روستای پیاوین با 51 خانوار و 200 نفر جمعیت در 35 کیلومتر بانه و در بخش نمشیر واقع شده است این روستا بافت قدیمی و پلکانی دارد و حفظ این بافت باعث توجه گردشگران به روستا شده و پروژه گردشگری روستا نیز با حفظ بافت با ارزش روستایی به‌کندی در حال اجرا است.

طرح معرفی روستای پیاوین به‌عنوان روستای هدف گردشگری در سال 1396 آغاز شد به دلیل بافت‌های با ارزش روستایی، در اجرای این طرح استفاده از گل، سنگ و چوب در احداث بناها و شکل پلکانی انتخاب شده است پروژه در حال حاضر با 30 درصد پیشرفت فیزیکی راکد مانده است.

اعتبار این پروژه از محل اعتبارات ملی تأمین شده است تاکنون حدود 10 میلیارد ریال به اجرای پروژه اختصاص یافته و بخشی از سنگفرش معابر روستا با مشارکت مردم انجام شده است.

طرح گردشگری روستای پیاوین با حفظ بافت با ارزش روستایی در چند بخش ازجمله کف‌سازی، سنگ فرش، دیوار حائل، فاضلاب‌کشی، نصب درب و پنجره، اجرای فضای باز، احداث میدان با نماد بومی منطقه و طراحی چشمه به‌صورت سنتی اجرا می‌شود.

در گذشته پیاوین محل زندگی مردان نامدار و شجاعی بوده است به همین دلیل به‌عنوان پیاوین نام‌گذاری شده «پیاو» در زبان کردی به معنی مرد و پیاوین جمع مردان است.

برای تهیه گزارش با هماهنگی دهیار و اعضای شورای اسلامی به روستای پیاوین رفتم در تهیه این گزارش اداره بنیاد مسکن شهرستان بانه همکاری نکرد.

  پخت نان محلی

یکی از کارهای مهم زنان روستای پیاوین پختن نان محلی است در کوچه پس‌کوچه‌های این روستا همیشه بوی نان تازه به مشام می‌رسد در هنگام تهیه این گزارش در یکی از کوچه‌های پیاوین، دو بانوی روستایی در تنور سنتی مشغول پخت نان محلی بودند که من را به محفل گرم و صمیمی خود دعوت کردند.

یکی از بانوان گفت: بانوان روستای ما همه کارهای سنتی را انجام می‌دهند و بیشتر کارها به‌صورت دسته جمعی و با همکاری هم انجام می‌شود.

گلچین حسینی افزود: زنان روستا از حضور گردشگران خوشحال می‌شوند و با نان محلی و غذاهای سنتی از آن‌ها پذیرایی می‌کنند.

او همچنین از مسئولان خواست هرچه زودتر طرح اجرای روستای هدف گردشگری را به پایان برسانند تا شاهد رونق بیشتر در روستا باشیم.

وی با اشاره به مشکلات روستا که بیشتر بانوان با آن دست و پنجه نرم می‌کنند اظهار کرد: روستای ما منابع آبی زیادی دارد اما به دلیل مشکل در لوله‌ها و نبود منبع مناسب، همیشه برای تأمین آب شرب مشکل داریم.

  طبیعت بکر پیاوین

عضو شورای اسلامی پیاوین هم گفت: هر طرف را که نگاه می‌کنیم زیبایی‌های طبیعی را می‌بینیم و این مهم‌ترین جاذبه روستای پیاوین است، چشمه و بافت پلکانی نیز از جاذبه‌هایی است که به لحاظ گردشگری از اهمیت بالایی برخوردار است.

علی احمدپور با اشاره به روابط خویشاوندی اهالی روستا افزود: در سه سال نخست، اجرای طرح گردشگری روستای پیاوین به‌خوبی پیشرفت کرد اما در 2 سال اخیر پروژه به‌کندی پیش می‌رود.

وی اظهار کرد: بافت ساختمانی روستای پیاوین از 100 سال گذشته تاکنون تغییر چندانی نکرده و مردم روستا به دلیل علاقه‌ای که به بافت سنتی دارند آن را حفظ کرده‌اند و زنان روستا مانند گذشته کارهایی مانند پخت نان محلی و غذای محلی را انجام می‌دهند.

وی گفت: ساختار سنتی روستای پیاوین بی‌نظیر است و به گفته گردشگران این ساختار سنتی در کمتر جای ایران به این خوبی حفظ شده است برای نمونه بسیاری از خانه‌های روستا بیش از 100 سال قدمت دارند اما همچنان مردم در آن‌ها زندگی می‌کنند.

وی اضافه کرد: انتظار داریم مجریان طرح باتوجه به اهمیت رونق گردشگری طرح را زودتر به پایان برسانند و پروژه‌ها را نیمه‌کاره رها نکنند.

عضو شورای اسلامی روستای پیاوین با اشاره به اینکه روند کند اجرای پروژه گردشگری روستا باعث دلسردی گردشگران می‌شود اظهار کرد: پروژه‌های نیمه‌کاره روستای پیاوین شامل ساختمان نیمه کاره چشمه، سرویس‌های بهداشتی و سنگفرش معابر است.

احمدپور با انتقاد از طرح ساختمان چشمه روستا گفت: طرحی که برای ساختمان چشمه اجرا شده است بافت سنتی چشمه و حتی روستا را به هم زده است ساختمان چشمه یک اتاقک است نه طرح سنتی و نه مدرن بلکه بافت غیر اصولی دارد که با تعریف پروژه‌های سنتی در تضاد است امیدوارم در اجرای آن بازنگری شود.

این عضو شورای اسلامی روستای پیاوین اضافه کرد: احداث چارچوب ساختمان چشمه تنها کاری است که در یک سال گذشته انجام شده آن هم کاملاً غیر اصولی، در قدیم این چشمه اتاقک و حوضچه‌های کوچکی داشته است که از آن به‌عنوان حمام استفاده می‌شد اما با اجرای این طرح تخریب شد.

  خانه‌ای 100 ساله

قدیمی‌ترین خانه روستای پیاوین بیش از 100 سال قدمت دارد در آن زمان بنابر ضرورت از چندین قسمت شامل انبار، کاهدان، راهروهای تنگ و باریک، طویله، آتش خانه، تنور، دو اتاق نشیمن و آشپزخانه سنتی ساخته شده است در این خانه یک زن و مرد سالمند با دختر میانسالشان که از آن‌ها نگهداری می‌کند زندگی می‌کنند.

سالمندان این خانه می‌گویند این خانه قبل از اینکه ما به دنیا بیایم ساخته شده و شاید بیش از 100 سال قدمت داشته باشد آن‌ها هر دو مریض هستند و زن سالمند با کپسول اکسیژن نفس می‌کشد.

مریم عزیزی دختر این خانواده می‌گوید: شما نمی‌توانید حتی یک شب هم اینجا زندگی کنید اما ما در آن زندگی می‌کنیم مادر و پدرم چندین ساله که بیمار هستند و نیاز به مراقبت زیادی دارند و با دارو زنده هستند.

او گفت: این خانه قدیمی چند روزنه دارد که نور از این روزنه‌ها به داخل می‌تابد و دیوارهای کاه گلی و سقف چوبی خانه به دلیل دود حاصل از تنور و آتش، سیاه و فضای آن تاریک است. بخشی از خانه را به دلیل تخریب، بازسازی و تعمیر کردیم اما چارچوب آن را تغییر ندادیم دو سال پیش هم گاز کشی شد. در این خانه قدیمی ابزار کار کشاورزی و وسایل قدیمی که در گذشته کاربرد زیادی داشته همچنان وجود داشت.

  روند کند پروژه پیاوین

دهیار روستای پیاوین نیز گفت: عملیات اجرایی طرح گردشگری روستای پیاوین با حفظ بافت با ارزش روستایی از 1396 آغاز شده و بخش زیادی از سنگفرش معابر روستا انجام شده است.

سالار احمدپور با اشاره به کندی عملیات اجرایی طرح روستای پیاوین اضافه کرد: یکی از مشکلات روستا نبود سرویس‌های بهداشتی برای گردشگران است سرویس‌های بهداشتی قدیمی نیز قبلاً تخریب شده‌اند.

وی اظهار کرد: با وجود اینکه پروژه روستا نیمه‌کاره است اما با توجه به اینکه روستا بافت قدیمی و سنتی خود را حفظ کرده ماهانه حدود 150 گردشگر از نقاط مختلف کشور برای دیدن روستا می‌آیند.

وی ادامه داد: برخی افراد هم برای ساخت فیلم‌های عروسی و فیلم‌های مختلف به پیاوین می‌آیند در شرایطی که سرویس بهداشتی مناسب و مکانی مناسب برای اسکان و پذیرایی از آن‌ها نداریم مجبور هستند در مکان‌های نامناسب استراحت کنند.

دهیار روستای پیاوین با اشاره به جاذبه‌های مهم روستای پیاوین گفت: مهمترین جاذبه‌های گردشگری این روستا، طبیعت بکر، چشمه‌های آب طبیعی و بافت سنتی و قدیمی است که ساماندهی آنها باعث جذب گردشگران بیشتر و اشتغال پایدار برای جوانان روستا می‌شود.

احمدپور اضافه کرد: تورهای گردشگری از نقاط مختلف کشور هر ساله برای دیدن بافت سنتی با ارزش و طبیعت بکر به روستای پیاوین سفر می‌کنند اما به دلیل کمبود امکانات رفاهی و نبود محل اسکان، امکان پذیرایی مناسب از آن‌ها را نداریم.

وی با بیان اینکه این طرح توسط اداره بنیاد مسکن اجرا می‌شود گفت: قرار بود تمام خانه‌ها را به یک شکل طراحی کنند و فضای ورزشی و فضای سبز احداث کنند و فاضلاب روستا هم بازسازی شود اما این اقدامات تاکنون انجام نشده است.

وی اضافه کرد: اجرای این طرح 10 ساله است اما در پنج سال اخیر حدود 30 درصد پیشرفت فیزیکی داشته که درخواست می‌کنم که روند اجرای این پروژه سریع‌تر انجام شود و محلی برای اسکان و پذیرایی از گردشگران فراهم شود.

شهرستان مرزی بانه با 158 هزار نفر در 270 کیلومتری غرب سنندج مرکز استان واقع شده است.