گره خوردن قرآن با زندگی مردم با شیوه خانهبهخانه
سپهرغرب، گروه - صبا اسدی :
مسئله مهم این است که کار فرهنگی لزوماً وابسته به بودجه و ساختمان نیست، بلکه بیشتر به پیوندهای خانوادگی و اراده افراد بستگی دارد. از طرفی نگاه ما به آموزش قرآن باید تغییر کند. دیگر نباید فقط به قرائت و لایههای سطحی بسنده کرد، بلکه باید به لایه سبک زندگی، تدبر در آیات و استفاده از مفاهیم قرآن در زندگی روزمره رسید؛ همان حلقه گمشدهای که جامعه امروز به آن نیاز دارد.
در این شرایط، بازخوانی تجربههای خودجوشی که از دل خانوادهها برخاسته، بسیار کمککننده است. به همین منظور به گفتوگو پرداختهایم با علیرضا گودینی، مدیر خانه قرآنی و خواهرزاده شهید عبدالعلی اسدیمنش که اسم این خانه قرآنی را همسان نام شهید شاخص خانواده گذاشته، وی از لایههای سطحی آموزش عبور کرده و به سبک زندگی قرآنی رسیده است.
شهید عبدالعلی اسدیمنش در سال 1362 در عملیات رمضان به شهادت رسیده و گفتوگوی پیش رو تلاشی است برای تبیین این حقیقت که چگونه نام یک شهید میتواند بهجای تابلوی یک اداره، به نخ تسبیح یک حرکت بزرگ مردمی برای تربیت نسل آینده تبدیل شود.
مدیر خانه قرآنی شهید عبدالعلی اسدیمنش در تشریح فعالیتهای این مرکز به ارائه جزئیاتی از نحوه شکلگیری و شیوههای نوین آموزشی پرداخت.
علیرضا گودینی که دارای تحصیلات کاردانی و شاغل در بخش آزاد است، مدیریت مجموعهای را برعهده دارد که برخلاف مراکز سنتی، ساختاری سیار و مردمی دارد.
* دو شعبه استانی و فعالیتهای چرخشی
گودینی با اشاره به گستره جغرافیایی این فعالیتها، گفت: خانه قرآنی ما بهدلیل پراکندگی بستگان و اقوام در دو استان همدان و کرمانشاه، دارای دو شعبه فعال است. برکت نام شهید والامقام خانواده، شهید عبدالعلی اسدیمنش، باعث شده تا این فعالیتها در هر دو منطقه جریان داشته باشد. نکته متمایز کار ما این است که مکان فیزیکی ثابتی نداریم؛ جلسات بهصورت ماهیانه و دورهای در منازل اقوام و فامیل در محلات مختلف برگزار میشود. مدیریت مستقیم شعبه کرمانشاه برعهده بنده است و در همدان نیز سایر اقوام بهصورت نوبتی و چرخشی هماهنگی برنامهها را در محلات مختلف برعهده دارند.
* از محفل خانوادگی تا خانه قرآنی برای همه
وی در مورد پیشینه و ریشههای این حرکت عنوان کرد: من در خانوادهای با ریشههای عمیق مذهبی و اعتقادی رشد کردهام و از دوران کودکی همراه با پدرم در جلسات قرآنی حضور داشتم. همین علاقه درونی باعث شد تا جلسات خانوادگی ما بهواسطه نام شهیدمان، گستره بیشتری پیدا کند و از قالب یک محفل خصوصی، به یک خانه قرآنی رسمی تبدیل شود.
این مدیر خانه قرآنی ادامه داد: ما فعالیتهای متنوعی ازجمله ختم قرآن، جلسات دعا و دورههای آموزشی را در دستور کار داریم؛ در این میان، خواهران ما در خانواده فعالیت بسیار چشمگیری داشتهاند و با وجود چالشهای مختلف، پایهای قوی برای آموزش قرآن به کودکان و نوجوانان بنا نهادهاند که مربیگری این بخش نیز برعهده بانوان توانمند خانواده خودمان است.
* تفاوت خانه قرآنی و کلاسهای آموزشی روزمره
گودینی در تبیین تفاوت این مجموعه با کلاسهای عادی قرآن تأکید کرد: ما تلاش کردیم جلسات دینی را به یک مکان خاص و یا برای افراد محدودی منحصر نکنیم. هدف ما مردمی کردن قرآن بود؛ بهگونهای که اقشار مختلف از محلات گوناگون در آن نقش ایفا کنند.
وی به اشاره به تقسیم نقشها در این خانه قرآنی، مطرح کرد: همین موضوع باعث شد فعالیتها از حالت محدود خارج شده و در سطح خیابانها و محلات شهر گسترش یابد. درواقع، این شیوه خانهبهخانه باعث شد تا فعالیتهای ما بیشازپیش با متن زندگی مردم گره بخورد.
* حرکت از روخوانی ساده به سمت تدبر و زندگی با آیهها
این مدیر خانه قرآنی با اشاره به محتوای آموزشی این مرکز، افزود: برخلاف تصور رایج که فعالیتهای قرآنی را صرفاً در روخوانی، حفظ و تفسیر خلاصه میبینند، تمرکز اصلی ما بر تدبر در قرآن است؛ در این راستا از اساتید برجستهای همچون استاد احمدی بهره بردهایم تا اندیشه و تفکر در آیات را به مخاطبان آموزش دهیم.
گودینی ادامه داد: علاوهبر این، طرح زندگی با آیهها را که محوریت آن آیات منتخب حضرت امام (ره) و شهدای گرانقدر در طول چهل سال انقلاب بوده، بهصورت جدی دنبال میکنیم. این آیات که در قالب کتابهایی گلچین شدهاند، بهعنوان یک تذکر و یادآوری برای مردم عمل میکنند تا مفاهیم قرآنی مستقیماً در سبک زندگی آنها اثر بگذارد.
وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی این خانه قرآنی، ایجاد فضایی است که در آن تمامی سنین متناسب با ظرفیت خود، با مفاهیم قرآنی مأنوس شوند. این مجموعه تلاش میکند تا با تلفیق آموزش، تفریحات سالم و تدبر در آیات، محیطی را فراهم آورد که قرآن نه بهعنوان یک کتاب روی تاقچه، بلکه بهعنوان برنامهای برای زندگی، در رفتار و اندیشه تمامی اعضای خانوادهها جاری شود.
* تبیین الگوهای نوین در سبک زندگی قرآنی
این مدیر خانه قرآنی در ادامه تشریح فعالیتهای این مجموعه، بر لزوم تحول در شیوههای آموزشی و پیوند زدن مفاهیم وحیانی با جزئیات زندگی روزمره تأکید کرد.
گودینی با اشاره به لزوم جذابسازی آموزشها، گفت: ما تلاش کردهایم مفاهیم قرآنی را مستقیماً وارد سبک زندگی افراد کنیم؛ در این راستا، خواهران ما در بخش کودکان از روشهای بسیار نوین و زیبایی استفاده میکنند. در بخش بزرگسالان نیز براساس طرح زندگی با آیهها، آموزشها را از حالت سنتی خارج کرده و بهصورت داستانی یا در قالب کلیپهای تصویری ارائه میدهیم تا تأثیرگذاری مفاهیم بر ذهن مخاطب دوچندان شود.
وی در خصوص طیف مخاطبان این مرکز عنوان کرد: محدودیتی برای سن افراد قائل نیستیم. اگرچه کلاسهای کودکان بهدلیل تفاوت روش آموزشی، جدا بوده، اما در بخش بزرگسالان فضا کاملاً عمومی است. بیشترین استقبال ما از سوی بزرگسالان بوده، هرچند تعداد کودکان نیز رضایتبخش است.
این فعال فرهنگی با اشاره به حضور خانوادگی افراد در خانه قرآنی شهید عبدالعلی اسدیمنش، گفت: هدف ما این است که اعضای یک خانواده در کنار هم وارد این مسیر شوند. در زندگی شخصی خود بنده، همسرم مشوق اصلی بودند تا فرزندانمان از کودکی در این مسیر باشند. آرزوی ما این است که خانواده ما الگویی برای جامعه باشد تا با مشارکت همگانی، زندگی اسلامی ایرانی، به معنای واقعی محقق شود.
* مسجدمحوری و جذب نوجوانان
این مدیر خانه قرآنی که مسئولیت بسیج محلات و مساجد شهرستان را نیز بر عهده دارد، در تشریح فعالیتهای تربیتی خود افزود: در مساجد جلسات تلاوت قرآن بهصورت هرروز یک برگ برقرار است؛ رویکرد ما در برخورد با نوجوانان، پرهیز از هرگونه اجبار یا رفتاری بوده که باعث خجالتزدگی آنها شود. ما بر مبنای تشویق حرکت میکنیم و برای نوجوانانی که در مسیر نماز و قرآن فعال هستند، جوایزی تهیه میکنیم و یا آنها را به اردوهای مهارتی میبریم تا با اشتیاق و رغبت در این مسیر بمانند.
* زمینهسازی برای ظهور
گودینی در پایان سخنانش هدف نهایی از تشکیل این خانه قرآنی را گامی کوچک برای یک آرمان بزرگ دانست و تأکید کرد: تمام تلاش ما این است که در جامعه دینی خود مؤثر باشیم و با تربیت نسل آینده، قدمی در مسیر زمینهسازی برای ظهور حضرت حجت (عج) برداریم.
