نایب‌قهرمان المپیک مطرح کرد: هیچ قهرمان بزرگی را نمی‌توان پیدا کرد که بدون نظم و انضباط به موفقیت رسیده باشد؛ نظم، پشتکار و استمرار، سه اصل اساسی موفقیت هستند.
مسعود مصطفی‌جوکار متولد ششم شهریورماه سال 1356، نایب‌قهرمان المپیک و از چهره‌های شاخص کُشتی استان همدان، در گفت‌وگویی مفصل به تشریح زندگی شخصی، مسیر ورود به ورزش، افتخارات ورزشی، تجربه حضور در المپیک و همچنین وضعیت فعلی کُشتی استان همدان پرداخت.
وی که پس از تجربه بازی در رشته فوتبال از حدود 11 سالگی وارد رشته کُشتی شده، دلیل علاقه خود و برادر کوچک‌ترش (میثم) را به این رشته، برادر بزرگ‌تر خود می‌داند که پیش از او کُشتی را به‌صورت جدی دنبال می‌کرد.
مصطفی‌جوکار درباره نخستین محل تمرینات خود گفت: کُشتی را از باشگاه تختی ملایر آغاز کردم. در آنجا زیر نظر استاد محمد نظری تمرین می‌کردم که مربی اصلی من بودند؛ علاوه‌بر باشگاه تختی، در سالن شهیدبهشتی نیز تمرینات خود را دنبال می‌کردم.
وی در پاسخ به این پرسش که چه افرادی بیشترین تأثیر را در موفقیت‌های او داشته‌اند، اظهار کرد: موفقیت در کُشتی حاصل تلاش یک نفر نیست و عوامل بسیاری در پشت صحنه نقش دارند؛ مربیان دارای سهم بسیار مهمی در این مسیر هستند. علاوه‌بر آقای محمد نظری که استاد اصلی من بودند، آقای اصغر احمدی و آقای علی‌مراد رستم نیز برایم زحمات فراوانی کشیدند. در اردوهای تیم ملی نیز از حضور در کنار آقای منصور برزگر و همکاران ایشان بهره‌مند شدم و خاطرات بسیار شیرینی از آن دوران دارم.
وی درباره حرفه‌ای شدن در کُشتی گفت: در دوران ما شرایط با امروز تفاوت زیادی داشت؛ زمانی که در مسابقات نوجوانان و جوانان کشور به موفقیت رسیدیم و به اردوهای تیم ملی دعوت شدیم، به‌تدریج به قهرمانی در سطوح بالاتر فکر کردیم. برخلاف امروز که بسیاری از نوجوانان از همان ابتدا با هدف حضور در المپیک و کسب نشان، وارد ورزش می‌شوند، در آن دوران کمتر کسی با چنین ذهنیتی کار خود را آغاز می‌کرد.
مصطفی‌جوکار درباره نقش خانواده در موفقیت‌هایش اظهار کرد: پدر و مادرم هر دو فرهنگی بودند. در ابتدا تأکید زیادی بر درس خواندن داشتند و ورزش را در اولویت بعدی قرار می‌دادند، اما درنهایت از ما حمایت کردند؛ شرایط اقتصادی آن زمان چندان خوب نبود و دشواری‌های زیادی داشت، با این وجود پدر و مادرم اجازه ندادند فشار مشکلات مانع پیشرفت من و برادرانم شود و همواره از ما حمایت کردند. نتیجه آن تلاش‌ها این شد که هم من و هم برادرم میثم، توانستیم به تیم ملی و المپیک راه پیدا کنیم.
وی با اشاره به تأثیر کُشتی در شکل‌گیری شخصیت خود، گفت: کُشتی در کشور ما تنها یک رشته ورزشی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ و هویت ملی ما محسوب می‌شود؛ این رشته علاوه‌بر جنبه‌های فنی، درس‌های اخلاقی فراوانی به انسان می‌آموزد. مرام پهلوانی، کمک به دیگران، گذشت، استقامت، تحمل سختی‌ها و دستگیری از افراد نیازمند، ازجمله ارزش‌هایی است که کُشتی به ما آموزش داده؛ ما یاد گرفته‌ایم که بزرگ‌ترین پیروزی، بلند کردن یک فرد زمین‌خورده است و نه صرفاً شکست دادن حریف روی تشک کُشتی.
مصطفی‌جوکار به تشریح مسیر حرفه‌ای خود تا رسیدن به نشان المپیک پرداخت و اظهار کرد: رسیدن به سطح المپیک و کسب نشان در این رقابت‌ها، حاصل یک مسیر طولانی بود که حدود 14 تا 15 سال زمان برد؛ زمانی که وارد مسیر قهرمانی شدم، تمام توان خود را برای پیشرفت به‌کار گرفتم. برای مثال، در شرایطی که بسیاری از قهرمانان ملی هفته‌ای 16 تا 18 جلسه تمرین می‌کردند، من تعداد جلسات تمرینی خود را به 21 جلسه در هفته رسانده بودم.
این نایب‌قهرمان المپیک افزود: روزانه حدود 6 ساعت تمرین می‌کردم. این 6 ساعت معمولاً در سه نوبت تقسیم می‌شد. درواقع، موفقیت حاصل تلاش مستمر و بی‌وقفه بود؛ البته در این مسیر سختی‌ها و مشکلات فراوانی نیز وجود داشت.
وی با اشاره به سختی‌های دوران قهرمانی، اظهار کرد: سال‌هایی که برای حضور در المپیک تلاش می‌کردم، فشارهای زیادی را تحمل کردم؛ رژیم‌های بسیار سختی برای کاهش وزن داشتم و گاهی مجبور بودم وزن خود را به شکل قابل توجهی پایین بیاورم. این شرایط ازنظر جسمی و روحی برایم دشوار بود، اما درعین‌حال لذت‌ هم داشت، زیرا انگیزه رسیدن به هدف را داشتم و می‌دانستم برای دستیابی به موفقیت، باید این سختی‌ها را تحمل کنم.
مصطفی‌جوکار ادامه داد: پس از کسب این مدال، شرایط کُشتی استان همدان نیز تغییر کرد؛ حضور در المپیک و موفقیت‌های بین‌المللی باعث شد نگاه‌ها به کُشتی استان تغییر کند و زمینه رشد نسل‌های بعدی کُشتی‌گیران فراهم شود.
* حضور در المپیک آتن
وی درباره حضور خود در المپیک آتن در سال 2004 و کسب نشان نقره وزن 60 کیلوگرم کُشتی آزاد گفت: یک‌سال پیش از برگزاری المپیک، موفق شدم سهمیه حضور در این رقابت‌ها را به‌دست آورم. در مسابقات جهانی سال قبل، سهمیه مورد نظر کسب نشده بود و به همین دلیل در رقابت‌های گزینشی شرکت کردم و توانستم سهمیه المپیک را برای کشورمان به‌دست آورم.
مصطفی‌جوکار افزود: در المپیک نیز عملکرد خوبی داشتم و موفق شدم پنج مبارزه انجام دهم و به دیدار فینال راه پیدا کنم. مسابقه فینال برابر نماینده کوبا برگزار شد؛ کُشتی‌گیری بسیار قدرتمند و پُرافتخار که در آن زمان چندین نشان معتبر جهانی و بین‌المللی در کارنامه داشت و رقابت بسیار سنگینی بود.
وی درباره آمادگی ذهنی خود برای حضور در المپیک اظهار کرد: شاید باورش سخت باشد، اما در تمام سال‌های منتهی به المپیک، زندگی من کاملاً حول محور این رقابت‌ها می‌چرخید. عکس تمامی حریفانم را در اتاقم نصب کرده بودم و شبانه‌روز به مسابقات فکر می‌کردم؛ هر روز خودم را در مراحل مختلف المپیک، از دور نخست تا مسابقه فینال، تصور می‌کردم.
این نایب‌قهرمان المپیک ادامه داد: حتی تاریخ روز فینال را روی تقویم مشخص کرده بودم؛ علاوه‌بر تلاش و تمرین، اعتقاد قلبی عمیق، توکل به خدا و باور به موفقیت نیز نقش بسیار مهمی در مسیر من داشت. به همین دلیل، وقتی به فینال رسیدم، این اتفاق برای خودم چندان دور از انتظار نبود. با توجه به میزان تلاشی که انجام داده بودم، باور داشتم که می‌توانم به چنین جایگاهی دست پیدا کنم.
* ایستادن روی سکوی المپیک
مصطفی‌جوکار درباره احساسی که هنگام قرار گرفتن روی سکوی المپیک داشت گفت: لحظه‌ای فراموش‌نشدنی است؛ وقتی نتیجه سال‌ها تلاش، سختی، تمرین و فداکاری خودت و اطرافیانت را می‌بینی، احساس خاصی به انسان دست می‌دهد. پشت هر موفقیتی افراد زیادی قرار دارند؛ از خانواده و مربیان گرفته تا مردم و مسئولانی که در این مسیر همراه بوده‌اند.
وی افزود: بزرگ‌ترین لذت زمانی است که پرچم پُرافتخار جمهوری اسلامی ایران در یک رویداد بزرگ جهانی به اهتزاز درمی‌آید و شما به‌عنوان نماینده کشور توانسته‌اید در این موفقیت سهمی داشته باشید؛ آن لحظه باعث می‌شود تمام خستگی‌ها از تن انسان خارج شود و احساس کند بخشی از زحماتش به ثمر نشسته است.
مصطفی‌جوکار خاطرنشان کرد: هرچند آرزوی هر ورزشکاری کسب نشان طلا است، اما نشان نقره المپیک نیز افتخار بزرگی محسوب می‌شود و احساس می‌کردم تا حد زیادی توانسته‌ام پاسخ محبت‌های مردم کشورم را بدهم.
وی در ادامه درباره شکست‌ها و درس‌هایی که از آن‌ها آموخته است مطرح کرد: مهم‌ترین چیزی که کُشتی به من یاد داد، توکل به خدا، تسلیم نشدن و ایستادگی در برابر سختی‌ها بود؛ ورزش با برد و باخت عجین شده است، اما این اهمیت دارد که انسان به شکست عادت نکند و درعین‌حال مغرور پیروزی‌هایش نیز نشود.
مصطفی‌جوکار افزود: پس از هر شکست باید نقاط ضعف را شناسایی و برطرف کرد. یک ورزشکار موفق کسی است که بتواند پس از شکست، روحیه خود را بازیابی و اشتباهاتش را اصلاح کند تا در مسابقه بعدی عملکرد بهتری داشته باشد. ممکن است مقابل حریفی شکست بخورید، اما با تلاش و اصلاح ایرادها، در مسابقه بعدی همان حریف را شکست دهید.
وی تأکید کرد: کُشتی به ما آموخته است که در هیچ شرایطی تسلیم نشویم. رفع اشکالات، امید به خدا، توکل، تلاش مضاعف و حفظ روحیه، عواملی هستند که هم در ورزش و هم در زندگی، انسان را به موفقیت می‌رسانند.
* مربیگری و دغدغه‌های امروز کُشتی همدان
این نایب‌قهرمان المپیک با اشاره به فعالیت‌های خود در حوزه مربیگری و آموزش نسل جدید کُشتی‌گیران، اظهار کرد: متأسفانه برخی از نوجوانان و جوانان تصور می‌کنند چون در یک شهرستان یا استانی دور از مرکز کشور زندگی می‌کنند، شانس چندانی برای رسیدن به قهرمانی ندارند؛ گاهی نیز این موضوع را بهانه‌ای برای کم‌کاری و تلاش نکردن قرار می‌دهند. درحالی که واقعیت این است که موفقیت حاصل مجموعه‌ای از عوامل بوده؛ ازجمله تلاش فردی، داشتن مربی خوب، پشتکار، نظم و حمایت مناسب.
مصطفی‌جوکار افزود: من شخصاً تمام تجربه و توان خود را برای پیشرفت بچه‌ها به‌کار گرفته‌ام؛ سال‌ها است که برای آموزش جوانان وقت می‌گذارم و بسیاری از تجربیات زندگی و ورزش حرفه‌ای خود را در اختیار آن‌ها قرار می‌دهم. معتقدم قهرمانان باید آموخته‌های خود را به نسل بعدی منتقل کنند.
وی با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده در زمینه توسعه کُشتی در ملایر، گفت: سال‌ها یکی از سالن‌های کُشتی تعطیل بود و فعالیتی نداشت. با کمک و حمایت مدیرکل محترم ورزش و جوانان استان، جناب آقای دکتر علی حقیقی، این مجموعه دوباره فعال شد که جا دارد از ایشان قدردانی کنم، زیرا همواره حامی کُشتی بوده‌اند و در این مسیر همکاری و حمایت لازم را داشته‌اند.
* وضعیت کشتی استان
مصطفی‌جوکار در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت مدیریت کُشتی استان همدان پرداخت و اظهار کرد: هر چقدر مربیان و ورزشکاران تلاش کنند، اگر مدیریت مناسب و برنامه‌ریزی حرفه‌ای وجود نداشته باشد، بسیاری از استعدادها به نتیجه مطلوب نخواهند رسید؛ هیئت کُشتی به‌عنوان متولی اصلی این رشته وظایف مهمی برعهده دارد، ازجمله برنامه‌ریزی برای اردوها، مسابقات، پیگیری وضعیت ورزشکاران و حمایت از مربیان و استعدادهای موجود.
* ضرورت استفاده از ظرفیت قهرمانان
این نایب‌قهرمان المپیک با تأکید بر لزوم استفاده از ظرفیت قهرمانان و پیشکسوتان کُشتی، گفت: ما در استان همدان قهرمانان ارزشمند و باتجربه‌ای داریم که می‌توان از دانش و تجربه آن‌ها برای آموزش نسل جدید، بهره گرفت؛ افرادی که سال‌ها در سطح ملی و بین‌المللی فعالیت کرده‌اند، می‌توانند مسیر موفقیت را برای جوانان کوتاه‌تر کنند و راه‌های آزمون و خطا را به آن‌ها نشان دهند.
مصطفی‌جوکار توصیه‌هایی را خطاب به نوجوانان و جوانان ورزشکار مطرح و ابراز کرد: همیشه به شاگردانم می‌گویم که هرگز از شکست ناامید نشوند. شکست بخشی از مسیر موفقیت است و نباید باعث توقف یا دلسردی شود؛ اگر مسابقه‌ای را از دست دادید، باید دوباره بلند شوید، اشکالات خود را برطرف کنید و با انگیزه بیشتری ادامه دهید.
وی افزود: توکل به خدا و توسل را نباید از دست داد؛ انسان باید در همه شرایط امیدوار باشد و بداند که با تلاش و پشتکار، می‌تواند به موفقیت برسد. مهم این است که پس از هر شکست، نقاط ضعف خود را شناسایی کرده و برای رفع آن‌ها تلاش کند.
این نایب‌قهرمان المپیک درباره اهمیت سبک زندگی ورزشکاران نیز اظهار کرد: نظم در زندگی یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت است. جوانانی که می‌خواهند به سطوح بالای قهرمانی برسند، باید زندگی منظمی داشته باشند؛ خواب کافی، تغذیه مناسب، بیدار شدن به‌موقع و آمادگی برای تمرینات روزانه از الزامات موفقیت در ورزش حرفه‌ای است. هیچ قهرمان بزرگی را نمی‌توان پیدا کرد که بدون نظم و انضباط به موفقیت رسیده باشد. نظم، پشتکار و استمرار، سه اصل اساسی موفقیت هستند.
مصطفی‌جوکار با اشاره به نقش خانواده‌ها در موفقیت فرزندانشان، گفت: از خانواده‌ها نیز درخواست می‌کنم که همراه فرزندان خود باشند. اگر خانواده‌ها نظارت، همراهی و حمایت مناسبی داشته باشند، قطعاً نتایج بسیار بهتری حاصل خواهد شد.
وی در پایان سخنانش تأکید کرد: امیدوارم با تلاش ورزشکاران، حمایت خانواده‌ها، استفاده از ظرفیت قهرمانان و مدیریت صحیح، شاهد بازگشت کُشتی استان همدان به جایگاه شایسته و پُرافتخار خود در کشور باشیم.

صبا اسدی