به وسعت معابر شهر همدان، بیان کرد: محدوده شهر حدود 6 هزار هکتار و مساحت معابر حدود یک‌هزار و 600 هکتار است. براساس آمارنامه سال 1403 شهرداری، حدود 16 میلیون متر مربع از معابر شهر آسفالت شده که این میزان از زمان تهیه آمارنامه تاکنون، افزایش یافته است.
وی افزود: طبق اصول فنی، برای حفظ آسفالت باید سالانه 15 تا 20 درصد معابر تحت عملیات نگهداری قرار گیرند، اما با توجه به امکانات، مصالح معدنی و منابع ریالی، در عمل سالانه حدود پنج تا هفت درصد معابر نگهداری می‌شوند که نمونه آن حدود 700 هزار متر مربع در سال است. سازمان توان افزایش این ظرفیت را دارد و درحال حاضر دو ست فینیشر به همراه غلتک‌های مربوطه در اختیار دارد؛ اکنون هر دو ست فعال هستند و درصورت تأمین قیر، امکان ادامه فعالیت وجود دارد.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان درباره ماشین‌آلات سازمان نیز گفت: سازمان سه دستگاه فینیشر به همراه غلتک‌های لاستیکی و آهنی در اختیار دارد و سال گذشته با مصوبه شورای اسلامی شهر، ماشین‌آلات جدیدی به مجموعه اضافه شد؛ یک دستگاه قیرپاش تمام‌اتوماتیک چهار هزار لیتری هم با اعتبار حدود 10 میلیارد تومان خریداری و طی چهار تا پنج ماه تحویل شد؛ درحالی که دستگاه قبلی حدود 35 تا 40 سال قدمت داشت.
وی ادامه داد: دو دستگاه فلاسک آسفالت نیز در اختیار سازمان است که می‌توانند آسفالت را حدود 8 تا 10 ساعت با کیفیت مناسب نگهداری کنند؛ یکی از فلاسک‌ها در سال 1402 توسط منطقه دو شهرداری خریداری شده بود، اما به‌دلیل نیاز به خودروی جفت، امکان تحویل نداشت که سازمان خودرو را تأمین و نواقص آن را برطرف کرد.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان افزود: فلاسک سوم نیز سال گذشته اضافه شد و منطقه یک شهرداری همدان به دنبال برگزاری مناقصه فلاسک چهارم با ظرفیت حدود 9 تُن است؛ نوسازی و بازسازی ماشین‌آلات نیز به‌صورت مستمر دنبال می‌شود.
پوروخشوری درباره کارخانه جدید آسفالت نیز اظهار کرد: قرارداد خرید این کارخانه در سال 1401 به مدت 6 ماه، منعقد شد؛ در زمان قرارداد قیمت دلار حدود 40 هزار تومان بود، اما در سال 1404 به حدود 80 هزار تومان رسید.
وی افزود: هیئت کارشناسی سه‌نفره نیز برآورد کرد حدود 50 درصد تجهیزات پیش‌بینی‌شده در قرارداد تأمین شده است؛ پس از آن از چهار تا پنج شرکت دعوت شد تا وضعیت موجود را بررسی و تحلیل فنی ارائه کنند که ادامه کار از طریق مناقصه دنبال شود.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان درباره تولید آسفالت گفت: سال گذشته حدود 70 هزار تُن آسفالت تولید شد و از ابتدای امسال نیز حدود 25 هزار تُن تولید شده است؛ اولویت سازمان، معابر مهم‌تر و ضروری‌تر شهر بوده و ازجمله پروژه‌ها، می‌توان به بلوار خوزستان، بلوار شهیدشادمانی، مسیر جدید بلوار آیت الله نجفی به مطهری و بلوار مدرس، اشاره کرد.
وی تصریح کرد: سازمان عمران پیمانکار مناطق شهرداری است و دستور کار را از مناطق دریافت می‌کند. واحد آسفالت شهرداری نیز تعیین می‌کند هر معبر باید آسفالت، روکش، آسفالت گرم یا آسفالت بازیافتی شود؛ کارخانه سازمان نیز از معدود کارخانه‌هایی است که فعالیت خود را تا فصل زمستان ادامه می‌دهد.
پوروخشوری در ادامه درباره پروژه کبابیان گفت: هنگام ورود به سازمان، حدود 6 ماه از آغاز پروژه گذشته بود و از 107 شمع پیش‌بینی‌شده، تنها 45 شمع اجرا شده و پروژه عملاً نیمه‌تعطیل بود؛ با برگزاری جلسات با مشاور، اجرای هر 107 شمع در سال گذشته تکمیل شد.
وی افزود: در جریان اجرای پروژه مشخص شد مواردی مانند حجم خاک‌برداری و زهکشی در برآورد اولیه به‌طور کامل دیده نشده است؛ پس قراردادی حدود 11 تا 12 میلیارد تومان برای زهکشی منعقد و همان شرکت نیز برنده مناقصه شد. خاک‌برداری شامل خاک خشک و لجنی نیز انجام گرفت و عملیات گودبرداری و مقاوم‌سازی دیواره‌ها ادامه یافت.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان ادامه داد: دو ملک میراثی در پروژه وجود داشت و یک ملک نیز سال‌ها تعیین تکلیف نشده بود که مالک همکاری نمی‌کرد و درنهایت هزینه‌های بیشتری برای تملک آن‌ها اختصاص یافت. حدود 70 میلیارد تومان اوراق برای پروژه وجود داشت که حدود 66 میلیارد تومان آن پرداخت و مابقی نیز تسویه شد، اما جمع‌بندی سازمان و معاونت عمرانی این بود که شرکت توان پیشبرد پروژه متناسب با منابع دریافتی را ندارد.
وی افزود: اعضای شورا و شهردار بر ضرورت تکمیل پروژه تأکید داشتند و سازمان با دو تا سه شرکت شناخته‌شده همدان نیز مذاکره کرده بود.
پوروخشوری گفت: مبلغ اولیه مطرح‌شده حدود 80 میلیارد تومان در این فرآیند مطرح بود، اما تورم شرایط اقتصادی پروژه را دشوار و پیمانکار نیز موضوعاتی مانند تعدیل و ضرر و زیان را مطرح کرد. هفته گذشته پیش‌شرط ماده 46 ابلاغ شد و پیمانکار 10 روز فرصت دارد دفاع کند و پس از آن اقدامات قانونی انجام می‌شود.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان در ادامه درباره حوزه بازآفرینی شهری ابراز کرد: گذر فرهنگی یکی از پروژه‌های مهم سازمان است که در بخش‌هایی مجری و در بخش‌هایی ناظر بوده‌ایم؛ مراحل پنجم و ششم این پروژه سال گذشته به بهره‌برداری رسید.
وی درباره جداره‌سازی خیابان بوعلی نیز اظهار کرد: این پروژه در چند فاز اجرا شده و بیشتر قراردادهای ضلع شرقی به تحویل موقت و قطعی رسیده است؛ در ضلع غربی نیز قرارداد جدید منعقد شده و عملیات آن آغاز می‌شود. برای جداره خیابان باباطاهر هم قرارداد 100 متر ابتدایی منعقد شده و دو بلوک و دو پلاک درحال اجرا است. جداره خیابان شهدا سه بار به مناقصه رفته، اما متقاضی نداشته و پروژه اکباتان نیز به‌دلیل نبود منابع مالی، در شهرداری منطقه متوقف شده است.
پوروخشوری درباره بازار تاریخی همدان گفت: دفاتر تسهیلگری سمسارخانه‌های یک و دو سال گذشته به بهره‌برداری رسیدند و قرارداد حلاج‌خانه نیز به مبلغ حدود 18 میلیارد تومان، درحال اجرا است. در حوزه مالی بازار، دستگاه‌های متولی حمایت چندانی ندارند و عمده بار مالی برعهده شهرداری، مناطق و سازمان عمران است.
وی افزود: قرارداد بازار گلشن در پایان سال 1403 منعقد شد و اکنون عملیات آن به پایان رسیده و برای تحویل موقت آماده می‌شود. حدود 200 متر از جداره در دو طرف اجرا و حدود 25 درصد بیشتر از میزان اولیه نیز کار انجام شده؛ در میدان امام نیز پروژه از طریق چند قرارداد پیش رفته است.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان گفت: اعتبارات دولتی سامان‌دهی بازار حدود دو میلیارد تومان بوده و امسال نیز دو میلیارد تومان اختصاص یافته است. همچنین تفاهم‌نامه‌ حدود 12 میلیارد تومانی، در دست پیگیری است که میزان جذب آن باید مشخص شود و ممکن است در قِبال اجرای اقدامات سازمان یا یک پروژه جدید، پرداخت شود.
وی تصریح کرد: سازمان عمران تاکنون حدود 45 میلیارد تومان از دارایی‌ها و منابع خود را برای بازار هزینه کرده و بابت این اقدامات از مناطق شهرداری هزینه‌ای دریافت نمی‌کند؛ این درحالی است که سازمان براساس ماده 84 و قانون تجارت فعالیت می‌کند و بسیاری از پروژه‌های جداره‌سازی و بازار، برای سازمان سودی ندارد، اما این اقدامات به‌عنوان خدمت عمومی و برای بهبود فضای شهری، دنبال می‌شود.
پوروخشوری درباره آثار جداره‌سازی بوعلی گفت: نورپردازی و جداره‌سازی این خیابان و پیاده‌راه موجب تغییر شرایط شده است؛ اکنون کسبه نیز برای اجرای اقدامات جدید با شهرداری همکاری می‌کنند، درحالی که پیش‌تر در برابر تخریب دیوارها و اجرای جداره‌های جدید، مقاومت می‌کردند.
رئیس سازمان عمران و بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری همدان در بخش پایانی سخنانش درباره مجتمع سینا اظهار کرد: بخش اداری این مجتمع تا سال گذشته به‌دلیل استاندارد نبودن آسانسورها، تحویل نشده بود که پس از دریافت استاندارد، تحویل انجام شد. بخش تجاری نیز در سال 1402 تحویل شده و تنها فودکورت باقی مانده بود که سال گذشته تکمیل و از طریق مزایده واگذار شد.
وی افزود: درحال حاضر عملیات عمرانی قابل‌ توجهی در بخش‌های اداری و تجاری مجتمع باقی نمانده و عمده مسائل مربوط به تعمیر و نگهداری و پایان کار است؛ براساس مصوبه شورا، برای دریافت پایان کار دوربین‌هایی با قراردادی حدود دو میلیارد تومان، نصب و اعتراض‌های موجود نیز برطرف شد.
پوروخشوری گفت: مهم‌ترین مطالبه مالکان، دریافت اسناد است که برای آن باید موضوع اضافه بنا و برخی مشکلات مجموعه تعیین تکلیف شود؛ همچنین تجاوز به معبر در نقشه‌ها اصلاح شده و موضوع اضافه بنا و پارکینگ‌ها همچنان نیازمند تعیین تکلیف است.
وی درباره طبقه پایین مجتمع سینا نیز اظهار کرد: این فضا ابتدا برای رستوران درنظر گرفته شده بود، اما به‌دلیل نبود پارکینگ مورد نیاز و مناسب نبودن آسانسورها، قابلیت لازم برای این کاربری را ندارد؛ برخی اعضای شورا پیشنهاد کرده‌اند درصورت نبود امکان استفاده به‌عنوان رستوران، کاربری آن به تجاری یا اداری تغییر کند تا ارزش‌افزوده‌ای برای شهرداری ایجاد شود.

صبا اسدی