اسفندیار خزائی روز یکشنبه بیان کرد: پیش از رسیدن زمان کوچ، نشست‌های مشترکی با امور عشایر برگزار شده و این مجموعه سرکشی‌هایی به مناطق میان‌بند و قشلاقی انجام می‌دهند.

وی اضافه کرد: مجموع ظرفیت مراتع استان برای دام روستایی و عشایر نزدیک به 600 هزار واحد دامی است و حدود 75 هزار هکتار از مراتع استان برای عشایر پیش‌بینی شده که هر هکتار ظرفیت پذیرش یک رأس دام را دارد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با بیان اینکه به‌طور معمول هرساله بین 1.8 تا 2.3 برابر ظرفیت مراتع دام وارد استان می‌شود، افزود: تا پیش از زمان رسیدن تقویم کوچ سال جاری (15 اردیبهشت‌ماه 1405) دامی وارد استان نشده و هم‌اینک نمی‌توان درباره میزان دام ورودی به استان اظهار نظر کرد.

خزائی گفت: برای آغاز چرای ییلاقی دام، باید گیاه موجود در طبیعت به رشد قابل قبولی برسد؛ بر این اساس تقویم کوچ برای عشایر درنظر گرفته شده است.

وی تأکید کرد: اگر دام‌ها زودتر از موعد و قبل از اینکه گیاهان فرصت رشد کافی پیدا کنند وارد مرتع شوند، به‌شدت به پوشش گیاهی آسیب می‌زنند و این امر می‌تواند منجر به کاهش تراکم گیاهی و تعداد گیاهان در واحد سطح، فقیر شدن گونه‌های مرتعی و گونه‌های مطلوب و مغذی و فرسایش خاک و تخریب چرخه طبیعی رشد و احیای مراتع شود.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان اظهار کرد: برای پیشگیری از ورود زودهنگام عشایر به مراتع استان، تیم‌هایی در مسیرهای ورودی ازجمله در بهار، اسدآباد، تویسرکان و ملایر درحال گشت زنی هستند؛ همچنین دراین‌باره دو شرکت پیمانکار با یگان حفاظت منابع طبیعی همکاری دارند.

خزائی ادامه داد: تیم‌های یگان حفاظت محیط زیست سال‌های قبل در گلوگاه ورودی عشایر به همدان مستقر می‌شدند، اما امسال با توجه به وضعیت جنگی و رعایت مسائل پدافندی، تیم‌ها به‌صورت سیار درحال گشت زنی برای کنترل کوچ عشایرو ظرفیت دام هستند.

وی گفت: تیم‌های یگان منابع طبیعی از ورود زودهنگام عشایر به منابع طبیعی جلوگیری کرده و درصورت ورود غیر مجاز، نسبت به بازگرداندن آن‌ها و تشکیل پرونده قضائی برای متخلفان، اقدام می‌کنند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان بیان کرد: مراتع ثروت رایگانی هستند که خداوند متعال به مردم ارزانی داشته و کشاورزان، دامداران و عشایر از آن سود می‌برند؛ بنابراین درصورت رعایت نکردن اصول و باید و نبایدها، به مراتع آسیب وارد شده و این خسارت برای سال‌های آینده نیز باقی می‌ماند.

خزائی تأکید کرد: هرچند تأکید بر رعایت تقویم کوچ توسط عشایر و ممانعت از ورود زودهنگام آن‌ها به مراتع است، اما کشاورزان بومی استان نیز نباید قبل از ورود عشایر نسبت به تعلیف دام در مراتع پیش‌بینی‌شده برای عشایر اقدام کنند.

وی اظهار کرد: منابع طبیعی و آبخیزداری همدان طرح‌هایی را برای حفاظت، توسعه و بهره‌برداری بهینه از مراتع و افزایش ظرفیت تولید علوفه در استان اجرایی کرده که شامل مدیریت و قرق مراتع، کپه‌کاری و احاله مدیریت در زمینی به وسعت 50 هزار هکتار می‌شود.

* عشایر پس از ورود به استان در 55 سامانه عرفی مستقر می‌شوند

رئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری همدان نیز گفت: با توجه به شرایط اقلیمی استان و برودت هوا، تاکنون گزارشی مبنی بر ورود زودهنگام عشایر به داخل همدان گزارش نشده است.

سعید الیاسی افزود: هماهنگی‌های لازم با دو استان خوزستان و ایلام صورت گرفته تا از خروج عشایر از مناطق قشلاقی به سمت ییلاقی برخلاف تقویم کوچ، جلوگیری کنند؛ همچنین تیم‌های سیار بخش خصوصی گلوگاه‌ها برای جلوگیری از ورود زودهنگام عشایر، مستقر شده‌اند.

وی اظهار کرد: عشایر پس از خروج از خوزستان وارد منطقه «میان‌بند» در لرستان و سپس مناطق ییلاقی همدان می‌شوند؛ همچنین عشایر مستقر در ایلام وارد کرمانشاه به‌عنوان «میان‌بند» و سپس همدان می‌شوند.

رئیس اداره امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری همدان با بیان اینکه عشایر پس از ورود به این استان در 55 سامانه عرفی مستقر می‌شوند، اضافه کرد: عشایر 60 تا 90 روز مجاز به حضور در سامانه عرفی هستند و این زمان بستگی به میزان پوشش گیاهی سامانه عرفی، تعداد خانوار عشایر و تعداد دام دارد.

همه ساله مناطق ییلاقی استان همدان میزبان عشایر از استان‌های کرمانشاه، خوزستان و ایلام از ایل ترکاشوند، یارمطاقلو و جمور است.