میدان مدرس برای بسیاری از شهروندان همدان، نام تقاطعی آشنا است، اما معنای آن را بیش از هر چیز در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند؛ در فرصت‌هایی که پشت صف خودروها از دست می‌رود، در سفری که زمان رسیدنش قابل پیش‌بینی نیست و در فشاری که هر روز بر یکی از مسیرهای اصلی رفت‌وآمد شهر تکرار می‌شود. این میدان محل پیوند چند محور مهم شهری است و بخشی از تردد محلات پیرامون را نیز می‌پذیرد. ازاین‌رو، هرگاه حرکت خودروها در آن مختل شود، اثر ازدحام در محدوده میدان باقی نمی‌ماند و به معابر اطراف سرایت می‌کند که بخش بزرگ‌تری از شبکه ترافیکی شهر را تحت فشار می‌گذارد.
ضرورت اجرای تقاطع غیر هم‌سطح مدرس از همین نقطه بیشتر به چشم می‌آید؛ روگذر می‌تواند برای بخشی از خودروهای عبوری، مسیری پیوسته فراهم کند و از تداخل حرکت آن‌ها با رفت‌وآمدهای سطح میدان، بکاهد. این طرح نیز تصمیمی ناگهانی نیست. به گفته مسئولان شورای اسلامی شهر، بررسی وضعیت تقاطع از سال 1400 در دستور کار قرار گرفته و 11 سناریو برای آن مطالعه شده است. مسئولان شهرداری در شهریورماه امسال نیز اعلام کرده‌اند که مسیرهای انحراف ترافیک در دوره اجرا بررسی شده و قرارداد روگذر در مرحله آماده‌سازی است. پس از این مدت مطالعه و پیگیری، انتظار می‌رود نتیجه بررسی‌ها در قالب تصمیمی روشن، همراه با برنامه و زمان‌بندی اجرا، به مردم اعلام شود.
البته باید بر این نکته تأکید کرد که اهمیت میدان مدرس به حجم تردد آن محدود نیست؛ در این نقطه، سفرهای درون‌شهری و رفت‌وآمدهای مرتبط با مسیرهای خروجی شهر به یکدیگر می‌رسند. در همان حال ساکنان محلات اطراف و مراجعه‌کنندگان به واحدهای خدماتی حاشیه بلوارها نیز از این محدوده استفاده می‌کنند. روگذر می‌تواند بخشی از جریان عبوری را از حرکت‌های محلی جدا و به روان‌تر شدن رفت‌وآمد کمک کند؛ البته دسترسی‌های محلی و کاربری‌های ترافیک‌زا نیز به برنامه‌ای مشخص نیاز دارند. شهرداری باید سامان‌دهی آن‌ها را هم‌زمان با اجرای تقاطع دنبال کند تا اثر پروژه به خودِ میدان محدود نماند و در محورهای پیرامونی نیز احساس شود.
با وجود این پشتوانه، اظهار نظرهای اخیر مسئولان نشان می‌دهد هنوز میان ضرورت اجرای طرح و آغاز آن، فاصله وجود دارد. سرپرست معاونت زیربنایی شهرداری در 10 شهریورماه از نیاز پروژه به تأییدیه شورای همتا سخن گفته است؛ استاندار همدان دو روز بعد اعلام کرده که ازنظر مدیریت استان مانعی برای آغاز کار وجود ندارد. اکنون لازم است دستگاه‌های مسئول در یک جمع‌بندی مشترک، وضعیت تأییدیه، منابع مالی و مرحله بعدی پروژه را روشن کنند. مردم نباید برای دریافت پاسخ این پرسش ساده که روگذر مدرس چه زمانی آغاز می‌شود؟ اظهارات جداگانه مسئولان را کنار هم بگذارند.
پیشبرد پروژه‌ای در این مقیاس به اقدام هماهنگ همه نهادهای مرتبط وابسته است. شهرداری باید طرح نهایی، برنامه اجرا، مسیرهای جایگزین و زمان‌بندی را ارائه کند؛ شورای شهر باید درباره پشتیبانی بودجه‌ای تصمیم بگیرد و بر پیشرفت کار نظارت کند، استانداری و مراجع ترافیکی باید تصمیم‌ها و تأییدیه‌های لازم را در زمانی مشخص به سرانجام برسانند و دستگاه‌های خدمات‌رسان باید وضعیت تأسیسات و نحوه همکاری خود را پیش از آغاز عملیات تعیین کنند. تأخیر هریک از این بخش‌ها می‌تواند کل پروژه را عقب بیندازد و دوره اختلال در رفت‌وآمد شهروندان را طولانی‌تر کند.
تسریع در اجرای روگذر نیز به آماده‌ بودن همین مقدمات بستگی دارد. مسیرهای جایگزین باید پیش از آغاز عملیات مشخص و محدودیت‌های رفت‌وآمد به‌موقع به مردم اطلاع داده شوند؛ همچنین مسئولیت هر دستگاه در طول ساخت، روشن باشد. چنین برنامه‌ای به شهرداری امکان می‌دهد کار را با وقفه کمتر پیش ببرد و به شهروندان کمک می‌کند رفت‌وآمد خود را در دوره اجرا، تنظیم کنند. سرعت پروژه از نخستین روزی شکل می‌گیرد که همه عوامل آن با برنامه‌ای واحد وارد میدان شوند؛ هم‌زمان شهرداری باید پیش از آغاز عملیات، برنامه دوره ساخت را با زبانی روشن برای مردم توضیح دهد که کدام مسیرها و در چه بازه‌هایی محدود می‌شوند، راه‌های جایگزین کدام‌ هستند، دسترسی ساکنان و کسبه چگونه حفظ می‌شود و شهروندان از چه راهی می‌توانند مشکل‌های پیش‌بینی‌نشده را گزارش کنند و پاسخ بگیرند. اطلاع‌رسانی یک‌باره در روز شروع کار کافی نیست؛ گفت‌وگو با ساکنان، کسبه و استفاده‌کنندگان روزانه مسیر باید در طول اجرای پروژه ادامه یابد تا برنامه ترافیکی با واقعیت رفت‌وآمد آنان، سنجیده و درصورت نیاز، اصلاح شود. جلب مشارکت مردم، بخشی از مدیریت پروژه است: وقتی شهروندان از پیش بدانند چه اتفاقی می‌افتد و پیشنهادهایشان شنیده شود، همکاری با کارگاه آسان‌تر خواهد شد و می‌توان مانع این شد که همه بار اجرای روگذر بر دوش آنان بیفتد.
میدان مدرس سال‌ها است یکی از گره‌های شناخته‌شده ترافیکی همدان است. برای آن سناریوهای مختلف بررسی و ضرورت احداث تقاطع غیر هم‌سطح مطرح شده؛ اجرای پروژه روگذر نیز در مسیر آماده‌سازی قرار گرفته است. اکنون زمان آن بوده که شهرداری، شورای اسلامی شهر، استانداری، مراجع ترافیکی و دستگاه‌های خدمات‌رسان این مسیر را به تصمیمی اجرایی و مشترک رسانده و ضمن آغاز با جدیت، از سیاست زدگی دوری کرده و به فکر منافع مردم باشند. مردم همدان حق دارند در یک بازه زمانی منطقی، شاهد اجرا و رسیدن به بهره‌برداری باشند؛ نه مثل پارکینگ آقاجانی‌بیگ بعد از گذشت یک دهه، آن‌هم با روندی اُفتان‌وخیزان، افتتاح شود!