مدیریت پسماند در کرمانشاه به‌تدریج از الگوی صرفِ جمع‌آوری و دفع فاصله می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که اکنون حدود 70 درصد از روزانه 650 تن پسماند تولیدی در کرمانشاه و حومه به کمپوست تبدیل می‌شود و با پیشرفت پروژه RDF، بخشی از پسماندهای کم‌ارزش نیز قرار است به سوخت جایگزین صنایع سیمان تبدیل شود؛ مسیری که همزمان با توسعه مراکز بازیافت منطقه‌ای در شهرستان‌های استان دنبال می‌شود.
مدیریت پسماند در سال‌های اخیر از یک موضوع صرفاً مرتبط با خدمات شهری فراتر رفته و به یکی از محورهای مهم حفاظت از محیط زیست و مدیریت منابع تبدیل شده است؛ چراکه بخش قابل توجهی از موادی که روزانه به‌عنوان زباله دور ریخته می‌شوند، قابلیت بازگشت به چرخه مصرف، تولید کمپوست یا حتی استفاده به‌عنوان سوخت جایگزین را دارند.
در استان کرمانشاه نیز افزایش حجم تولید پسماند و تفاوت شرایط شهرستان‌ها باعث شده است برنامه‌ریزی برای مدیریت منطقه‌ای پسماند مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس و با توجه به اهمیت موضوع، گفت‌وگویی با سعید دزفولی‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه، درباره نحوه مدیریت پسماندهای این استان ترتیب داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه در گفت‌وگو با «سپهرغرب» با تشریح آخرین وضعیت مدیریت پسماند در استان، درباره میزان تولید زباله، وضعیت مرکز بازیافت و تولید کمپوست، پروژه RDF، ناحیه‌بندی شهرستان‌ها و تجربه تفکیک از مبدأ توضیح داد.
سعید دزفولی‌نژاد درباره میزان تولید پسماند اظهار کرد: رقم دقیق میزان تولید پسماند کل استان در حال حاضر در ذهنم نیست، اما در کلان‌شهر کرمانشاه و حومه، به‌طور میانگین روزانه حدود 650 تن زباله تولید می‌شود که این میزان در فصل‌های مختلف تا حدودی متفاوت است.
وی درباره نحوه مدیریت این حجم از پسماند گفت: بخش عمده پسماند به مرکز بازیافت و تولید کمپوست منتقل می‌شود و در آنجا فرآیندهای مربوط به جداسازی و پردازش انجام می‌گیرد.
تبدیل 70 درصد پسماند به کمپوست
دزفولی‌نژاد ادامه داد: حدود 70 درصد پسماند به کمپوست تبدیل می‌شود و از 30 درصد باقی‌مانده نیز حدود 10 درصد شامل مواد بازیافتی و دارای ارزش اقتصادی است که پس از جمع‌آوری و جداسازی به فروش می‌رسد.
وی بیان کرد: حدود 15 تا 20 درصد نیز پسماندهایی هستند که قابلیت بازیافت دارند، اما از نظر اقتصادی ارزش و گردش مالی مناسبی ندارند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه افزود: پروژه RDF در کرمانشاه در حال پیشرفت است و قرار است این بخش از پسماندها که ارزش اقتصادی مناسبی برای بازیافت ندارند، از طریق این پروژه به RDF تبدیل شوند.
پیشرفت بیش از 90 درصدی آماده‌سازی زیرساخت RDF
دزفولی‌نژاد با اشاره به استفاده از RDF در صنعت سیمان گفت: شرکت صنایع سیمان غرب بیش از 90 درصد اقدامات مربوط به آماده‌سازی و فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز برای استفاده از RDF را انجام داده است.
وی افزود: امیدواریم RDF تولیدی در مرکز بازیافت کرمانشاه به شرکت سیمان غرب منتقل و به‌عنوان سوخت جایگزین مورد استفاده قرار گیرد. با اجرای این طرح، بخشی از پسماندهایی که ارزش اقتصادی مناسبی برای بازیافت ندارند، می‌توانند به سوخت جایگزین تبدیل شوند.
صحنه؛ مرکز بازیافت منطقه‌ای شرق استان
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه در ادامه از ناحیه‌بندی شهرستان‌های استان خبر داد و گفت: در بخش شرقی استان، شهرستان‌های صحنه، کنگاور، هرسین و سنقر در یک منطقه قرار گرفته‌اند.
وی افزود: با توافق شهرداری‌ها، شهرستان صحنه به‌عنوان مرکز بازیافت منطقه‌ای این بخش در نظر گرفته شده است. شهرستان سنقر در این زمینه مقداری مردد است، اما احتمال دارد این شهرستان نیز به جمع سه شهرستان دیگر اضافه شود.
دزفولی‌نژاد عنوان کرد: برای این منطقه پیمانکار و مشاور انتخاب شده و اقدامات مربوط به جانمایی مرکز در حال انجام است.
روانسر؛ محور مدیریت پسماند اورامانات
وی درباره منطقه اورامانات نیز اظهار کرد: در محدوده پاوه و اورامانات، شهرستان‌های پاوه، جوانرود، روانسر و ثلاث باباجانی قرار دارند و شهرستان روانسر به‌عنوان مرکز بازیافت منطقه‌ای این بخش در نظر گرفته شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه افزود: هدف از این ناحیه‌بندی آن است که شهرستان‌های نزدیک به یکدیگر بتوانند از ظرفیت یک مرکز مشترک استفاده کنند و مدیریت پسماند با تمرکز بیشتری انجام شود.
دزفولی‌نژاد در ادامه به برنامه مدیریت پسماند در غرب استان اشاره کرد و گفت: برای غرب استان نیز مراکز منطقه‌ای در نظر گرفته شده است. یکی از این مراکز برای شهرستان‌های قصرشیرین، سرپل‌ذهاب، سومار، ازگله و مناطق و شهرهای نزدیک مرز پیش‌بینی شده است.
وی ادامه داد: مرکز دیگری نیز برای شهرستان‌های اسلام‌آباد غرب، دالاهو، سرمست، گواور و گیلانغرب در نظر گرفته شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه درباره وضعیت مرکز منطقه‌ای اسلام‌آباد غرب گفت: زمین مورد نیاز فراهم شده، اما هنوز مشاور این مرکز انتخاب نشده است.
وی با اشاره به روند اجرای طرح در محدوده سرپل‌ذهاب اظهار کرد: سرپل‌ذهاب از جمله مناطق پیشرو در اجرای طرح منطقه‌ای مدیریت پسماند است. برای این مجموعه شرکت تشکیل شده و زمین نیز خریداری شده است و اقدامات مربوط به اجرای طرح در وضعیت خوبی قرار دارد.
دزفولی‌نژاد درباره محدوده این منطقه گفت: شهرستان‌های سرپل‌ذهاب، قصرشیرین، سومار و برخی مناطق دیگر از جمله ریجاب و ازگله در این مجموعه قرار گرفته‌اند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه درباره گیلانغرب نیز گفت: موضوع مدیریت پسماند و تعیین تکلیف پسماند شهرستان و روستاهای آن مورد توجه قرار گرفته است و در برنامه منطقه‌ای استان تلاش شده با توجه به شرایط هر منطقه، شهرستان‌ها در مجموعه‌هایی قرار گیرند که امکان استفاده از زیرساخت‌های مشترک برای آنها وجود داشته باشد.
نودشه؛ تجربه چندساله تفکیک از مبدأ
دزفولی‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه نودشه در زمینه تفکیک پسماند از مبدأ اشاره کرد و گفت: در نودشه، تفکیک از مبدأ سال‌هاست که انجام می‌شود.
وی افزود: مردم پسماندهای خود را به‌صورت تفکیک‌شده به غرفه‌ها تحویل می‌دهند و در مقابل، برخی اجناس دریافت می‌کنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کرمانشاه این اقدام را تجربه‌ای قابل توجه دانست و گفت: در دوره‌ای نیز از اقدام شهرداری نودشه در این زمینه از سوی سازمان حفاظت محیط زیست تقدیر شد.
مشارکت مردم؛ بخش مهم مدیریت پسماند
وی با تأکید بر اهمیت مشارکت مردم در مدیریت پسماند اظهار کرد: تفکیک از مبدأ می‌تواند بخش قابل توجهی از فرآیند بازیافت را تسهیل کند. زمانی که پسماندها از همان محل تولید تفکیک شوند، مواد دارای ارزش اقتصادی راحت‌تر جدا شده و امکان ورود آنها به چرخه بازیافت افزایش پیدا می‌کند.
دزفولی‌نژاد ادامه داد: تجربه نودشه نشان داده است که با همراهی شهروندان و شهرداری می‌توان طرح تفکیک از مبدأ را به‌صورت مستمر اجرا کرد.