«نهاوند»، باغشهری در انتظار جهش صنایع تبدیلی
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند با اشاره به ظرفیت کمنظیر باغداری این شهرستان، از تولید سالانه 120 هزار تُن سیب، وجود 20 هزار هکتار باغ، 6 هزار هکتار گیاهان دارویی و پیگیری ثبت ملی و جهانی گشنیز نهاوند خبر داد و تأکید کرد: مهمترین حلقه مفقوده بخش کشاورزی نهاوند، توسعه صنایع فرآوری و حضور سرمایهگذاران برای تکمیل زنجیره ارزش محصولات باغی است.
نهاوند سالها است بهعنوان یکی از قطبهای مهم کشاورزی و باغداری استان همدان شناخته میشود؛ شهرستانی که تنوع اقلیمی، منابع آبی مناسب و تجربه کشاورزان، آن را به یکی از مراکز اصلی تولید محصولات باغی، گیاهان دارویی و محصولات استراتژیک تبدیل کرده است. بااینحال و با وجود تولید سالانه هزاران تُن محصول، همچنان بخش قابل توجهی از این ظرفیت بهدلیل کمبود صنایع تبدیلی و فرآوری، ارزشافزوده واقعی خود را پیدا نکرده است. موضوعی که موجب شده بخشی از محصولات بهصورت خام از شهرستان خارج شود و فرصتهای اشتغال، درآمد و توسعه اقتصادی نیز از دست برود.
مدیر جهاد کشاورزی نهاوند با اشاره به جایگاه ویژه نهاوند در بخش باغداری، اظهار کرد: شهرستان نهاوند درمجموع حدود 80 هزار هکتار اراضی کشاورزی شامل باغات و اراضی زراعی آبی و دیم دارد که از این میزان حدود 60 هزار هکتار به اراضی زراعی اختصاص یافته است.
توکل آبشناس افزود: از مجموع اراضی زراعی شهرستان، حدود 40 هزار هکتار آبی و نزدیک به 20 هزار هکتار نیز دیم است؛ علاوهبر این، حدود 20 هزار هکتار باغ در شهرستان وجود دارد که معادل یکچهارم کل اراضی کشاورزی نهاوند است و همین موضوع سبب شده این شهرستان بهعنوان یک باغشهر در استان همدان شناخته شود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند با بیان اینکه بخش باغداری سهم قابل توجهی در اقتصاد کشاورزی شهرستان دارد، گفت: این ظرفیت میتواند علاوهبر تأمین نیاز بازار داخلی، زمینه توسعه صنایع فرآوری، صادرات و ایجاد اشتغال پایدار را نیز فراهم کند.
* نهاوند، قطب تولید سیب درختی استان
آبشناس با اشاره به تولیدات باغی شهرستان، اظهار کرد: از مجموع 20 هزار هکتار باغات نهاوند، حدود پنج هزار هکتار به باغات سیب اختصاص دارد و سالانه حدود 120 هزار تُن سیب درختی در این شهرستان تولید میشود.
وی ادامه داد: بر همین اساس، نهاوند بهعنوان قطب تولید سیب درختی استان همدان شناخته میشود و سهم قابل توجهی از تولید این محصول در استان را به خود اختصاص داده است.
مدیر جهاد کشاورزی نهاوند افزود: علاوهبر سیب، حدود سه هزار هکتار از باغات شهرستان به کشت گردو اختصاص دارد که یکی از محصولات اقتصادی و ارزشمند منطقه محسوب میشود.
وی خاطرنشان کرد: توسعه باغات کمآببر نیز در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته و اکنون حدود 150 هکتار باغ پسته در شهرستان احداث شده است که میتواند در سالهای آینده به یکی از محصولات مهم باغی نهاوند تبدیل شود.
آبشناس با اشاره به اجرای طرحهای نوین باغداری، گفت: حدود 15 هکتار از باغات انگور شهرستان نیز به روش «فراز» احداث شده است که این شیوه علاوهبر افزایش کیفیت محصول، موجب سهولت عملیات باغداری و مدیریت بهتر باغات میشود.
وی افزود: در کنار این محصولات، باغات هلو، شلیل، زردآلو، آلو و بادام نیز در شهرستان وجود دارند که هرکدام بخشی از تولیدات باغی نهاوند را تشکیل میدهند و تنوع کمنظیری در بخش باغبانی ایجاد کردهاند.
مدیر جهاد کشاورزی نهاوند با اشاره به وضعیت صنایع تبدیلی شهرستان، اظهار کرد: هرچند طی سالهای گذشته برای تعدادی از واحدهای فرآوری محصولات باغی مجوز و پروانه تأسیس صادر شده است، اما بسیاری از این طرحها هنوز به مرحله بهرهبرداری نرسیدهاند.
وی افزود: امروز مهمترین نیاز شهرستان، حضور سرمایهگذاران برای ایجاد صنایع فرآوری محصولات باغی است؛ زیرا ظرفیت تولید مواد اولیه به اندازه کافی وجود دارد، اما بخش فرآوری متناسب با این ظرفیت توسعه پیدا نکرده است.
آبشناس ادامه داد: نهاوند سالانه 120 هزار تُن سیب تولید میکند و این حجم از تولید میتواند خوراک چندین کارخانه تولید کنسانتره سیب، آب سیب طبیعی، پوره سیب و سایر فرآوردههای وابسته را تأمین کند، اما هنوز چنین ظرفیتی در شهرستان ایجاد نشده است.
وی تصریح کرد: اگر سرمایهگذاران وارد این حوزه شوند، علاوهبر جلوگیری از خامفروشی محصولات، ارزشافزوده قابل توجهی نیز نصیب کشاورزان خواهد شد و اشتغال گستردهای در منطقه ایجاد میشود.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند با بیان اینکه اکنون بخشی از فرآوری محصولات باغی در قالب مشاغل خانگی انجام میشود، گفت: تعدادی از فعالان این حوزه در زمینه تولید میوه خشک، چیپس میوه و فرآوری محدود محصولات باغی فعالیت دارند و محصولات خود را با برندهای محلی روانه بازار میکنند.
وی افزود: این فعالیتها ارزشمند است، اما پاسخگوی ظرفیت عظیم تولیدات باغی شهرستان نیست و برای تکمیل زنجیره ارزش، نیازمند ایجاد کارخانههای صنعتی و واحدهای بزرگ فرآوری هستیم.
آبشناس تأکید کرد: توسعه صنایع تبدیلی نهتنها مانع خامفروشی محصولات خواهد شد، بلکه موجب افزایش درآمد باغداران، ایجاد اشتغال و رونق اقتصاد کشاورزی شهرستان نیز میشود.
* کارخانههای آبمیوه همچنان به کنسانتره خارج از شهرستان وابستهاند
این مقام مسئول با اشاره به یکی از چالشهای مهم صنایع غذایی شهرستان، اظهار کرد: درحال حاضر واحدهای تولید آبمیوه در نهاوند فعالیت دارند، اما بخش قابل توجهی از مواد اولیه مورد نیاز خود را بهصورت کنسانتره از سایر استانها، بهویژه آذربایجان غربی و ارومیه، تأمین میکنند؛ درحالی که نهاوند خود یکی از بزرگترین تولیدکنندگان سیب استان همدان است.
وی افزود: این موضوع نشان میدهد که حلقه فرآوری محصولات باغی در شهرستان هنوز تکمیل نشده است. اگر واحدهای تولید کنسانتره، آب سیب طبیعی و سایر صنایع وابسته در نهاوند ایجاد شوند، هم نیاز صنایع داخلی شهرستان تأمین خواهد شد و هم میتوان محصولات فرآوریشده را به سایر نقاط کشور عرضه کرد.
مدیر جهاد کشاورزی نهاوند ادامه داد: امروز برخی کارخانهها بهدلیل سهولت کار، کنسانتره آماده را خریداری و پس از رقیقسازی و بستهبندی، محصول نهایی را روانه بازار میکنند، اما اگر کارخانه تولید کنسانتره در خودِ شهرستان راهاندازی شود، بخش قابل توجهی از ارزشافزوده محصول نیز در نهاوند باقی خواهد ماند.
وی تصریح کرد: ایجاد چنین واحدهایی علاوهبر کاهش هزینههای حملونقل، موجب رونق اقتصادی منطقه، افزایش درآمد باغداران و ایجاد فرصتهای شغلی جدید خواهد شد.
* اصلاح باغات با هدف پاسخگویی به نیاز صنایع
آبشناس با اشاره به اهمیت اصلاح باغات برای توسعه صنایع تبدیلی، گفت: توسعه صنایع فرآوری زمانی موفق خواهد بود که محصولات باغی نیز ازنظر کیفیت، عملکرد و بازارپسندی، متناسب با نیاز صنعت تولید شوند.
وی افزود: یکی از مهمترین برنامههای جهاد کشاورزی نهاوند در سالهای اخیر، اجرای طرح اصلاح و نوسازی باغات بوده است؛ بهویژه در باغات گردو که بخش قابل توجهی از آنها درختان کهنسال و ارقام کمبازده هستند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند اظهار کرد: در قالب طرح سرشاخهکاری، ارقام اصلاحشده و پُربازده گردو روی درختان قدیمی پیوند زده میشود تا ضمن حفظ سرمایه باغداران، میزان تولید و کیفیت محصول نیز افزایش پیدا کند.
وی ادامه داد: این طرح علاوهبر افزایش عملکرد باغات، موجب ارتقای کیفیت محصول، افزایش بازارپسندی و بهبود درآمد تولیدکنندگان خواهد شد و در سالهای آینده نقش مهمی در توسعه باغداری شهرستان ایفا میکند.
* نهاوند، قطب تولید گیاهان دارویی
آبشناس در ادامه به ظرفیتهای کمنظیر شهرستان در حوزه گیاهان دارویی اشاره کرد و گفت: نهاوند یکی از شهرستانهای شاخص استان همدان در تولید گیاهان دارویی است.
وی افزود: درحال حاضر حدود پنج هزار و 500 هکتار از اراضی شهرستان به کشت گشنیز اختصاص یافته که این محصول، برند شناختهشده کشاورزی نهاوند محسوب میشود.
مدیر جهاد کشاورزی نهاوند ادامه داد: علاوهبر گشنیز، کشت گیاهان دارویی دیگری همچون زعفران، گل محمدی، سیاهدانه، مارچوبه، بادرنجبویه، کنگر و سایر گیاهان دارویی نیز در شهرستان انجام میشود.
وی اظهار کرد: مجموع سطح زیر کشت گیاهان دارویی شهرستان به حدود 6 هزار هکتار میرسد که این ظرفیت، نهاوند را به یکی از قطبهای مهم تولید گیاهان دارویی در استان همدان تبدیل کرده است.
* ثبت ملی و جهانی گشنیز نهاوند در مسیر تحقق
آبشناس با اشاره به اقدامات انجامشده برای ثبت برند گشنیز نهاوند، گفت: مراحل ثبت ملی گشنیز نهاوند بهعنوان میراث ناملموس درحال انجام بوده و پرونده آن به تهران ارسال شده است.
وی افزود: امیدواریم پس از بررسیهای نهایی، این محصول بهعنوان میراث ناملموس کشور به ثبت برسد؛ اتفاقی که میتواند در معرفی هرچه بیشتر این محصول و افزایش جایگاه آن در بازارهای داخلی، مؤثر باشد.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان نهاوند ادامه داد: همزمان، مقدمات ثبت جهانی گشنیز نهاوند نیز دنبال میشود و پروپوزال مربوطه تهیه شده است.
وی تصریح کرد: این پرونده پس از تکمیل بررسیهای کارشناسی، از طریق وزارت جهاد کشاورزی برای سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) ارسال خواهد شد تا فرآیند ثبت جهانی نیز آغاز شود.
آبشناس تأکید کرد: ثبت ملی و جهانی این محصول میتواند نقش مهمی در برندسازی، افزایش اعتبار تولیدات کشاورزی نهاوند و توسعه بازارهای داخلی و خارجی داشته باشد.
* ورود گشنیز نهاوند به بورس
مدیر جهاد کشاورزی نهاوند درباره ورود گشنیز به بورس کالا نیز گفت: این موضوع یکی از برنامههای پیش رو است، اما درحال حاضر اولویت اصلی، تکمیل فرآیند ثبت ملی و شناساندن هرچه بیشتر این محصول است.
وی افزود: پس از ثبت ملی و تثبیت جایگاه برند گشنیز نهاوند، میتوان زمینه ورود این محصول به بازارهای تخصصی و بورس کالا را نیز با جدیت بیشتری دنبال کرد.
آبشناس خاطرنشان کرد: هر اقدامی که موجب افزایش شفافیت بازار، حذف واسطههای غیر ضروری و افزایش سهم کشاورزان از ارزش واقعی محصول شود، مورد حمایت جهاد کشاورزی خواهد بود.
