مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگی‌های دریایی سازمان حفاظت محیط‌زیست، اعلام کرده است که بر اساس داده‌های حاصل از پایش‌های اخیر، فرآیند شناسایی محدوده اثرگذاری آلاینده‌های شاخص آغاز شده و گزارش‌های فنی تفکیک‌شده از منابع آلودگی در حال تدوین است.

به گفته امید صدیقی، بررسی وضعیت آلودگی و شناسایی منابع آلاینده در سواحل مکران به‌طور کامل انجام شده و «اطلس آلودگی سواحل مکران» نیز تهیه شده است؛ اطلسی که قرار است به‌زودی رونمایی شود.

اما اهمیت این اطلس تنها به ثبت وضعیت موجود محدود نمی‌شود. کارشناسان معتقدند بدون شناخت دقیق منشأ آلودگی، امکان مدیریت مؤثر آن وجود ندارد. بسیاری از آلاینده‌ها پس از ورود به دریا در اثر جریان‌های دریایی کیلومترها جابه‌جا می‌شوند و تشخیص اینکه منشأ آن‌ها یک شهر، یک مجتمع صنعتی، یک بندر یا فعالیت‌های دریایی است، تنها با پایش‌های مستمر و نقشه‌های دقیق امکان‌پذیر خواهد بود.

این منطقه تاریخی با پیشینه‌ای غنی و جذاب، در ساحل دریای عمان قرار دارد و از نظر جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی دارای اهمیت بسیاری است. سواحل مکران طی سال‌های اخیر به‌دلیل توسعه بنادر، صنایع، گردشگری، شیلات و افزایش تردد کشتی‌ها با فشارهای محیط‌زیستی بیشتری روبه‌رو شده‌اند. همزمان توسعه اقتصادی این منطقه، ضرورت حفاظت از زیست‌بوم‌های حساس دریایی را نیز دوچندان کرده است.

*پژوهش‌های جهانی چه می‌گویند؟

بررسی‌های علمی نشان می‌دهد تهیه اطلس‌های آلودگی، یکی از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت مناطق ساحلی در جهان است. بسیاری از کشورهای ساحلی با استفاده از سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تصاویر ماهواره‌ای و شبکه‌های پایش، نقشه‌های دائمی آلودگی را به‌روزرسانی می‌کنند تا بتوانند کانون‌های بحرانی را شناسایی و روند تغییرات را رصد کنند.

مطالعات انجام‌شده در سواحل مکران نیز نشان می‌دهد این منطقه از برخی آلاینده‌های نوظهور بی‌نصیب نمانده است. پژوهش‌هایی که انجام شده، وجود ریزپلاستیک‌ها را در تمام نمونه‌های آب سطحی ثبت کرده و نشان داده بیشترین تراکم آنها در نزدیکی مناطق پرجمعیت مشاهده شده است.

متخصصان معتقدند آنچه اهمیت بیشتری دارد، تبدیل داده‌های این اطلس به برنامه‌های اجرایی برای کاهش ورود آلاینده‌ها، کنترل پساب‌های صنعتی و شهری، مدیریت پسماندهای ساحلی، نظارت بر فعالیت بنادر و افزایش شفافیت اطلاعات محیط‌زیستی است.