شیر مادر کامل‌ترین منبع تغذیه برای نوزادان است اما همه نوزادان فرصت استفاده از شیر مادر خود را ندارند. در چنین شرایطی، بانک شیر مادر با جمع‌آوری و آماده‌سازی شیر اهدایی، نقش مهمی در حفظ سلامت نوزادان نارس و محروم از شیر مادر ایفا می‌کند.
*بانک شیر مادر چیست؟
بانک شیر مادر مرکزی تخصصی است که شیر مازاد مادران شیرده را دریافت کرده، پس از انجام آزمایش‌های پزشکی، پاستوریزه و ایمن‌سازی می‌کند و در اختیار نوزادانی قرار می‌دهد که امکان استفاده از شیر مادر خود را ندارند.
یکی از این مراکز، بانک شیر بیمارستان ولایت مشهد است که با کمک خیران و همراهی مادران شیرده، سال‌هاست نیاز تغذیه‌ای نوزادان نارس را تأمین می‌کند.
*چگونه شیر مادر اهدا می‌شود؟
مادرانی که شیر مازاد دارند، برای اهدای شیر نیازی به مراجعه حضوری ندارند. پس از تشکیل پرونده سلامت، ظروف مخصوص نگهداری شیر در منزل در اختیار آنان قرار می‌گیرد و شیرهای جمع‌آوری‌شده با رعایت کامل زنجیره سرد به بانک شیر منتقل می‌شود.
*آزمایش‌های لازم برای اهدای شیر
پیش از پذیرش شیر، سلامت مادر از نظر بیماری‌های عفونی مانند هپاتیت، HIV و سایر بیماری‌های قابل انتقال بررسی می‌شود. همچنین شیر اهدایی نیز از نظر میکروبی آزمایش شده و تنها پس از پاستوریزاسیون و تأیید کیفیت، برای مصرف نوزادان آماده می‌شود.
*چرا شیر مادر برای نوزادان نارس اهمیت دارد؟
نوزادان نارس به‌دلیل کامل نبودن دستگاه گوارش و سیستم ایمنی، بیش از سایر نوزادان در معرض ابتلا به عفونت‌ها و مشکلات گوارشی قرار دارند.
مطالعات پزشکی نشان می‌دهد شیر مادر، حتی اگر از مادر دیگری اهدا شده باشد، نسبت به شیر خشک مزایای قابل توجهی دارد و می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های گوارشی، عفونت‌ها و حتی مرگ‌ومیر نوزادان نارس را کاهش دهد.
به همین دلیل، بانک شیر مادر به یکی از مهم‌ترین مراکز حمایتی برای بخش‌های مراقبت ویژه نوزادان (NICU) تبدیل شده است.
*چه نوزادانی از شیر اهدایی استفاده می‌کنند؟
مهم‌ترین گروه‌های دریافت‌کننده شیر اهدایی عبارت‌اند از:
-نوزادان نارس
-نوزادان بستری در بخش NICU
-نوزادان کم‌وزن هنگام تولد
-نوزادانی که مادرشان امکان شیردهی ندارد
-نوزادان بی‌سرپرست یا محروم از شیر مادر
*چه کسانی می‌توانند شیر خود را اهدا کنند؟
مادرانی که:
فرزند زیر یک سال دارند.
شیرشان بیش از نیاز نوزادشان است.
از نظر پزشکی شرایط لازم برای اهدای شیر را دارند.
این مادران می‌توانند با اهدای شیر خود، به تغذیه و نجات جان نوزادان نیازمند کمک کنند.
*اهدای شیر مادر؛ اهدای زندگی
اهدای شیر مادر تنها یک اقدام درمانی نیست؛ بلکه نمونه‌ای از مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همدلی میان مادران است. بسیاری از مادران، شیر خود را نذر سلامتی نوزادان می‌کنند؛ نذری که نتیجه آن، افزایش شانس بقا و سلامت کودکانی است که روزهای نخست زندگی خود را در بخش مراقبت‌های ویژه سپری می‌کنند.
*فرهنگ اهدای شیر؛ سرمایه‌ای برای آینده
گسترش فرهنگ اهدای شیر مادر، علاوه بر کمک به نجات جان نوزادان نارس، موجب تقویت روحیه همدلی و حمایت اجتماعی در جامعه می‌شود.
بانک شیر مادر پلی میان مهربانی مادران و نوزادان نیازمند است. نوزادانی که امکان استفاده از شیر مادر خود را ندارند، با کمک شیرهای اهدایی می‌توانند از مزایای بی‌نظیر این غذای طبیعی بهره‌مند شوند. از همین رو، ترویج فرهنگ اهدای شیر مادر، گامی مؤثر در کاهش عوارض نوزادان نارس و حفظ سلامت نسل آینده به‌شمار می‌رود.