نوزاد را نبوسید و به مهمانیهای شلوغ نبرید
سپهرغرب، گروه سلامت- شهره کرمی: متخصص کودکان و اطفال با هشدار نسبت به برخی رفتارهای رایج در روزهای نخست تولد نوزاد گفت: تماس نزدیک با نوزاد، بهخصوص بوسیدن او یا بردن به مهمانیها و مکانهای شلوغ، ممکن است خطر انتقال عفونتها را افزایش دهد؛ بنابراین توصیه میشود در هفتههای اول زندگی، نوزاد را از افراد بیمار و محیطهای پرجمعیت دور نگه دارند.
دکتر نصرالله پزشکی درباره مفهوم بهداشت نوزاد گفت: اگر بخواهیم این مفهوم را بهصورت ساده بیان کنیم، مجموعهای از اقدامات است که از او در برابر آسیبهای جسمی، روحی و روانی محافظت میکند.
وی ادامه داد: تأکید من بر جنبههای روحی و روانی به این دلیل است که در بسیاری از موارد، نوزادان را بدون توجه به ابعاد روانی در نظر میگیریم و تنها به جنبههای جسمی آنها توجه میکنیم؛ در حالیکه نوزاد از همان لحظه تولد دارای ظرفیت برقراری ارتباط اجتماعی است و با اطرافیان خود تعامل برقرار میکند. در همین دوران، پایههای اصلی سلامت روانی او نیز همانند سلامت جسمی شکل میگیرد.
این متخصص کودکان افزود: بنابراین بهداشت نوزاد مجموعه اقداماتی است که از او در برابر عوامل آسیبزای محیطی، جسمی و روانی محافظت میکند. در عین حال، و شاید حتی مهمتر از آن، این اقدامات شرایطی را فراهم میکند تا نوزاد بتواند پایههای لازم برای حداکثر رشد و تکامل طبیعی خود را بهدست آورد.
پزشکی خاطرنشان کرد: دوره نوزادی از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا در این مقطع پایههای اصلی رشد و تکامل شکل میگیرد و همین موضوع زمینه را فراهم میکند تا شیرخوار و بعدها کودک و نوجوان بتواند بیشترین بهره را از تواناییهای بالقوه خود ببرد.
وی گفت: در واقع، بهداشت نوزاد بر دو محور اصلی استوار است؛ نخست اقداماتی که به پیشگیری از آسیبها اختصاص دارد و دوم اقداماتی که زمینه را برای دستیابی شیرخوار به حداکثر رشد و تکامل مطلوب فراهم میکند.
این متخصص کودکان اظهار کرد: پس از تولد و انتقال نوزاد از بیمارستان به منزل، لازم است در نخستین فرصت نسبت به استحمام او اقدام شود. حتی نوزادانی که به هر دلیل مدت بیشتری در بیمارستان بستری میمانند نیز باید در همان بیمارستان و به محض فراهم شدن شرایط مناسب حمام شوند؛ البته مشروط بر آنکه مشکل یا بیماری خاصی وجود نداشته باشد که مانع انجام این کار شود.
وی افزود: در فرآیند زایمان، چه بهصورت طبیعی و چه با عمل سزارین، ممکن است پوست نوزاد در محیط بیمارستان در معرض آلودگی قرار گیرد؛ از همین رو، استحمام نوزاد از اهمیت ویژهای برخوردار است. حتی در مواردی که نوزاد در منزل متولد میشود، لازم است در نخستین فرصت و پس از پایداری شرایط جسمی، حمام انجام شود.
این متخصص کودکان توضیح داد: منظور از شرایط پایدار این است که حدود شش تا هشت ساعت از تولد گذشته باشد، علائم حیاتی نوزاد تثبیت شده باشد، نخستین تغذیه انجام گرفته و نوزاد اولین دفع ادرار و مدفوع خود را داشته باشد؛ به عبارتی، روند فیزیولوژیک طبیعی بدن نوزاد به حالت پایدار رسیده باشد. در چنین شرایطی میتوان نوزاد را بدون هیچ محدودیت خاصی حمام کرد.
پزشکی با اشاره به تفاوت شرایط نوزادان نارس گفت: البته منظور ما نوزادان کامل و رسیده است. نوزادان نارس که زودتر از موعد متولد میشوند مراقبتهای ویژه و متفاوتی دارند و لازم است درباره آنها بهطور جداگانه صحبت شود.
وی در ادامه درباره استفاده از محصولات بهداشتی برای نوزادان بیان کرد: صابونها، شامپوها، روغنها و لوسیونهایی که برای نوزاد استفاده میشوند نباید حاوی افزودنیهایی باشند که در محصولات بهداشتی بزرگسالان وجود دارد؛ موادی مانند ترکیبات معطر، نرمکنندهها یا سایر مواد شیمیایی. بنابراین این محصولات باید بهطور ویژه برای کودکان و نوزادان تولید شده باشند. هر صابون یا شامپویی که تأییدیه وزارت بهداشت برای مصرف در نوزادان را داشته باشد، قابل استفاده است.
وی ادامه داد: علت این امر آن است که پوست نوزادان، بهویژه نوزادان نارس، در مقایسه با بزرگسالان حساستر و نفوذپذیرتر است و در برابر مواد شیمیایی آسیبپذیری بیشتری دارد؛ از این رو، باید از بهکارگیری صابونها و شامپوهای معمولی بزرگسالان برای آنها خودداری کرد.
وی خاطرنشان کرد: لوسیونها و روغنهای تأییدشدهای نیز وجود دارند که معمولاً توصیه میشود پس از استحمام و زمانی که پوست بدن شیرخوار کاملاً خشک شد، مقدار مناسبی از آنها را روی پوست بدن نوزاد مالید تا از خشکی بیش از حد آن جلوگیری شود.
*بند ناف نوزاد نیاز به دارو و مواد خاص ندارد؛ خشک نگه داشتن بهترین روش مراقبت
این متخصص کودکان درباره نحوه مراقبت از بند ناف نوزاد گفت: بند ناف بهطور طبیعی و بدون نیاز به هیچ اقدام خاصی، پس از یکی دو روز تغییر رنگ میدهد، کمکم خشک میشود و معمولاً طی هفته اول و حداکثر تا پایان هفته دوم میافتد. اگر پس از پایان هفته دوم بند ناف هنوز نیفتاده باشد، لازم است توسط متخصص بررسی شود.
پزشکی افزود: افتادن بند ناف هیچ محدودیتی برای حمام کردن نوزاد ایجاد نمیکند. بنابراین این تصور که باید تا افتادن بند ناف صبر کرد و سپس نوزاد را حمام کرد، درست نیست. حتی مشاهده شده است که حمام کردن شیرخوار میتواند به افتادن زودتر بند ناف نیز کمک کند. همچنین شستوشو میتواند از بروز عفونت در این ناحیه جلوگیری کند.
وی با اشاره به برخی باورهای نادرست در این زمینه گفت: هیچگونه ماده دارویی، شیمیایی یا حتی مواد سنتی نباید روی بند ناف گذاشته شود. استفاده از موادی مانند الکل، بتادین یا برخی مواد و خمیرهای سنتی که گاهی روی بند ناف قرار میدهند، نهتنها لازم نیست بلکه میتواند باعث تأخیر در افتادن بند ناف شود.
این متخصص کودکان تأکید کرد: مهمترین نکته در مراقبت از بند ناف این است که این ناحیه خشک نگه داشته شود و از مالیدن هرگونه مادهای روی آن خودداری شود. در این صورت بند ناف به طور طبیعی و بدون نیاز به اقدام خاصی خشک شده و خواهد افتاد.
* تمیزی افراطی برای نوزاد مضر است؛ محیط خانه باید تمیز و سالم باشد نه استریل
پزشکی در ادامه درباره شرایط محیطی نگهداری از نوزاد، گفت: محیط زندگی نوزاد باید تمیز باشد، اما قرار نیست کاملاً استریل یا بیش از حد ضدعفونی شده باشد. به عبارت دیگر نیازی نیست والدین آنقدر وسواس به خرج دهند که همه وسایل کودک را مرتب بجوشانند یا محیط خانه را به شکل افراطی ضدعفونی کنند.
وی افزود: همانطور که در مورد استحمام هم گفته شد، در شستوشوی لباسها و وسایل نوزاد باید از مواد شویندهای استفاده شود که تأییدیه وزارت بهداشت برای مصرف در کودکان داشته باشند. در مجموع همان سطح تمیزی و نظافتی که در زندگی روزمره خانوادهها وجود دارد برای محیط زندگی نوزاد نیز کافی است.
این متخصص کودکان ادامه داد: تمیزی بیش از حد میتواند آسیبزا باشد، زیرا در چنین شرایطی تماس طبیعی نوزاد با برخی عوامل محیطی که خطرناک نیستند کاهش پیدا میکند؛ در حالی که برخورد با برخی عوامل طبیعی محیط برای شکلگیری مقاومت بدن ضروری است.
پزشکی تصریح کرد: اگر این حساسیت و وسواس نسبت به پاکیزگی بیش از حد ادامه پیدا کند و به ماههای بعدی زندگی نوزاد نیز کشیده شود، ممکن است باعث ایجاد استرس و اضطراب در کودک شده و حتی این اضطراب به کودک منتقل شود. در برخی موارد این وضعیت میتواند زمینهساز برخی رفتارهای وسواسی در کودکان در سنین بالاتر باشد.
وی توضیح داد: برای مثال دیده میشود کودکانی که از ابتدا با حساسیت و اضطراب شدید نسبت به پاکیزگی بزرگ شدهاند، در سنین مدرسه از استفاده از سرویس بهداشتی مدرسه خودداری میکنند، حتی اگر آن محیط کاملاً تمیز باشد. این مسئله گاهی باعث میشود کودک بهدلیل نگه داشتن طولانیمدت ادرار یا مدفوع دچار مشکلاتی مانند یبوست شود.
وی در ادامه با اشاره به برخی نکات مهم درباره ارتباط افراد با نوزاد گفت: بهتر است در ماه نخست زندگی، افراد بیمار با نوزاد تماس نداشته باشند. همچنین باید از بردن نوزاد به محیطهای بسیار شلوغ، مهمانیهای پرجمعیت و مراسمی که کنترل حضور افراد بیمار در آنها ممکن نیست، خودداری شود.
* نوزاد را نبوسید و به محیطهای شلوغ نبرید
این متخصص کودکان تأکید کرد: بوسیدن نوزاد بهطور کلی توصیه نمیشود، اما تأکید بیشتری بر پرهیز از بوسیدن صورت وجود دارد. گاهی دیده میشود خانوادهها برای تولد نوزاد یا مناسبتهایی مانند هفتم تولد مراسمهای شلوغ برگزار میکنند و افراد زیادی نوزاد را بغل میکنند یا میبوسند. چنین رفتارهایی میتواند برای شیرخوار آسیبزا باشد.
*شیشه شیر در دوران نوزادی توصیه نمیشود
پزشکی درباره تغذیه نوزاد گفت: از نظر ما استفاده از شیشه شیر و پستانک در دوران نوزادی و شیرخوارگی توصیه نمیشود. تنها در موارد بسیار نادر ممکن است شرایطی پیش بیاید که مادر نتواند به نوزاد شیر بدهد؛ برای مثال زمانی که مادر داروهای خاصی مانند داروهای ضدسرطان مصرف میکند یا بهدلیل بیماری خاصی در بیمارستان بستری است و امکان شیردهی ندارد.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی نیز ابتدا استفاده از شیر دایه توصیه میشود و در صورت در دسترس نبودن آن، میتوان از شیر خشک استفاده کرد. با این حال بهتر است برای تغذیه نوزاد از شیشه شیر یا پستانک استفاده نشود و بهجای آن روشهایی مانند سرنگ، فنجان یا قاشق کوچک به کار گرفته شود.
*شیشه و پستانک میتوانند مشکلات بهداشتی ایجاد کنند
این متخصص اطفال تصریح کرد: استفاده از شیشه شیر و پستانک میتواند از جنبههای مختلف برای نوزاد مشکلساز باشد؛ از یک سو احتمال انتقال برخی عفونتها را افزایش میدهد و از سوی دیگر ممکن است بر رشد فک و عضلات صورت کودک تأثیر نامطلوب بگذارد.
پزشکی گفت: علاوه بر این، تمیز کردن کامل شیشه و پستانک نیز آسان نیست. از یک طرف استفاده از مواد شوینده معمولی ظرفشویی برای شستوشوی وسایلی که نوزاد در دهان میگذارد توصیه نمیشود و از طرف دیگر جوشاندن مکرر این وسایل نیز دشوار است و ممکن است بهتدریج شکل و کیفیت آنها را تغییر دهد.
*بهترین تغذیه برای نوزاد شیر مادر است
وی تأکید کرد: بهترین و اصلیترین تغذیه برای نوزاد شیر مادر است و توصیه میشود نوزاد بهطور کامل از شیر مادر تغذیه شود. بر اساس دستورالعملهای وزارت بهداشت، مادر پیش از شیردهی کافی است هر بار سینه خود را با آب ولرم شستوشو داده و خشک کند. نیازی نیست مادر برای این کار مرتب از صابون یا شامپو استفاده کند. در کنار آن مادر میتواند دو تا سه بار در هفته استحمام کند.
این متخصص کودکان در ادامه خاطرنشان کرد: نوزاد نیز میتواند از همان هفته اول زندگی دو تا سه بار در هفته حمام شود و رعایت همین اصول ساده بهداشتی برای مادر و کودک کفایت میکند.
دکتر پزشکی ادامه داد: همچنین بهتر است مادر لباسهای خود را بهطور روزانه تعویض کند، زیرا در بسیاری از موارد با افزایش ترشح شیر، لباس مادر به شیر آلوده میشود و همین آلودگی میتواند محل تجمع میکروبها و عوامل بیماریزا باشد.
* تعویض بهموقع پوشک مهمترین راه پیشگیری سوختگی پای نوزاد است
وی با اشاره به اینکه سوختگی پای نوزاد که معمولاً به صورت قرمزی و التهاب در ناحیه پوشک دیده میشود، گفت این مشکل اغلب بهدلیل تماس طولانیمدت پوست با ادرار و مدفوع و دیر عوض کردن پوشک ایجاد میشود. در مواردی نادر نیز ممکن است عفونتهای قارچی خفیف، همان قارچهایی که باعث برفک دهان نوزادان میشوند، در این ناحیه ایجاد شده و موجب قرمزی و التهاب شوند.
این متخصص کودکان تأکید کرد: علاوه بر این، توصیه میشود در طول روز چند نوبت ناحیه پوشک نوزاد آزاد گذاشته شود تا هوا به پوست برسد و آن ناحیه خشک بماند. اگر این کار بهطور منظم انجام شود، معمولاً از بروز التهاب جلوگیری میشود.
پزشکی گفت: حتی در مواردی که قرمزیهای خفیف و سطحی ایجاد شده باشد نیز همین روشها میتواند مؤثر باشد. اگر نوزاد در محیطی با دمای مناسب قرار بگیرد و ناحیه پوشک برای مدتی در معرض هوا قرار گیرد تا خشک شود، معمولاً التهاب به تدریج برطرف میشود.
*کرم اکسید روی میتواند از پوست محافظت کند
وی افزود: در برخی موارد استفاده از کرمهای حاوی اکسید روی یا همان «زینک اکساید» نیز توصیه میشود. این کرمها خاصیت ضدالتهابی دارند و علاوه بر آن مانند یک لایه محافظ عمل میکنند و مانع تماس مستقیم ادرار و مدفوع با پوست نوزاد در دفعات بعدی میشوند.
این متخصص کودکان در عین حال تأکید کرد: البته استفاده از این کرمها به هیچ عنوان به این معنا نیست که پوشک نوزاد دیر تعویض شود. مادران باید توجه داشته باشند که حتی با وجود استفاده از این کرمها نیز پوشک باید بلافاصله پس از دفع ادرار یا مدفوع تعویض شود.
*استفاده از پودر برای نوزادان توصیه نمیشود
پزشکی هشدار داد: استفاده از پودر برای نوزادان بهطور کامل ممنوع است، زیرا برخی خانوادهها آن را در ناحیه پوشک یا حتی بخشهایی مانند گردن کودک به کار میبرند، در حالی که این کار خطرناک است. او توضیح داد که استنشاق ذرات پودر میتواند مشکلات جدی ریوی برای نوزاد ایجاد کند و در دختران نیز احتمال ورود پودر به ناحیه تناسلی و ادراری وجود دارد که خود میتواند باعث التهاب و مشکلات بیشتر شود.
*پوشک باید متناسب با وزن و سن نوزاد انتخاب شود
او با بیان نکات مربوط به انتخاب پوشک مناسب گفت پوشک باید متناسب با وزن و سایز نوزاد باشد؛ زیرا استفاده از پوشک کوچک یا بزرگ میتواند مشکلساز شود. وی افزود برخی خانوادهها برای جلوگیری از نشت، پوشک را بیش از حد محکم میبندند که این کار باعث فشار روی پوست و ایجاد رد پوشک میشود. پوشک باید طوری بسته شود که هم جلوی نشت را بگیرد و هم امکان تهویه مناسب پوست را فراهم کند.
*برخی نوزادان ممکن است به جنس پوشک حساسیت داشته باشند
وی خاطرنشان کرد: در برخی موارد نیز ممکن است نوزاد به جنس یا مواد بهکاررفته در پوشک حساسیت داشته باشد و همین مسئله باعث قرمزی پوست شود. در چنین شرایطی گاهی با تغییر نوع یا برند پوشک مشکل برطرف میشود.
این متخصص کودکان افزود: حتی در برخی موارد میتوان زیر پوشک از یک شورت نخی نازک استفاده کرد تا تماس مستقیم مواد پوشک با پوست نوزاد کمتر شود.
*برفک دهان در نوزادان بیشتر بهدلیل وسایل تغذیه مصنوعی و رعایت نشدن نظافت ایجاد میشود
پزشکی درباره علت برفک دهان در نوزادان گفت این مشکل بیشتر به دلیل استفاده از وسایل تغذیه مصنوعی مانند پستانک و شیشه شیر ایجاد میشود، بهویژه اگر این وسایل بهطور مرتب و اصولی تمیز نشوند. برفک دهانی در نوزادانی که فقط از شیر مادر تغذیه میکنند و مادر نیز بهداشت سادهای مانند شستن منظم سینه با آب ولرم را رعایت میکند، بهندرت دیده میشود.
وی همچنین توضیح داد: بسیاری از مادران تصور میکنند لکههای سفید در دهان نوزاد «برفک» است، در حالی که در معاینه مشخص میشود این لکهها صرفاً باقیمانده شیر هستند و بیماری محسوب نمیشوند. تشخیص دقیق، نیاز به بررسی توسط پزشک دارد.
* درمان برفک دهان چگونه است؟
این متخصص کودکان توضیح داد: در صورت وجود برفک واقعی، معمولاً درمان دارویی لازم است. قطرههای ضدقارچ مخصوصی وجود دارد که باید هم در دهان نوزاد استفاده شود و هم مادر شیرده به مدت پنج تا هفت روز آن را روی سینه خود بزند تا چرخه انتقال قارچ بین مادر و نوزاد قطع شود.
*توصیههای حیاتی در 24 تا 48 ساعت اول پس از تولد
پزشکی در ادامه ابراز کرد: یکی از نکات بسیار مهمی که خانوادهها باید جدی بگیرند، توصیههایی است که پزشکان در 24 تا 48 ساعت اول پس از تولد به آنها ارائه میدهند. این توصیهها بخشی از مراقبتهای استاندارد نوزاد است.
وی افزود: برای مثال ممکن است پزشک توصیه کند لگن نوزاد دو هفته بعد معاینه شود یا براساس سونوگرافی دوران بارداری، انجام یک سونوگرافی تکمیلی ضروری باشد. بسیاری از مشکلات مانند دررفتگی مادرزادی مفصل ران تنها در این بازه زمانی طلایی قابل درمان غیرجراحی هستند. اما بارها دیده شده والدین مراجعه را به تعویق انداختهاند و فرصت درمان از دست رفته است.
* نظم طبیعی شیرخوردن نوزاد چگونه است؟
این متخصص کودکان ادامه داد: نوزادان 37 تا 40 هفته که بهموقع به دنیا آمدهاند معمولاً خودشان زمانبندی طبیعی برای شیر خوردن دارند. علائم گرسنگی مثل بیقراری، مکزدن یا حرکت دهان مشخص میشود. نباید اجازه بدهیم نوزاد بیش از حد گرسنه شود، اما از سوی دیگر هم نباید بهزور به آن شیر داد.
پزشکی توضیح داد که در نوزادان کامل، خواب سهساعته مشکلی ندارد، اما پس از آن مادر میتواند با نوازش نوزاد را بیدار کرده و شیر دهد، هرچند بیدار شدن طبیعی بهتر است.
او افزود: نوزادان شیرمادرخوار معمولاً در شبانهروز 10 تا 12 بار شیر میخورند و در این سن هر زمان نوزاد درخواست شیر داشت باید به آن پاسخ داد. همچنین گریه نوزاد همیشه نشانه گرسنگی نیست و ممکن است به دلیل خیس بودن پوشک یا سرد و گرم شدن او باشد.
این متخصص کودکان ادامه داد: در روزهای اول، نوزاد دو تا چهار بار دفع مدفوع و چند پوشک مرطوب باید داشته باشد. بعد از چند روز، چهار تا ششبار دفع ادرار با رنگ کمرنگ طبیعی است. اگر ادرار نوزاد زرد و غلیظ شود نشاندهنده کمبود مایعات دریافتی اوست.
* وضعیت صحیح خواباندن نوزاد
دکترپزشکی تأکید کرد: نوزادان هرگز نباید به شکم خوابانده شوند، بهخصوص وقتی کسی در کنارشان نیست. این دستور تا 6 ماهگی باید با جدیت رعایت شود. بهترین وضعیت خواب، خوابیدن به پشت و یا کمی مایل به پهلو است.
* دمای مناسب اتاق نوزاد 25 تا 27 درجه است
وی با اشاره به اهمیت دمای محیط گفت: در شهرهای سردسیر، خانوادهها معمولاً اتاق نوزاد را بیش از حد گرم میکنند، در حالی که گرما همچون سرما خطرناک است. دمای اتاق نوزاد باید بین 25 تا 27 درجه باشد.
وی افزود: بهتر است یک دماسنج ساده در اتاق باشد تا والدین دما را تنظیم کنند. نوزاد نباید در کنار شوفاژ، بخاری یا مقابل باد مستقیم کولر بخوابد. دمای یکنواخت و ثابت برای سلامت او ضروری است.
*لباس مناسب نوزاد در خانه و بیرون از خانه
این متخصص کودکان توضیح داد: در ماه اول، نوزاد تنها یک لایه لباس نخی بیشتر از بزرگسالان نیاز دارد و پیچیدن او در پتوها یا لباسهای بسیار گرم ضروری نیست.
پزشکی افزود: بهدلیل تبادل حرارت زیاد از ناحیه سر، استفاده از کلاه نخی در هوای سرد داخل خانه کفایت میکند و نیازی به کلاههای پشمی خیلی گرم نیست. در بیرون از خانه نیز نوزاد باید مشابه والدین لباس بپوشد و فقط یک کلاه گرم اضافه داشته باشد.
* هرگز نوزاد را در ماشین گرم رها نکنید
وی هشدار داد: خودروهایی که در معرض نور آفتاب قرار دارند، حتی در زمان کوتاه، میتوانند به دمای بسیار خطرناک برسند. نوزاد هرگز نباید حتی برای چند دقیقه در ماشین بسته رها شود، زیرا گرمای شدید میتواند عوارضی مانند نارسایی کلیه ایجاد کند.
* دود اسپند از خطرناکترین دودها برای نوزاد است
این متخصص اطفال هشدار داد: یکی از خطراتی که والدین کمتر به آن توجه میکنند، وجود هر نوع دود در محیط نوزاد است. گرچه خانوادهها نسبت به دود سیگار و قلیان حساستر شدهاند، اما بسیاری از خانهها اسپند دود میکنند، این دود حاوی مواد سمی فراوان است و برای نوزادان بسیار مضر محسوب میشود. استنشاق آن میتواند مشکلات تنفسی و آلرژیک جدی ایجاد کند، بنابراین باید از هر نوع دوددر محیط زندگی نوزاد پرهیز شود.
*ضرورت پیگیری نتایج غربالگری و تکرار آزمایشها
پزشکی در ادامه این گفتوگو تأکید کرد: یکی از مواردی که خانوادهها باید بسیار جدی بگیرند، پیگیری نتایج غربالگریهای حیاتی نوزادان مانند شنواییسنجی و بیناییسنجی است. اگر در این آزمایشها به والدین گفته میشود که نیاز به مراجعه مجدد وجود دارد، حتماً باید در زمان مقرر مراجعه کنند.
وی ادامه داد: خوشبختانه در حال حاضر بسیاری از خانوادهها نسبت به اهمیت واکسیناسیون آگاهی دارند و کمتر مشاهده میشود که در این زمینه اهمال یا مقاومت وجود داشته باشد. واکسنها ستون اصلی پیشگیری از بیماریهای عفونی هستند و باید طبق برنامه ملی و در موعدهای مشخص تزریق شوند.
این متخصص کودکان به اهمیت نقش پدر در دوران نوزادی و پس از زایمان اشاره کرد و گفت که با کوچکتر شدن خانوادهها و کاهش حمایت گسترده مادربزرگها و بستگان، بسیاری از زوجین در روزهای اولیه پس از تولد فرزند تنها هستند. بنابراین اکنون نقش پدر پررنگتر و ضروریتر شده است.
پزشکی توضیح داد: بسیاری از مادران در هفتههای اول پس از زایمان دچار خستگی، تحریکپذیری و خلق پایین میشوند که بخشی طبیعی از این دوره است. در این شرایط، حمایت عاطفی و عملی پدر نقش مهمی در کاهش خستگی و فشار روانی مادر دارد.
او افزود: اگرچه در کشور ما مرخصی تولد برای پدران محدود است، اما پدر میتواند با حضور مؤثر در خانه، تقسیم کار، مراقبت از نوزاد و کمک در کارهای ساده روزمره، آرامش و اعتمادبهنفس مادر را تقویت کند.
وی در پایان تأکید کرد: هر مقدار حمایتی که پدر به مادر ارائه دهد، از آرام کردن محیط گرفته تا کمک در شیر دادن و رسیدگیهای اولیه، بهطور مستقیم بر سلامت نوزاد تأثیر مثبت میگذارد.
* آگاهی والدین، نخستین گام در تضمین سلامت نوزاد
در پایان باید گفت، آنچه از توصیههای متخصصان برمیآید این است که مراقبت از نوزاد بیش از هر چیز به آگاهی، آرامش و رعایت اصول ساده اما علمی بهداشتی وابسته است. بسیاری از مشکلاتی که در هفتهها و ماههای نخست زندگی نوزاد ایجاد میشود، با آموزش صحیح والدین و پرهیز از باورهای نادرست بهراحتی قابل پیشگیری است. توجه به بهداشت محیط، شیوه صحیح تغذیه، پیگیری غربالگریها و حمایت از مادر در روزهای پس از زایمان، از مهمترین عواملی است که میتواند به رشد سالم نوزاد کمک کند.
کلام آخر آنکه، پایههای سلامت جسمی و روانی کودک از همان روزهای نخست زندگی شکل میگیرد و توجه آگاهانه خانوادهها در این دوره، نقش تعیینکنندهای در آینده سلامت فرزندشان دارد.
