نمونههایی از فضاهای عمومی با طراحی خلاق
فضاهای عمومی هر شهر شامل خیابانها، میدانها، پارکها و حتی طبیعت بیشترین نقش را در شکل دادن رفتارهای شهروندان ایفا میکند، زیرا مردم پس از منازل خود بیشترین زمان خود را در آنها سپری میکنند. بنابراین طراحی فضاهای عمومی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و میتواند پیوند میان ساکنان یک شهر را با محیط اطراف خود به دنبال داشته باشد، ضمن اینکه حس تعلق مردم را به شهرهای خود افزایش خواهد داد که این امر به سهم خود مزایای بیشماری را برای مناطق شهری به ارمغان خواهد آورد. در ادامه به معرفی نمونههای برتر فضاهای عمومی در جهان میپردازیم که با طراحی منحصربهفرد خود نهتنها شور را میان ساکنان اطراف افزایش داده، بلکه مفهوم جدیدی را برای ایجاد فضاهای عمومی توسط سایر معماران در نقاط مختلف دنیا شکل داده است.
پارک خطی One Green Mile در بمبئی
پارک خطی One Green Mile در بمبئی هندوستان با هدف تبدیل یک زیرساخت بتنی بسیار کسلکننده به فضایی برای تمام جامعه طراحی شده و به دنبال آن، مسیری کاملاً سبز و پرشور در فضای بدون استفاده زیر یکی از پلهای هوایی شهر به طول 1800 متر احداث شده است. البته پارک خطی تنها 200 متر از طول فضای زیر پل را در بر گرفته، با این حال طراحی بسیار خلاق آن، شور دوبارهای به محیط کسلکننده اطراف بخشیده است. در پارک خطی One Green Mile بمبئی، فضاهای سبز و مبلمان آبیرنگ با طراحیهای مختلف سراسر فضا را در بر گرفته و در هر نقطه جایی برای حضور تمام افراد با هر سن و نیازی را در خود جا داده است.
حتی افراد دارای معلولیتهای جسمی از دسترسی کامل برای تردد در این فضای خلاق را بدون نیاز به حضور دیگران در کنار خود برخوردار هستند و این در حالی است که کودکان نیز میتوانند با حضور کنار والدین خود در این پارک از فضاهایی که برای بازی طراحی شده است، لذتبخشترین ساعات روز خود را سپری کنند.
ویژگیهای بصری دوبعدی و یک تجربه فضایی سهبعدی از مهمترین خصوصیات طراحی خلاق پارک One Green Mile بمبئی بهحساب میآید که آن را از سایر فضاهای عمومی شهر متمایز کرده و به محبوبیت بسیار بالایی میان شهروندان رسانده است. پارک خطی One Green Mile دارای بخشهای مختلفی شبیه به اتاق است که هر یک کاربری خاص خود را دارد و برای ورزش، بازی، دور هم جمع شدن و مطالعه مورد استفاده قرار میگیرد.
فضای عمومی Tapis Rouge در یکی از مناطق غیررسمی هائیتی
گروهی از خلاقان با دادن شعار «زندگی بهتر در محل سکونت من» به طراحی یک فضای عمومی در یکی از مناطق غیررسمی هائیتی بهنام Carrefour-Feuilles پرداختند که مسئولیت تأمین هزینه مورد نیاز برای آن را صلیب سرخ آمریکا به عهده گرفت. این فضای عمومی کاربری چندمنظورهای دارد و حضور شهروندان در آن، ترویج انسجام اجتماعی را به دنبال داشته است. جالب است بدانید که طراحی و اجرای پروژه را شهروندان منطقه به عهده گرفتهاند و همین امر، به رفع بیشترین نیازهای آنها از یک فضای عمومی ایدئال منجر شده است.
مرکز این فضای زیبا را یک سالن تئاتر سر باز با هدف گرد هم آوردن ساکنان منطقه فرا گرفته و در اطراف آن سکوهایی شبیه به صندلی برای نشستن ایجاد شده است. فضای عمومی خلاق هائیتی به شکل دایرهای طراحی شده و هر بخش آن کاربری ویژهای دارد. به عنوان مثال، در یک بخش از دایره، تجهیزات ورزشی نصب شده و در دیگری که نزدیک به یک دیوار قرار گرفته، فضاهای سبز برای گذراندن اوقات فراغت زیر سایه دیوار تعبیه شده است.
معدن شماره 8 در لیشای در چین
لیشای در چین، میزبان معادن مختلفی است که اغلب در نزدیکی یکدیگر قرار دارد. معدن شماره هشت فضای عمومی بسیار شگفتانگیزی محسوب میشود که میان کوههایی به ارتفاع تقریباً 40 متر قرار گرفته و در مسیری به امتداد 50 متر میان همان کوهها گسترش پیدا کرده است. این فضا با هدف دعوت مردم به مطالعه طراحی شده و به همین دلیل سکوهای مختلفی را در ارتفاعات متفاوت در بر گرفته است که به عنوان اتاق مطالعه مورد استفاده مردم قرار میگیرد. گزارشها حاکی از آن است که در زمانهای قبل و پیش از احداث فضای عمومی جدید، دانشمندان شهر در این منطقه گرد هم میآمدند و به اشتراک ایدههای علمی خود میپرداختند.
بالکنهای سنگی کتابخانه که در پنج طبقه قرار گرفته، تا ارتفاع 12 متر بالا رفته که رسیدن به قسمت بالایی آن از طریق پلکان برای بسیاری از افراد بسیار خستهکننده و حتی غیرممکن است. جالب است بدانید که هر طبقه (که یک کتابخانه عمومی جدا در نظر گرفته میشود) کتابهایی را با موضوعات مختلف در بر گرفته و همین امر باعث شده است که این طبقات علاقهمندان متفاوتی را به خود جذب کنند.
پارک والد مایل در شیکاگو، ایالات متحده آمریکا
پارک والد مایل (Wild Mile)، که احداث آن در سال 2021 به پایان رسید، یکی از خلاقترین طراحیهای فضاهای عمومی دنیا بهشمار میرود که تبدیل یک محیط صنعتی بسیار کسلکننده را به پارکی پرشور و دوستدار محیط زیست برای مردم، حیات وحش و محیط زیست به دنبال داشته است. سراسر این پارک را باغهایی شناور بر فراز رودخانه شیکاگو فراگرفته، ضمن اینکه وجود مسیرهایی برای دوچرخهسواری، سکوهای قایقسواری و سایر امکانات عمومی، حضور در آن را برای مردم شهر بسیار لذتبخش کرده است.
جالب است بدانید که دسترسی به 40 مدرسه و مؤسسه آموزشی از طریق این پارک وجود دارد، ضمن اینکه برنامه آموزشی بیشماری نیز در خود پارک برگزار میشود که افراد بسیاری را به حضور در خود برای کاوش در مورد موضوعات مختلف، بهویژه طبیعت اطراف، جذب میکند.