خلق هنر در زیباترین ایستگاههای متروی دنیا
بهطور معمول ایستگاههای مترو بهعنوان مکانهایی با ویژگیهای الهامبخشی بصری شناخته نمیشوند و حتی در بعضی کشورها وضعیت بسیار نامناسبی دارند. برای مثال در اکثر شهرهای آمریکای شمالی، ایستگاههای مترو در بهترین حالت تاریک و کثیف هستند، با این حال گاهی پیش میآید که این ایستگاهها در واقع شاهکارهای زیرزمینی و مسحورکننده هستند که انسان از حضور در آنها لذت میبرند.
رسانههای اجتماعی کشف این جواهرات زیرزمینی را تسهیل و کمک میکند این ایستگاهها در نهایت جایگاه واقعی خود را بهعنوان ایستگاههایی که به بهترین نحو ممکن طراحی شده است، به دست آورند. این امر به نوبه خود باعث میشود شهرها مراکز حملونقل خود را به کانونهای فرهنگی و هنری تبدیل کنند. در ادامه با زیباترین ایستگاههای متروی جهان آشنا میشویم.
ایستگاه علیشیر نوایی، تاشکند، ازبکستان
ایستگاههای دیدنی تاشکند بهتازگی توجهات بینالمللی را به خود جلب کرده است، چراکه عکاسی در سیستم متروی این شهر ازبکستانی تا سال 2018 ممنوع بود. ایستگاه علیشیر نوایی (Alisher Navoiy) هفتمین سیستم مترویی بود که در اتحاد جماهیر شوروی سابق ساخته و در سال 1977 افتتاح شد.
این ایستگاه یکی از تنها دو متروی موجود در آسیای مرکزی است و بهواسطه معماری سنتی خود با ستونهای سر به فلک کشیده، سقف گنبدی تزئینشده با نقشهای گل پیچیده و دیوارهای سرامیکی در لیست زیباترین ایستگاههای متروی جهان جای دارد. این آثار صحنههایی از آثار شاعر قرن پانزدهم را به نمایش میگذارد که ایستگاه به افتخار وی نامگذاری شده است.
ایستگاه واینارد، سیدنی، استرالیا
ایستگاه واینارد (Wynyard) شلوغترین مرکز حملونقل سیدنی در استرالیا است. بازسازیهای معماری اخیر این ایستگاه در کنار نصب آثار هنری معروف هنرمندان شناختهشده، زیبایی این ایستگاه را دو چندان کرده است. بازسازیها این ایستگاه را به وسیله یک پل عابر پیاده جدید شیک و مدرن به اسکله بارانگورو متصل کرده و یک مجسمه 50 متری به آن افزوده است که از ساختار تغییر کاربری یافته یکی از آخرین پلهبرقیهای چوبی قدیمی شهر ساخته شده است.
تکمیل فرآیند طراحی و مهندسی این شاهکار معماری که نمایانگر دمیدن روحی تازه به کالبدی به یادگار مانده از گذشته است، بیش از شش ماه طول کشید و طی این مدت تبلیغات جدیدی در قالب یک سیستم چندرسانهای با نمایش آثار هنرمندان گوناگون برای معرفی ایستگاه انجام گرفت.
ایستگاه کومسومولسکایا، مسکو، روسیه
ایستگاه کومسومولسکایا در مسکوی روسیه با لوسترهای کریستالی، ستونهای مرمری و موزاییکهای طلایی از زیباترین ایستگاههای متروی جهان بهشمار میرود. این فضا که در سال 1952 ساخته شد، از سخنرانی استالین در زمان جنگ الهام گرفته شد و دو هنرمند خلاق طراحی آن را برعهده گرفتند.
در پس طراحی آن نیز اهداف سیاسی وجود داشت و از آن برای ترویج تبلیغات شوروی استفاده میشد. این ایستگاه همچنین به مجسمههایی از رهبران سقوط کرده شوروی و صحنههایی از لحظات تاریخی روسیه مزین است.
ایستگاه اولدسیتی هال، نیویورک سیتی، نیویورک
ایستگاه اولدسیتی هال (Old City Hall) هرچند از سال 1945 دیگر مورد استفاده قرار نگرفته است، هنوز یکی از زیباترین ایستگاههای متروی نیویورک محسوب میشود. طاقهای کاشیکاریشده و سقفهای طاقدار، نورگیرها و پنجرههای شیشهای رنگی و لوسترهای برنجی از جمله ویژگیهای برجسته این ایستگاه است.
بازدید از این ایستگاه برای عموم آزاد نیست، اما موزه ترانزیت نیویورک گاهی اوقات تورهای ویژهای را در ایستگاه برگزار میکند و به عده کمی اجازه میدهد تا در عظمت آن غوطهور شوند.
ایستگاه هنر و صنایعدستی، پاریس، فرانسه
ایستگاه هنر و صنایعدستی (Arts et Métiers) پاریس همچون یک زیردریایی بهسبک استیمپانک در زیر سطح شهر قرار دارد. دیوارهای مسی صیقلی پرچشده، چرخدندههای عظیم آویزان از سقف، درگاههای پوشیدهشده از تصاویر قرن نوزدهم، صندلیهای چوبی حکاکیشده و سطلهای زباله مسی از شاخصههای این ایستگاه است.
ایستگاه هنر و صنایعدستی پاریس در سال 1994 با الهام از کتاب مصور بلژیکی فرانسوا شویتن که خود از آثار علمی تخیلی ژول ورن و موزه هنرهای اطراف آن الهام گرفته است، بازسازی شد و در بردارنده اختراعات قرن هجده و نوزده میلادی است.
ایستگاه مشیرب، دوحه، قطر
سیستم متروی فوق مدرن بدون راننده دوحه از زمان افتتاح در سال 2019، فصل جدیدی را برای پایتخت قطر رقم زده است. در قلب این سیستم، ایستگاه مشیرب (Msheireb) در مرکز شهر قرار دارد که نمای داخلی آن به سقفهای گنبدی مزین است و به وجود پلی بین معماری تاریخی قطر و آینده آن بهعنوان چراغی از نوآوری و شکوفایی اشاره دارد.
فضاهای استراحت داخلی و پر آرامش این ایستگاه از کاروانسراهای تاریخی کشور و مسافرخانههای کنار جادهای دارای حیاط الهام گرفته است که محل تجمع کاروانها در مسیرهای تجاری باستانی بودهاند.
بیشتر مردم دوحه قبل از معرفی سیستم مترو با اتومبیلهای شخصی سفر میکردند، اما مطابق با برنامهریزیهای دقیق دوحه برای گسترش شبکه حملونقل خود تا قبل از سال 2026، طراحی ایستگاههای متروی شهر نقشی کلیدی در تشویق مسافران بیشتر برای سفر با قطار خواهد داشت که ایستگاه مشیرب اثباتی بر این ادعا است.
ایستگاه بلوار فورموسا، کائوسیونگ، تایوان
بدون شک گنبد نور ایستگاه بلوار فورموسا (Formosa) در کائوسیونگ تایوان، جواهری بر تاج این ایستگاه کمنظیر محسوب میشود. این سقف بزرگترین شیشه کاری جهان است و شامل 4500 پانل است که بسیاری از آنها توسط یک طراح ایتالیایی با دست نقاشی شدهاند.
این سقف منحصربهفرد با الهام گرفتن از مجموعهای از نمادهای متافیزیکی مرتبشده در چهار بعد ساخته شده که نمایانگر دریا، زندگی، خلقت و تعارض است.
تکمیل این گنبد چهار سال به طول انجامید و افتتاح آن در سال 2008 بهسرعت توجهات بینالمللی را به خود جلب کرد. از آن زمان، بسیاری از انبارهای قدیمی کائوسیونگ به استودیوها و گالریهای هنری تبدیل شده است.
ایستگاه T-Centralen، استکهلم، سوئد
ایستگاه غارمانند T-Centralen که به عنوان «سکوی آبی» شناخته میشود، با نقوش گیاهشناسی روی سنگهای گرانیت خام تزئین شده است. این ایستگاه در سپاس از زحمات کارگران در ساخت مترو طراحی شده است و یکی از اولین ایستگاههایی است که در این شهر میزبان آثار هنری در سال 1957 بود. از آن زمان به بعد، بیش از 90 ایستگاه مترو در استکهلم میزبان مجسمهها، موزاییکها، نقاشیهای سنگی و تزئینات دیگر است که توسط بیش از 200 هنرمند ایجاد شدهاند و بسیاری از آنها به موضوعات مهمی مانند جنگلزدایی و حقوق زنان میپردازند.