حجت‌الاسلام علی‌نژاد با اشاره به اینکه میان دعا، ندا، مناجات تفاوت وجود دارد، اظهار کرد: در مناجات شعبانیه می‌خوانیم «وَ اسْمَعْ دُعَائِی إِذَا دَعَوْتُکَ وَ اسْمَعْ نِدَائِی إِذَا نَادَیْتُکَ‏» (و چون تو را بخوانم دعای مرا اجابت فرما و هرگاه تو را ندا کنم ندایم بشنو).

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی (ص) العالمیه افزود: از سوی دیگر باید به این نکات در دعا کردن توجه داشت که اولاً تاثیر دعا چیست، چه کسی دعا می‌کند؟ چه کسی را می‌خوانیم؟ با چه زبانی از حضرت حق بخواهیم؟ چه خواسته‌هایی را مطرح کنیم این موارد با یکدیگر تفاوت دارد، این موارد ارکان دعا را تشکیل می‌دهند.

وی در ادامه به ضرورت توجه به آداب دعا اشاره کرد و گفت: هر عبادتی سلسله احکام، آداب و اسراری دارد، امام خمینی (ره) کتاب‌هایی متعددی شامل «اسرار صلاة»، «تحریرالوسیله»، توضیح المسایل دارد، در این آثار نسبت به آداب نماز بحث شده است. بنابراین توجه به آداب عبادات اهمیت فراوانی دارد؛ از سوی دیگر مساله دیگر شرایط استجابت دعا است که مشروط به تحقق سلسله شرایطی است.

حجت الاسلام علی نژاد افزود: موضوع دیگر رابطه دعا با قضا و قدر است، این مولفه مهمی است، سوال آن است که آیا دعا با قضا و قدر ارتباط دارد؟ مساله دیگر در رابطه با دعا نقش آن در زندگی است و این‌که چه مشکلاتی از انسان را رفع می‌کند.

وی در بخش دیگری از مباحث خود به ادعیه قرآنی اشاره کرد و گفت: برخی آیات قرآن مربوط به دعا است، این دعاهای قرآنی موضوع مهمی است که قرآن را به نگاه دعا بخوانیم، مطلب دیگر آثار باقی مانده از ائمه اطهار (ع) در موضوع دعا است، یک از کتاب‌های «کافی» مرحوم کلینی مربوط به دعا است.

عضو هیئت علمی جامعه‌المصطفی (ص) العالمیه ادامه داد: یکی دیگر از مباحث ادعیه‌ای است که از سوی علمای شیعه نوشته است و طلاب حوزه به ویژه در این مورد باید در جریان باشند که بزرگان شیعه با بهره‌گیری از معارف اهل بیت (ع)، جهاد علمی شان منحصر در فقه و اصول نبوده است بلکه در حوزه‌های مختلفی ورود کرده و از خود یادگار به جای گذاشتند، یکی از این عرصه‌ها ادعیه است.

وی در بخش دیگری از مباحث خود با بیان اینکه در میان کتب مربوط به ادعیه، صحیفه سجادیه از جایگاه مهمی برخوردار است، افزود: این کتاب قابل توجه بزرگان است و امیدواریم که حوزه‌های علمیه عنایت ویژه‌ای به این کتاب داشته باشند که زبور آل محمد است.

حجت‌الاسلام علی‌نژاد گفت: بر کسی پوشیده نیست که زندگی انسان مملو از اتفاقات پیش‌بینی نشده است، گاهی سیل، گاهی زلزله و اکنون که کرونا در جهان ایجاد شده و غرب و شرق و کشور اسلامی و غیر اسلامی را نمی‌شناسد و با وجود همه پیشرفت‌ها در زمینه علم پزشکی تاکنون درمانی برایش یافت نشده است.

وی با بیان اینکه در رابطه با این بلایا باید بررسی کرد که ما به عنوان مسلمان شیعه چه کار می‌توانیم انجام دهیم، گفت: دو رویکرد مادی و معنوی است. عامل مادی همان علل دنیوی است به این معنا که بشر با استفاده از پیشرفت‌هایی که شده است مشکلات خود را رفع کند، عامل دیگر روشی است که نیاز به توضیح ندارد و همه می‌دانند، این مولفه دعا کردن است، دست بلند کردن به سوی خالق هستی و تمسک به اهل بیت (ع).

این استاد حوزه تصریح کرد: در برخورد با بلایا و حوادث غیرمترقبه و پیش‌بینی نشده باید به دو عامل مادی و معنوی توجه داشت و فلسفه این مولفه نیز روشن است، نظام هستی در یک تحلیل فلسفی نظام علمی و معلولی است، نظام سببی و مسببی است، یعنی اراده و مشیت الهی بر این تعلق گرفته است که هرچیزی را از طریق علت و سبب خاص ایجاد کند، علت و معلول، سبب و مسبب برای ذات اقدس ربوبی امر تشریفاتی است، این تعابیر را شهید مطهری در کتاب عدل الهی بیان کرده است، این‌گونه نیست که خداوند عاجز باشد که اگر بخواهد چیزی را ایجاد کند حتماً از طریق علت باشد.

وی افزود: از صحیفه سجادیه این درس را باید گرفت که در مواجهه با بلایا به هر دو عامل مادی و معنوی توجه کنیم، دعای هفتم صحیفه سجادیه به این مولفه‌ها توجه کرده است و اهمیت دارد که به این موارد ذیل مباحث حوزوی پرداخته شود.‌