سپهرغرب، گروه جوانی- صبا اسدی؛ جوانان همدانی بر این باورند که رهبر شهید انقلاب با تأکید بر علم، کتاب‌خوانی، امید و روحیه «ما می‌توانیم»، نسلی را پرورش داد که خود را مسئول حفظ عزت، استقلال و پیشرفت ایران می‌داند.
رهبر شهید انقلاب، شخصیتی تأثیرگذار در تاریخ معاصر ایران بود که برای نسل‌های مختلف الهام‌بخش به شمار می‌رفت. ایشان نماد ایمان، توکل و امیدآفرینی برای جوانان بودند و با ترویج روحیه «ما می‌توانیم»، خودباوری و اعتماد به توان داخلی را در میان نسل جدید تقویت کردند. این رهبر فرزانه، اقتدار، عزت و استقلال ایران را خط قرمز خود می‌دانست و در سال‌های مسئولیت، همواره بر حفظ منافع ملی و مقابله با زیاده‌خواهی دشمنان تأکید داشت.
میراث فکری و فرهنگی این رهبر شهید، تنها به عرصه سیاست و مدیریت کشور محدود نمی‌شود، بلکه در لایه‌های مختلف جامعه، به‌ویژه در میان نسل جوان و نوجوان، ریشه دوانده است. تأکید مستمر ایشان بر علم‌آموزی، کتاب‌خوانی، جهاد تبیین، امید به آینده، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و اتکا به توان داخلی، امروز به بخشی از هویت فکری بسیاری از جوانان این سرزمین تبدیل شده است؛ جوانانی که خود را وارث مسیر پیشرفت، استقلال و عزت ایران اسلامی می‌دانند و ادامه این راه را رسالتی بر دوش خود می‌بینند.
به مناسبت آیین وداع و تشییع این رهبر شهید، با یک نخبه علمی جوان همدانی، یک فعال فرهنگی و فارغ‌التحصیل رشته حقوق و همچنین یک دانش‌آموز گفت‌وگو کردیم تا دیدگاه آنان را درباره ابعاد شخصیتی، فکری و میراث ماندگار این شهید بزرگوار جویا شویم؛ دیدگاه‌هایی که نشان می‌دهد امید، خودباوری، علم‌آموزی و عشق به ایران، همچنان از مهم‌ترین سرمایه‌های فکری نسل جوان برای ساختن آینده کشور است.
* ایستادگی و خودباوری؛ میراث ماندگار رهبر شهید برای جوانان ایران
رئیس مرکز تحقیقات شهید احمدی‌روشن بسیج دانشجویی دانشگاه بوعلی‌سینا، مهم‌ترین ویژگی رهبر شهید را روحیه ایستادگی و مقاومت دانست و گفت: بزرگ‌ترین درسی که از ایشان آموخته‌ام و سرلوحه زندگی خود قرار داده‌ام، ایستادگی بر سر آرمان‌ها و مقاومت در برابر ظلم است. ایشان در دوران مسئولیت خود نشان دادند که هرگز تسلیم فشارها و تهدیدها نمی‌شوند و حفظ عزت و استقلال کشور را بر هر مصلحت دیگری مقدم می‌دانند؛ این روحیه، الگویی ارزشمند برای نسل جوان است.
حسام‌الدین الوندی با اشاره به نقش ایشان در تقویت خودباوری و پیشرفت علمی کشور اظهار کرد: تأکید مداوم ایشان بر شعار «ما می‌توانیم»، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت‌های علمی ایران داشته است. اگرچه از نظر علمی هنوز با برخی قدرت‌های جهانی فاصله داریم، اما نباید فراموش کرد که آن کشورها سال‌ها از منابع و ظرفیت‌های سایر ملت‌ها برای توسعه خود بهره برده‌اند؛ در حالی که ایران بخش مهمی از تاریخ معاصر خود را درگیر عقب‌ماندگی‌های دوران گذشته بوده است.
وی افزود: با این وجود، در سال‌های پس از انقلاب اسلامی و با اتکا به همین روحیه خودباوری، پیشرفت‌های چشمگیری در عرصه‌های مختلف، به‌ویژه در فناوری‌های راهبردی و صنایع دفاعی، حاصل شده است. بسیاری از دستاوردهای کنونی کشور، مدیون همین اعتماد به توان داخلی و ایمان جوانان به اندیشه‌های این رهبر فرزانه است.
وی ادامه داد: پژوهشگران ایرانی در بسیاری از پروژه‌های علمی با کمبود امکانات و تجهیزات اولیه مواجه بوده‌اند و ناچار شدند پیش از اجرای طرح‌های تحقیقاتی، ابتدا زیرساخت‌ها و ابزارهای مورد نیازشان را طراحی و تولید کنند. با این حال، باور به «توانستن» و اعتماد به ظرفیت‌های ملی، آنان را در ادامه مسیر یاری کرده است. همان‌گونه که رهبر شهید تأکید داشتند «خرمشهرها در پیش است»، امروز نیز عرصه علم و فناوری مهم‌ترین میدان جهاد و پیشرفت کشور است؛ موفقیت در این میدان، بیش از هر چیز نیازمند ایمان، استقامت و امید به آینده است.
این نخبه علمی و دانشجوی دکتری شیمی دانشگاه تهران، فقدان رهبر شهید را اندوهی عمیق برای جامعه علمی دانست، اما تأکید کرد: راه و اندیشه ایشان همچنان الهام‌بخش است. روحیه مقاومت و امیدی که ایشان در نسل جوان ایجاد کردند، سرمایه‌ای ماندگار برای آینده کشور است؛ مسئولیت ما این است که با تلاش علمی و فعالیت مؤثر، راهی را که ایشان ترسیم کردند، ادامه دهیم.
الوندی درباره مسئولیت نسل جوان در شرایط کنونی نیز گفت: تجربه تاریخی نشان داده که خون شهیدان، منشأ رویش و حرکت نسل‌های جدید است. باور دارم یاد و نام رهبر شهید، انگیزه‌ای مضاعف برای جوانان کشور ایجاد خواهد کرد تا با جدیت بیشتری در مسیر پیشرفت علمی و توسعه فناوری گام بردارند و اجازه ندهند آرمان‌های ایشان به فراموشی سپرده شود.
وی در پایان، میراث فکری رهبر شهید را این‌گونه توصیف کرد: هیچ موفقیتی بدون توکل به خداوند، ایستادگی و تحمل سختی‌ها به‌دست نمی‌آید. مسیر پیشرفت ملت‌ها دشوار و همراه با فداکاری است؛ مقاومت و پایداری سرانجام عزت و سربلندی را به همراه می‌آورد، اما تسلیم شدن در برابر زیاده‌خواهی، نتیجه‌ای جز ضعف و عقب‌ماندگی ندارد.
* ایران‌دوستی و نگاه عمیق به جایگاه زنان
فارغ‌التحصیل حقوق و فعال فرهنگی، «ایران‌دوستی» را نخستین ویژگی برجسته رهبر شهید دانست و گفت: هر بار که نام ایشان را می‌شنوم، خاطره شب عاشورای سال گذشته برایم زنده می‌شود؛ لحظه‌ای که از حاج محمود کریمی خواستند قطعه «ای ایران» را اجرا کند و خود با شنیدن آن اشک ریختند. این صحنه، تصویری روشن از عشق عمیق ایشان به میهن بود.
صالحه مرشدی، درباره مهم‌ترین میراث رهبر شهید برای نسل جوان و جامعه ایران گفت: در دوره‌هایی، برخی جوانان با دیدن پیشرفت کشورهای دیگر، گمان می‌کردند ایران در عقب‌ماندگی مطلق است؛ اما تحولات سال‌های اخیر نشان داد که ایران نه‌تنها ضعیف نیست، بلکه جایگاهی تأثیرگذار در جهان دارد. این خودباوری و حرکت در مسیر پیشرفت، میراث ارزشمندی است که رهبر شهید با تکیه بر توانمندی‌های داخلی برای ما به یادگار گذاشت.
وی «وطن‌دوستی» را مهم‌ترین درسی دانست که می‌توان از منش ایشان به نسل جوان منتقل کرد و افزود: شاید افراد در حوزه‌های فکری و اعتقادی دیدگاه‌های متفاوتی داشته باشند، اما عشق به وطن می‌تواند محور مشترکی باشد که همه ایرانیان را همدل و متحد کند.
این فعال فرهنگی، نگاه رهبر شهید به زنان را یکی از ویژگی‌های برجسته شخصیت ایشان دانست و گفت: لطافت و حساسیت ایشان نسبت به مسائل زنان از همان سال‌های نخست فعالیتشان مشهود بود. همان‌گونه که در کتاب «خون دلی که لعل شد» نیز به این موضوع اشاره شده، ایشان همواره درک عمیق و نگاه ویژه‌ای به جایگاه، دغدغه‌ها و مشکلات زنان جامعه داشتند. این بینش، چه در دوران مسئولیت‌های پیش از رهبری و چه در سال‌های بعد، نشان‌دهنده شناخت دقیق و افق فکری گسترده ایشان بود؛ نگاهی که برای بسیاری از زنان و دختران جامعه، الهام‌بخش و تأمل‌برانگیز است.
مرشدی درباره راهکار عملی کردن آرمان‌ها و ارزش‌های مورد تأکید رهبر شهید در زندگی جوانان امروز معتقد است: مهم‌ترین گام، مطالعه آثار، کتاب‌ها و بیانات ایشان است. آثار متعددی درباره دیدگاه‌های ایشان در حوزه‌های مختلف منتشر شده که مطالعه آن‌ها می‌تواند به شناخت بهتر آرمان‌ها و حرکت در مسیر تحقق آن‌ها کمک کند.
وی در پایان، با بیان احساسات خود نسبت به رهبر شهید گفت: اگر فرصتی برای دیدار ایشان داشتم، تنها می‌گفتم: آقای خامنه‌ای عزیز، با تمام وجود دوستتان دارم؛ اما افسوس می‌خورم که شاید آن‌گونه که باید، زودتر شما را نشناختم و در معرفی شخصیت و اندیشه‌تان کوتاهی کردم. حضور شما برای نسل ما چنان همیشگی و بدیهی بود که تصور روزی بدون شما ممکن نبود. خبر فقدان شما، اندوهی عمیق و ماندگار در دل‌های ما به جای گذاشت و دلتنگی برای شما، همچنان در جان دوستدارانتان باقی است.
** کتابخوانی، امید و تلاش؛ میراث رهبر شهید برای نسل نوجوان
دانش‌آموز پایه دوازدهم رشته علوم انسانی معتقد است درک و پذیرش جایگاه رهبر شهید برای بسیاری، به‌ویژه نسل نوجوان، هنوز دشوار است.
فاطمه صناعتی‌مروت افزود: واژه شهید به معنای انسانی است که خود را وقف خداوند کرده و دنیا برایش تنها در حد رفع نیاز بوده است. وقتی این عنوان با جایگاه رهبری گره می‌خورد، عظمت شخصیت فرد را بیش از پیش نشان می‌دهد؛ شخصیتی که هم‌زمان با مسئولیت‌های سنگین سیاسی، خود را برای خدا، مردم و میهن حفظ کرد و سرانجام مزد سال‌ها تلاشش را با شهادت گرفت. چنین انسانی الگویی ارزشمند برای همه ملت‌هاست.
وی اهتمام رهبر شهید به مطالعه را ویژگی بارز ایشان دانست و گفت: ایشان با وجود دانش فراوان، هیچ‌گاه خود را بی‌نیاز از آموختن نمی‌دانستند؛ تسلط بر زبان‌های دیگر و مطالعه منابع به زبان اصلی، نشان‌دهنده اهمیت یادگیری مستمر در دیدگاه ایشان بود. این برای ما دانش‌آموزان پیامی روشن دارد؛ نباید مطالعه را به کتاب‌های درسی محدود کنیم، بلکه باید با نگاهی گسترده و بهره‌گیری از تجربه ملت‌های دیگر، مسیر رشد فردی و اجتماعی خود را هموار سازیم.
وی درباره ادامه راه و آرمان‌های رهبر شهید عنوان کرد: مهم‌ترین توصیه ایشان، امید و تلاش برای پیشرفت بود. ایشان همواره تأکید داشتند که موانع نباید ما را از حرکت بازدارد. نوجوانان امروز باید با پشتکار و مسئولیت‌پذیری، حتی در شرایط سخت، دست از تعالی برندارند. فداکاری رهبر شهید نشان داد که رسیدن به قله‌های موفقیت، نیازمند استقامت و ازخودگذشتگی است.
این دانش‌آموز همدانی در بیان احساس قلبی خود تصریح کرد: نسل جوان امروز، خود را قدردان سال‌ها هدایت ایشان می‌داند و برای حفظ عزت و پیشرفت کشور تلاش می‌کند. باور ما این است که یاد و دعای خیر این شخصیت بزرگ، همچنان در عبور از دشواری‌ها یاری‌گر نسل‌های آینده خواهد بود.
صناعتی‌مروت درباره نقش نسل جوان در ادامه این مسیر نیز می‌گوید: ایشان همواره بر «جهاد تبیین» و ضرورت آگاهی‌بخشی تأکید داشتند. از این رو، نخستین وظیفه ما افزایش دانش نسبت به مسائل کشور است. هر فرد با هر توانایی در زمینه نوشتن، رسانه یا فعالیت‌های فرهنگی، می‌تواند در این مسیر نقش‌آفرین باشد؛ آنچه انگیزه ما را برای ادامه این راه تقویت می‌کند، ایستادگی و منشی است که رهبر شهید با زندگی و شهادت خود به ما آموخت.
مرور دیدگاه‌های حسام‌الدین الوندی، صالحه مرشدی و فاطمه صناعتی‌مروت نشان می‌دهد که با وجود تفاوت در سن، تحصیلات و حوزه فعالیت، همگی بر محورهای مشترکی همچون خودباوری، امید به آینده، ایستادگی در برابر دشواری‌ها، عشق به ایران و تلاش برای پیشرفت و آبادانی کشور تأکید دارند.
آنچه از این گفت‌وگوها به‌دست آمد، بیانگر آن است که رهبر فرزانه و شهید انقلاب اسلامی، آیت‌الله العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای، با تأکید مستمر بر نقش جوانان در ساختن آینده ایران، این باور را در عمق جان نسل جدید نهادینه کردند که سرنوشت و پیشرفت کشور در گرو همت، تلاش و مسئولیت‌پذیری آنان است. ایشان با ترویج روحیه ما می‌توانیم، خودباوری و اعتماد به توان داخلی را به یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های فکری و فرهنگی جوانان و نوجوانان ایرانی تبدیل کردند.
پیام مشترکی که از سخنان این سه قشر جوان به‌دست می‌آید، آن است که امید، خودباوری و خدمت به ایران، سه مؤلفه اساسی برای دستیابی به پیشرفت، عزت و سعادت جامعه به‌شمار می‌رود. آنان معتقدند که ایستادگی و مقاومت در برابر مشکلات و فشارها، از ارزشمندترین درس‌های به‌جامانده از رهبر شهید است و باور دارند که با حفظ امید، تلاش مستمر و توکل بر خداوند، می‌توان بر دشواری‌ها غلبه کرد و به نصرت الهی دست یافت.
ایران‌دوستی و حفظ وحدت ملی نیز از دیگر میراث‌های ماندگار این شخصیت بزرگ است؛ میراثی که می‌تواند فارغ از تفاوت‌های فکری و سلیقه‌ای، عامل همدلی و انسجام بیشتر میان فرزندان این سرزمین باشد و آنان را در مسیر توسعه و پیشرفت کشور همراه سازد.
از سوی دیگر، اهمیت علم، مطالعه، کتاب‌خوانی و پیشرفت علمی، جایگاهی ویژه در اندیشه و سیره رهبر شهید داشته و این نگاه، در میان نسل جوان نیز بازتاب یافته است.
تأکید بر یادگیری مستمر، افزایش آگاهی، بهره‌گیری از دانش روز و انس با کتاب، ازجمله ارزش‌هایی است که می‌تواند زمینه‌ساز رشد فردی و اجتماعی و تضمین‌کننده آینده‌ای روشن برای کشور باشد. در کنار این موضوع، جهاد تبیین و آگاهی‌بخشی نیز به‌عنوان یک مسئولیت مهم اجتماعی، از دیگر مفاهیمی است که نسل جوان آن را از میراث فکری ایشان می‌داند.
در نهایت، اخلاق، معنویت و توکل به خداوند، از دیگر یادگارهای ارزشمند رهبر شهید در میان جوانان و نوجوانان ایران است؛ ارزش‌هایی که در کنار امید، خودباوری، علم‌آموزی و خدمت به وطن، می‌تواند چراغ راه نسل‌های آینده برای ساختن ایرانی مقتدر، پیشرفته و سرافراز باشد.

صبا اسدی