زیان 56 میلیارد دلاری گردشگری خاورمیانه
درحالی که کارشناسان صنعت گردشگری با توجه به سرمایهگذاریهای انجامشده در این بخش از اقتصاد منطقه خاورمیانه پیشنی رشد دو رقمی آن را در سال جاری داشتند بروز مشکلات اخیر در خلیج فارس عاملی شد که این پیشبینیها تغییر جهت داده و در مسیر نزولی قرار گیرند.
براساس این پیشبینیها در واقع دو سناریو در صنعت گردشگری خاورمیانه با توجه به رویدادهای اخیر بیشتر به واقعیت نزدیک است که میتواند بهنوعی بستگی به میزان ادامه دار بودن تنشها در منطقه داشته باشد.
در نگاه نخست کارشناسان بخش اقتصاد دانشگاه آکسفورد برآورد میکنند که اگر این تنشها در مدت کوتاهی مثلاً یک ماه یا کمی بیشتر ادامه داشته باشد منطقه یاد شده شاهد کاهش ورود گردشگران در محدود 11 تا 15درصد است که براساس آخرین رکورد ثبت شده ورود گردشگران در پایان سال 2025 یعنی چیزی معادل 23 میلیون گردشگر کمتر از خاورمیانه بازدید میکنند.
به این ترتیب اگر فرض کنیم همین تعداد گردشگر کمتر به منطقه وارد شوند میزان زیان اقتصادی برآورد شده نزدیک به 35 میلیارد دلار در کل تجربه میشود.
این درحالی است که در برآورد دوم اگر تنشها بیشتر از یک ماه در حدود 60 تا 70 روز ادامه داشته باشد میزان کاهش ورود گردشگران با توجه به ادامه دار بودن توقف پروازهای تجاری در منطقه به چیزی حدود 27 درصد در سال 2026 نسبت به سال قبل تجربه میشود.
به گفته این گروه اگر شاهد کاهش ورود این حجم از گردشگران در سناریوی دوم باشیم برآوردها نشان میدهد که حدود 40 میلیون گردشگر کمتر به خاورمیانه سفر کرده و در نهایت نزدیک به 60 میلیارد دلار زیان اقتصادی در صنعت گردشگری منطقه تجربه میشود.
اما نکته اصلی اینجاست که کارشناسان اقتصادی دانشکده آکسفورد براین باورند که بیشترین میزان زیان اقتصادی در بخش گردشگری منطقه خلیج فارس بخصوص در حاشیه جنوبی تجربه خواهد شد که وابستگی شدیدی به حملونقل هوایی و دریایی دارد.
به گفته این گروه در کشورهای حاشیه جنوب خلیج فارس با درنظر گرفتن دو راه ارتباطی اصلی هوایی و دریایی تنشهای منطقه اثرگذاری بسیار بالایی خواهد داشت اما در کشورهای دیگر با درنظر گرفتن اینکه کمتر شاهد توقف پروازهای تجاری بودهایم احتمالا شرایط زودتر عادی شده و زیان ثبت شده کمتر از کشورهای حاشیه خلیج فارس است.
انتظار میرود بزرگترین ضررهای مطلق در مناطق شورای همکاری خلیج فارس (GCC) به دلیل وابستگی شدید آنها به ارتباطات هوایی رخ دهد، در حالی که ممکن است در بازارهای خارج از این منطقه که در مسیر بهبود بودند، کاهشهای درصدی شدیدتری ثبت شود. کشورهای در مرکز درگیری، مانند اسرائیل و ایران، با بیشترین اختلال در چشماندازهای خود روبرو هستند.
این کارشناسان معتقدند برآوردها نشان میدهد که درکنار کاهش شدید پروازها به منطقه خلیج فارس درکنار کاهش امنیت حضور گردشگران دست به دست هم داده تا صنعت گردشگری کشورهای حاشیه جنوب خلیج فارس را بهنوعی تا پایان سال جاری میلادی زمینگیر کند چون تا بهبود شرایط در هر دو سناریو کشورهای منطقه یاد شده دو فصل گردشگری خود را از دست خواهند داد.
در این زمینه البته در بخشی از مطالعه یادشده آمده که برآوردها از میزان زیان اقتصاد صنعت گردشگری خاورمیانه ذکر شده اما چون صنعت گردشگری بهنوعی زنجیروار به سایر مناطق نیز وابسته، دور از واقعیت نیست که بگوییم این تنشها در نهایت صنعت گردشگری بینقارهای را هم تحت تأثیر قرار داده و تحت تأثیر قرار میگیرد.