تبدیل ورودی‌های نهاوند به ویترین تاریخ، طبیعت و گردشگری شهر
شهردار نهاوند با تشریح اقدامات انجام‌شده برای سامان‌دهی ورودی‌های شهر، گفت: اجرای پارک هفت‌هکتاری در کمربندی، احداث مسیرهای کُندرو، اصلاح آسفالت، توسعه فضای سبز، نورپردازی و ایجاد امکانات شبانه‌روزی برای زائران، بخشی از برنامه مدیریت شهری برای ارتقای سیمای ورودی‌های نهاوند و تبدیل این محدوده‌ها به ظرفیت‌های گردشگری و خدماتی است.
ورودی شهرها نخستین تصویری است که در ذهن مسافران و گردشگران شکل می‌گیرد؛ تصویری که می‌تواند بیانگر هویت تاریخی، ظرفیت‌های فرهنگی، وضعیت زیرساخت‌ها و کیفیت مدیریت شهری باشد. این اهمیت در شهرهایی مانند نهاوند که به‌واسطه موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر تردد زائران عتبات عالیات در طول سال پذیرای مسافران و زائران بسیاری است، دوچندان می‌شود.
سامان‌دهی ورودی‌های شهری علاوه‌بر زیباسازی منظر عمومی، با موضوعاتی همچون ایمنی تردد، مدیریت ترافیک، توسعه فضای سبز، سامان‌دهی فعالیت‌های تجاری و ایجاد امکانات رفاهی برای مسافران، ارتباط مستقیم دارد؛ بااینحال، تحقق این اهداف همواره به اقدامات اجرایی شهرداری محدود نمی‌شود و گاهی اصلاح طرح‌های شهری و تعیین حدود اختیارات دستگاه‌های مسئول را نیز می‌طلبد.
در همین راستا مجید یوسفی‌نوید، شهردار نهاوند در تشریح رویکرد مدیریت شهری برای سامان‌دهی ورودی‌های این شهر، از اقدامات انجام‌شده در محدوده کمربندی، ورودی‌های اصلی، توسعه امکانات خدماتی برای زائران و برنامه‌های مرتبط با احیای هویت تاریخی نهاوند، سخن گفت که در ادامه می‌خوانید:
شهردار نهاوند با بیان اینکه سامان‌دهی ورودی‌ها یکی از موضوعات مهم در مدیریت شهری است، اظهار کرد: ورودی شهرها از دو بخش تشکیل می‌شوند؛ بخشی از مسائل به اسناد فرادستی، نقشه‌ها، طرح‌های تفصیلی و قوانین مرتبط بازمی‌گردند که خارج از اختیار مستقیم شهرداری است و بخش دیگر در محدوده وظایف و اختیارات مدیریت شهری قرار دارد.
مجید یوسفی‌نوید افزود: در برخی نقاط ساختمان‌ها، مغازه‌ها و سایر مستحدثاتی که در حاشیه جاده‌ها ایجاد شده‌اند، ازنظر ظاهری بخشی از ورودی شهر به‌شمار می‌روند، اما ممکن است خارج از محدوده قانونی شهر باشند و شهرداری در آن‌ها اختیار اجرایی نداشته باشد.
وی با اشاره به ضرورت اصلاح برخی نقشه‌ها و طرح‌های موجود، تصریح کرد: برای سامان‌دهی اصولی این محدوده‌ها باید طرح‌های تفصیلی با نگاهی جامع‌تر و بلندمدت بررسی شوند. ایرادهای موجود در نقشه‌ها و محدوده‌های شهری را منعکس کرده‌ایم تا از طریق مشاوران و مراجع مسئول، زمینه اصلاح آن‌ها فراهم شود.
شهردار نهاوند ادامه داد: در بخش‌هایی که امکان اقدام قانونی و اجرایی برای شهرداری وجود داشته، وارد عمل شده‌ایم و تلاش کرده‌ایم با توجه به اولویت‌های شهر، پروژه‌های سامان‌دهی و زیباسازی را پیش ببریم.
یوسفی‌نوید با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای اساسی شهر در برنامه‌ریزی پروژه‌های عمرانی، گفت: در شهری که هنوز معابر خاکی و مشکلات زیرساختی وجود دارد، طبیعی است که سامان‌دهی ورودی‌ها در اولویت‌های بعدی قرار بگیرد؛ بر همین اساس، تلاش کردیم ابتدا نیازهای ضروری شهر را برطرف کنیم.
وی افزود: خوشبختانه بخش عمده کوچه‌های قدیمی و خاکی شهر سامان‌دهی و مشکلات بسیاری از این معابر برطرف شده است؛ اکنون نیز با توجه به پیشرفت اقدامات زیرساختی، سامان‌دهی ورودی‌ها و محدوده‌های پیرامونی شهر را با جدیت بیشتری دنبال می‌کنیم.
شهردار نهاوند با تأکید بر اینکه زیباسازی باید بر پایه زیرساخت‌های مناسب و برنامه‌ریزی اصولی انجام شود، بیان کرد: نمی‌توان صرفاً به ایجاد جلوه‌های ظاهری اکتفا کرد؛ بلکه باید نگهداری فضای سبز، تأمین آب مورد نیاز، اصلاح معابر و ایجاد امکانات لازم نیز مورد توجه قرار گیرد.
* پارک 7 هکتاری در کمربندی؛ احیای یک محدوده متروکه
یوسفی‌نوید یکی از اقدامات مهم شهرداری در مسیر سامان‌دهی ورودی‌های نهاوند را اجرای پارکی در زمینی به مساحت هفت هکتار در محدوده کمربندی شهر عنوان کرد و گفت: این زمین پیش از اجرای پروژه، محدوده‌ای بایر و متروکه بود که از آن برای تخلیه کالا و زباله نیز استفاده می‌شد.
وی افزود: با توجه به اهمیت موقعیت نهاوند در مسیر تردد زائران عتبات عالیات و عبور مسافران از این شهر، تصمیم گرفتیم این محدوده را به فضایی مناسب برای استراحت و خدمات‌رسانی به مسافران و شهروندان، تبدیل کنیم.
شهردار نهاوند ادامه داد: در کنار اجرای پارک هفت‌هکتاری، حدود یک‌ونیم کیلومتر مسیر کُندرو و بلوار نیز در این محدوده اجرا شد تا علاوه‌بر سامان‌دهی فضای پیرامونی، شرایط مناسب‌تری برای تردد خودروها فراهم شود.
وی با اشاره به توجه مدیریت شهری به پیشینه تاریخی نهاوند، اظهار کرد: شهرستان نهاوند از سابقه تاریخی ویژه‌ای برخوردار است و تلاش کردیم این هویت در طراحی و اجرای پروژه‌های شهری نیز دیده شود؛ به همین دلیل، نام «پارک نوح‌آوند» برای این مجموعه انتخاب شد تا در کنار کارکرد تفریحی و خدماتی، یادآور بخشی از روایت‌های تاریخی مرتبط با نام نهاوند باشد.
یوسفی‌نوید با بیان اینکه برای تقویت هویت بصری این پارک از نمادهای متناسب با پیشینه تاریخی شهر استفاده شده است، گفت: در این مجموعه، اِلمان کشتی و تعدادی مجسمه از حیوانات ساخته‌شده به دست هنرمندان، نصب شده است.
وی اضافه کرد: در ادامه این اقدامات، یک سرمایه‌گذار برای تبدیل اِلمان کشتی به رستوران‌کشتی وارد عمل شد و این مجموعه به فضایی برای ارائه خدمات به مسافران و مردم شهر تبدیل شده است. چنین اقداماتی می‌تواند در کنار ایجاد جاذبه بصری، زمینه حضور سرمایه‌گذاران و توسعه خدمات گردشگری را نیز فراهم کند.
شهردار نهاوند با اشاره به موقعیت این شهر در مسیر تردد زائران عتبات عالیات، ایجاد امکانات رفاهی برای مسافران را یکی دیگر از محورهای مهم این پروژه دانست و گفت: نهاوند در طول سال پذیرای زائران و مسافران عراقی است و حتی در هفته، چندین دستگاه اتوبوس حامل مسافران عراقی از این مسیر عبور می‌کنند.
وی افزود: در کنار پارک، پارکینگ بزرگی ایجاد کرده‌ایم و امکانات لازم برای استراحت زائران را نیز درنظر گرفته‌ایم تا مسافران بتوانند بدون نیاز به هماهنگی با یک مجموعه خاص، در ساعات مختلف شبانه‌روز از این فضا استفاده کنند.
یوسفی‌نوید با بیان اینکه مجموعه مذکور برای استفاده مستمر زائران پیش‌بینی شده است، اظهار کرد: امکاناتی ازجمله سرویس بهداشتی، حمام، فضای مناسب برای استراحت و نگهبانی در این محدوده فراهم شده است تا زائران و مسافران در هر ساعتی از شبانه‌روز که به نهاوند می‌رسند، امکان استفاده از خدمات را داشته باشند.
وی با اشاره به کارکرد فرامنطقه‌ای این پارک، ادامه داد: هدف ما این بوده است که مجموعه مذکور تنها یک فضای سبز شهری نباشد، بلکه به مرکزی برای خدمات‌رسانی به زائران، مسافران و شهروندان تبدیل شود؛ مجموعه‌ای که هم به ارتقای کیفیت زندگی مردم کمک کند و هم بتواند بخشی از نیازهای مسافران عبوری را پاسخ دهد.
* بازسازی کمربندی نهاوند با اجرای آسفالت، جدول‌گذاری و توسعه فضای سبز
یوسفی‌نوید در ادامه به اقدامات انجام‌شده در کمربندی شهر اشاره کرد و گفت: در کنار اجرای پارک، سامان‌دهی کمربندی نهاوند نیز در دستور کار قرار گرفت و عملیات جدول‌گذاری، روکش آسفالت و بازنگری در وضعیت معابر این محدوده، انجام شد.
وی با اشاره به مشکلات آسفالت و وضعیت نامناسب برخی بخش‌های مسیر در گذشته، افزود: در سال‌های قبل، مسافرانی که از این مسیر عبور می‌کردند، از وضعیت نامناسب جاده گلایه داشتند؛ حتی در ایام اربعین، یکی از مسافرانی که از مشهد به سمت کربلا سفر می‌کرد، از نامناسب بودن جاده نهاوند به‌عنوان یکی از مشکلات مسیر خود، یاد کرده بود.
شهردار نهاوند ادامه داد: در همین راستا، سامان‌دهی بلوار حدود دوونیم کیلومتری در دستور کار قرار گرفت و اقدامات مربوط به جدول‌گذاری دو طرف مسیر، واکاری درختان، اجرای آبیاری قطره‌ای و تأمین روشنایی، انجام شد.
وی تصریح کرد: در بخش‌هایی از ورودی شهر که در مسیر تردد زائران قرار دارد نیز عملیات اصلاح و روکش آسفالت اجرا شده و اقدامات مربوط به واکاری فضای سبز در این محدوده‌ها، انجام گرفته است.
یوسفی‌نوید با اشاره به اجرای اِلمان‌های نوری و پرچم جمهوری اسلامی ایران در ورودی شهر، گفت: نصب پرچم‌های سه‌رنگ و اجرای نورپردازی نیز با هدف تقویت جلوه بصری ورودی نهاوند انجام شده است تا مسافران هنگام ورود به شهر، با سیمایی آراسته‌تر و منظم‌تر مواجه شوند.
* سامان‌دهی ورودی بروجرد و اجرای کُندرو در بلوار شهیدترکمان
شهردار نهاوند در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در ورودی بروجرد و بلوار شهیدترکمان اشاره کرد و افزود: در این محدوده نیز عملیات احداث مسیرهای کُندرو در دو طرف بلوار به طول حدود دوونیم کیلومتر، اجرا شده است.
وی ابراز کرد: روکش آسفالت بلوار، واکاری درختان و اجرای سامانه آبیاری قطره‌ای از دیگر اقداماتی است که در این مسیر انجام شده و تکمیل بخش‌های باقی‌مانده نیز در برنامه مدیریت شهری قرار دارد.
یوسفی‌نوید با اشاره به اهمیت سامان‌دهی حاشیه این بلوار، اظهار کرد: در محدوده‌ای که داخل محدوده قانونی شهر قرار دارد، بیش از 300 واحد تجاری وجود داشت که وضعیت آن‌ها بلاتکلیف بود؛ با پیگیری‌های انجام‌شده، موضوع این واحدها در کمیسیون ماده مربوطه مطرح و مصوبات لازم برای تثبیت کاربری تجاری، گرفته شد. اکنون نیز تعدادی از صاحبان این واحدها درحال دریافت پروانه هستند و پس از سال‌ها، وضعیت بخش قابل توجهی از این واحدهای تجاری، تعیین تکلیف شده است.
شهردار نهاوند این اقدام را در راستای سامان‌دهی فعالیت‌های تجاری و تعیین تکلیف وضعیت قانونی واحدهای موجود دانست و گفت: روشن شدن وضعیت این واحدها می‌تواند زمینه فعالیت منظم‌تر اقتصادی و سامان‌دهی بهتر حاشیه ورودی شهر را فراهم کند.
* نورپردازی ورودی شهر با تأکید بر هویت ملی و تاریخی
یوسفی‌نوید با اشاره به نصب اِلمان‌های نوری در بلوار شهیدترکمان، عنوان کرد: در این مسیر، اِلمان‌های نوری با طرح نقشه ایران نصب شده است؛ به‌گونه‌ای که از نقطه ورود به محدوده شهری تا میدان آیت‌الله علی مرادیان، این اِلمان‌ها جلوه بصری ویژه‌ای ایجاد می‌کنند.
وی افزود: تلاش کرده‌ایم در کنار زیباسازی، از نمادهایی استفاده کنیم که یادآور هویت ملی و تاریخی باشند و بتوانند در ذهن مسافران و شهروندان، ماندگار شوند.
شهردار نهاوند با اشاره به برنامه‌های اجراشده در میدان سیدالشهدا و سایر محدوده‌های شهری، اظهار کرد: در برخی نقاط علاوه‌بر سامان‌دهی فضای سبز و نورپردازی، اصلاح وضعیت ترافیکی و سامان‌دهی فعالیت‌های مزاحم برای عبورومرور نیز دنبال شده است.
یوسفی‌نوید با اشاره به مشکلات ترافیکی ناشی از استقرار دست‌فروشان در برخی محدوده‌های شهری، گفت: در میدان سیدالشهدا، دست‌فروشانی حضور داشتند که فعالیت آن‌ها در بعضی مواقع موجب ایجاد اختلال در تردد می‌شد؛ برخی از این افراد 15 تا 20 سال در همان محل مستقر بودند.
وی افزود: طی دو تا چهار ماه اخیر اقدامات لازم برای جمع‌آوری و سامان‌دهی این دست‌فروشان انجام شده است؛ بااینحال، در فرایند مذکور تلاش کرده‌ایم موضوع معیشت این افراد نیز مورد توجه قرار گیرد.
شهردار نهاوند ادامه داد: برای سامان‌دهی پایدارتر این وضعیت، ایجاد یک بازارچه را در دستور کار داریم و بخشی از دست‌فروشان به این محل منتقل شده‌اند تا ضمن کاهش مشکلات ترافیکی و سامان‌دهی فضای شهری، امکان ادامه فعالیت اقتصادی آن‌ها نیز فراهم باشد.
وی تأکید کرد: سامان‌دهی معابر و رفع مشکلات ترافیکی باید به شکلی انجام شود که در کنار حفظ نظم شهری، ملاحظات اجتماعی و معیشتی افرادی که از این طریق امرار معاش می‌کنند نیز درنظر گرفته شود.
* ساخت مجسمه سوارکار باستانی برای معرفی پیشینه تاریخی نهاوند
شهردار نهاوند با اشاره به برنامه‌های مدیریت شهری برای تقویت هویت تاریخی شهر، گفت: نهاوند در دوره‌های مختلف تاریخی، ازجمله دوران ساسانیان و دوره‌های پیش و پس از آن، در زمینه پرورش اسب‌های جنگی و سوارکاران، جایگاه ویژه‌ای داشته است.
وی افزود: در همین راستا طراحی و ساخت مجسمه یک سوارکار باستانی از چند ماه قبل آغاز شد و یک هنرمند ساخت این اثر را برعهده گرفت؛ این مجسمه در میدان مورد نظر نصب شده و اکنون عملیات نورپردازی آن درحال انجام است.
یوسفی‌نوید با بیان اینکه رونمایی از این اثر پس از تکمیل مراحل اجرایی انجام خواهد شد، اظهار کرد: هدف از اجرای چنین نمادهایی این است که هویت تاریخی نهاوند در فضاهای شهری بیشتر نمایان شود و ورودی‌ها و میدان‌های شهر علاوه‌بر کارکرد ترافیکی، حامل پیام فرهنگی و تاریخی نیز باشند.
وی اضافه کرد: استفاده از نمادهای تاریخی در کنار سامان‌دهی فضای سبز، نورپردازی و اصلاح معابر می‌تواند به ایجاد سیمایی متمایز برای نهاوند کمک کند؛ سیمایی که هم برای شهروندان ارزشمند باشد و هم برای مسافرانی که از این شهر عبور می‌کنند، تصویری روشن از پیشینه آن ارائه دهد.
* حرکت به سمت فضای سبز پایدار و کاهش وابستگی به چمن
یوسفی‌نوید در ادامه با اشاره به برنامه‌های شهرداری برای توسعه فضای سبز پایدار، گفت: در سامان‌دهی ورودی‌ها و بلوارها، تنها به ایجاد فضای سبز در کوتاه‌مدت توجه نداریم، بلکه نگهداری و دوام آن نیز برای ما اهمیت دارد.
وی افزود: در برخی محدوده‌ها چمن‌کاری انجام می‌شد، اما به‌دلیل نبود زیرساخت مناسب آبیاری و تأمین آب، نگهداری از آن با مشکل مواجه بود؛ در چنین شرایطی، هزینه‌های ایجاد فضای سبز انجام می‌شد، اما نتیجه مورد انتظار در بلندمدت به‌دست نمی‌آمد.
شهردار نهاوند تصریح کرد: برای رفع این مشکل، اجرای زیرساخت‌های آبیاری را در دستور کار قرار دادیم و به‌تدریج به سمت استفاده از درختان و گونه‌های گیاهی ماندگارتر حرکت کردیم.
وی ادامه داد: در فاز نخست، درخت‌کاری و توسعه گونه‌های دائمی را در کمربندی‌ها و بلوارها دنبال کردیم و اکنون نیز درختانی در این مسیرها وجود دارند که طی سه تا چهار سال گذشته و در دوره‌های زمانی نزدیک به آن، کاشته شده‌اند. امیدواریم این درختان با رشد بیشتر، در سال‌های آینده جلوه بصری مطلوب‌تری برای بلوارها ایجاد کنند.
یوسفی‌نوید با اشاره به برنامه‌های سال جاری برای تکمیل فضای سبز، گفت: توسعه گونه‌های گیاهی دائمی که بتوانند بخشی از جایگزینی چمن را برعهده بگیرند، ازجمله برنامه‌های ما است؛ همچنین واکاری درختان در بخش‌هایی از شهر ادامه دارد و برای برخی محدوده‌ها نیز برنامه کاشت گل و گیاه متناسب با شرایط محیطی، پیش‌بینی شده است.
وی افزود: امیدواریم با اجرای این برنامه‌ها، بلوارهای شهر علاوه‌بر برخورداری از فضای سبز پایدار، ازنظر رنگ، عطر و تنوع گیاهی نیز جلوه متفاوتی پیدا کنند و هر مسیر، ویژگی بصری خاص خود را داشته باشد.
مع‌الوصف؛ مجموع اقدامات تشریح‌شده از سوی شهردار نهاوند نشان می‌دهد که سامان‌دهی ورودی‌های این شهر، فراتر از اجرای چند پروژه عمرانی و زیباسازی دنبال می‌شود و مجموعه‌ای از اهداف ترافیکی، خدماتی، گردشگری، اقتصادی و فرهنگی را در بر می‌گیرد.
احیای اراضی متروکه، ایجاد پارک و امکانات رفاهی برای زائران، اصلاح آسفالت و مسیرهای دسترسی، سامان‌دهی واحدهای تجاری، رسیدگی به وضعیت دست‌فروشان و استفاده از نمادهای تاریخی، ازجمله محورهایی است که می‌تواند به بهبود سیمای شهری و افزایش ظرفیت خدمات‌رسانی نهاوند، کمک کند.
بااینحال، پایداری نتایج این اقدامات به تکمیل پروژه‌های باقی‌مانده، نگهداری مستمر از فضای سبز، تأمین منابع آبی، رفع نواقص زیرساختی و تعیین تکلیف محدوده‌هایی وابسته است که سامان‌دهی آن‌ها نیازمند اصلاح طرح‌های شهری و همکاری دستگاه‌های دیگر است.
از سوی دیگر، قرار گرفتن نهاوند در مسیر تردد زائران عتبات عالیات، فرصتی برای توسعه خدمات گردشگری و اقتصادی شهر فراهم کرده است؛ فرصتی که بهره‌برداری مؤثر از آن مستلزم استمرار خدمات‌رسانی، ارتقای کیفیت امکانات رفاهی و تبدیل ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی شهر به جاذبه‌هایی ماندگار است.
در چنین شرایطی، انتظار می‌رود سامان‌دهی ورودی‌های نهاوند در کنار بهبود جلوه بصری شهر، به ارتقای ایمنی تردد، کاهش مشکلات ترافیکی، افزایش رضایت شهروندان و مسافران و تقویت جایگاه این شهر در مسیر گردشگری و زیارت نیز منجر شود.
