فرماندار شهرستان بهار با اشاره به اخذ مجوز استقرار اداره مستقل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی گفت: این اقدام، زمینه گذار از مدیریت نمایندگی به مدیریت بومی و توسعه‌محور را فراهم می‌کند و می‌تواند با فعال‌سازی ظرفیت‌هایی مانند شهر جهانی سفال، سرای تاج‌آباد، صنایع‌دستی و دیپلماسی شهری، میراث فرهنگی بهار را به محور اشتغال‌زایی و توسعه اقتصادی شهرستان تبدیل کند.
در دنیای معاصر، گردشگری دیگر تنها به معنای گشت‌وگذار و تفریح نیست، بلکه به‌عنوان یکی از قدرتمندترین ابزارهای توسعه اقتصادی و اجتماعی، به یک «صنعت راهبردی» تبدیل شده است؛ صنعتی که می‌تواند جوامع را از وابستگی به منابع تجدیدناپذیر رها کند و مسیر رشد را به‌سوی «اقتصاد تجربه و دانش» سوق دهد.
توجه به ظرفیت‌های گردشگری، در واقع مدیریت هوشمندانه «سرمایه‌های فرهنگی و طبیعی» است؛ سرمایه‌هایی که برخلاف منابع مادی، در صورت بهره‌برداری صحیح نه‌تنها تحلیل نمی‌روند، بلکه ارزش افزوده آن‌ها در طول زمان افزایش می‌یابد.
زمانی که این ظرفیت‌ها به‌درستی شناسایی و به زنجیره ارزش اقتصادی متصل شوند، می‌توانند به ایجاد اشتغال گسترده، رونق صنایع‌دستی و ارتقای جایگاه بین‌المللی یک منطقه منجر شوند. در واقع، گردشگری پلی است که تاریخ، هنر و هویت ملی را به معیشت، رفاه و توسعه پایدار پیوند می‌دهد.
در این میان، شهرستان بهار با برخورداری از گوهرهایی بی‌بدیل همچون «شهر جهانی سفال» و بناهای باشکوه و منحصربه‌فردی نظیر «سرای تاج‌آباد»، نه‌تنها یک مقصد گردشگری، بلکه مرکزی اثرگذار در حوزه فرهنگ در سطح جهانی است.
این منطقه با برخورداری هم‌زمان از آثار ملموس، همچون بناهای تاریخی و میراث ناملموس، مانند هنر سفالگری، تمامی پیش‌نیازهای لازم برای تبدیل‌شدن به یک قطب گردشگری را داراست.
با این حال، تبدیل این ظرفیت‌های عظیم به «سرمایه‌ای اشتغال‌زا»، نیازمند گذار از نگاه‌های سنتی و صرفاً نظارتی به رویکردهای مدیریتی مدرن و توسعه‌محور است.
طی چند ماه اخیر، زمزمه‌هایی درباره استقلال اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی شهرستان بهار به گوش می‌رسید. بر همین اساس، برای اطلاع از صحت‌وسقم این موضوع و بررسی تلاش‌های انجام‌شده برای ارتقای جایگاه گردشگری شهرستان، گفت‌وگویی با ابراهیم لشکری‌آزاد، فرماندار شهرستان بهار ترتیب دادیم که در ادامه می‌خوانید.
فرماندار شهرستان بهار با نگاهی تحلیلی به وضعیت اقتصادی منطقه، گردشگری را نه‌تنها یک فعالیت فرهنگی، بلکه راهبردی کلیدی برای مقابله با بیکاری و تأمین معیشت پایدار جامعه محلی معرفی کرد.
ابراهیم لشکری‌آزاد در تبیین دیدگاه خود تأکید کرد: ظرفیت‌های گردشگری شهرستان بهار در صورت مدیریت صحیح، می‌توانند به یکی از منابع اصلی عرضه خدمات و ایجاد اشتغال تبدیل شوند.
گسست میان ظرفیت و بهره‌وری؛ ضرورت استقلال اداری
ابراهیم لشکری‌آزاد در تحلیل وضعیت موجود به تضاد عمیق میان «ظرفیت‌های موجود» و «ساختار مدیریتی» اشاره کرد و افزود: شهرستان بهار با برخورداری از آثار ثبت جهانی، در سطح ملی و بین‌المللی جایگاه ویژه‌ای دارد، اما متأسفانه تاکنون مدیریت این آثار از طریق یک «نمایندگی» انجام می‌شد.
لشکری‌آزاد بیان کرد: مدیریت نمایندگی به‌دلیل نبود استقرار کامل و فقدان بدنه اجرایی مستقل در شهرستان، نمی‌تواند انگیزه و توان لازم برای پیشبرد پروژه‌های کلان را ایجاد کند.
وی با تأکید بر اینکه نبود اداره مستقل میراث فرهنگی در شهرستان موجب شده است بسیاری از ظرفیت‌های ملموس و ناملموس به‌صورت «خفته» باقی بمانند، اظهار کرد: وقتی با بناهای منحصربه‌فردی همچون سرای تاج‌آباد یا شهر جهانی سفال روبه‌رو هستیم، نمی‌توانیم به یک نظام اداری غیرمستقر بسنده کنیم.
گردشگری به‌مثابه زنجیره اشتغال
فرماندار بهار با اشاره به پیوند میان گردشگری و اشتغال‌زایی عنوان کرد: بخش بزرگی از نیازهای معیشتی مردم را می‌توان از طریق توسعه گردشگری تأمین کرد؛ چراکه هدف از توسعه ظرفیت‌های گردشگری، تنها جذب گردشگر نیست، بلکه ایجاد صنایع جانبی و اشتغال مرتبط با این ظرفیت‌هاست.
لشکری‌آزاد خاطرنشان کرد: بنابراین، استقرار اداره مستقل میراث فرهنگی، نقطه آغاز تبدیل آثار تاریخی به مراکز اشتغال‌آفرین است.
وی در تشریح فرصت‌های پیش‌ رو گفت: با مدیریت مستقل می‌توان پروژه‌هایی همچون ایجاد اقامتگاه‌های بوم‌گردی در اطراف آثار تاریخی، توسعه مراکز راهنمایی گردشگران و تورهای تخصصی برای بازدید از بناهای ثبت جهانی، احیای صنایع‌دستی مرتبط با آثار تاریخی، ایجاد بازار هدف برای فروش محصولات بومی و آموزش نیروی کار جوان برای مدیریت سایت‌های گردشگری را عملیاتی کرد.
این مدیر ارشد شهرستانی تأکید کرد: این زنجیره به‌طور مستقیم بر «عرضه خدمات» تأثیر می‌گذارد و موجب می‌شود گردشگری از یک فعالیت گذرا به صنعتی اشتغال‌آفرین تبدیل شود.
گام‌های عملی و اخذ مجوزهای کلیدی
فرماندار بهار در ادامه اعلام کرد: برای خروج از وضعیت موجود، تلاش‌های گسترده‌ای در سطح وزارتخانه‌ها صورت گرفته است و در پی پیگیری‌های مستمر، سرانجام مجوز رسمی استقرار اداره مستقل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از وزارتخانه مربوطه اخذ شد.
لشکری‌آزاد با تأکید بر اینکه این اقدام به معنای تغییر رویکرد از «مدیریت نظارتی» به «مدیریت توسعه‌ای» است، تشریح کرد: با استقرار این اداره، شهرستان بهار اکنون دارای یک بازوی اجرایی خواهد بود که می‌تواند به‌صورت تخصصی بر تبدیل ظرفیت‌های گردشگری به فرصت‌های شغلی تمرکز کند.
دیپلماسی شهری، برند جهانی سفال و گسترش ترویج بین‌المللی
فرماندار بهار بر ضرورت خروج از چارچوب‌های محلی و ورود به عرصه «دیپلماسی شهری» در مسیر توسعه گردشگری شهرستان تأکید کرد و گفت: برای دستیابی به اشتغال حداکثری، باید بازارهای هدف را از سطح شهرستان و استان به سطح بین‌المللی گسترش دهیم.
شهر جهانی سفال؛ برندی ملی در تراز جهانی
این مقام مسئول با اشاره به ثبت جهانی سفال، این دستاورد را «فرصتی طلایی» برای معرفی هویت فرهنگی و اقتصادی شهرستان بهار به جهان دانست و خاطرنشان کرد: عنوان «شهر جهانی سفال» نباید تنها یک تابلوی افتخار باشد، بلکه باید به‌عنوان یک «برند تجاری و گردشگری» به کار گرفته شود.
وی با بیان اینکه این برند جهانی، پیش‌شرط جذب سرمایه‌گذاران خارجی و گردشگران بین‌المللی است و در نهایت می‌تواند به رونق کارگاه‌های سفالگری و افزایش اشتغال در این بخش منجر شود، عنوان کرد: در راستای توسعه و بهره‌برداری بیشتر از این زیرساخت‌ها، همکاری‌های راهبردی با نمایندگی وزارت امور خارجه در استان در دستور کار قرار گرفته است.
وی با قدردانی از حمایت‌های استاندار و نقش کلیدی مسئول نمایندگی وزارت امور خارجه در همدان، از پیشبرد پروژه «خواهرخواندگی» شهر جهانی سفال با دو شهر در کشورهای ترکیه و تونس خبر داد و گفت: این خواهرخواندگی یک توافق ساده نیست، بلکه پلی ارتباطی است که اهداف متعددی را دنبال می‌کند.
لشکری‌آزاد با تأکید بر اینکه مبادله فناوری و دانش از جمله اهداف این همکاری است، تصریح کرد: انتقال شیوه‌های نوین طراحی و پخت سفال از ترکیه و تونس که در حوزه گردشگری پیشرو هستند، به هنرمندان بهار و در مقابل، معرفی هنر اصیل سفال بهار به جهانیان، از جمله اهداف این طرح است.
وی ادامه داد: ایجاد کانال‌های مستقیم برای جذب گردشگران از این دو کشور که موجب افزایش چشمگیر تقاضا برای خدمات گردشگری و محصولات صنایع‌دستی در بهار شود، از دیگر اهدافی است که دنبال می‌کنیم.
فرماندار بهار اذعان کرد: البته در مسیر اجرای پروژه‌های خواهرخواندگی و استقرار اداره میراث فرهنگی با مسائل حقوقی و اداری پیچیده‌ای مواجه شده‌ایم و این موضوع موجب تأخیر در اجرای سریع برخی برنامه‌ها شده است.
وی تأکید کرد: اجازه نمی‌دهیم مسائل اداری و حقوقی، ظرفیت‌های عظیم این شهرستان را متوقف کند. هر مانعی در مسیر توسعه گردشگری و اشتغال‌زایی، با پیگیری مستمر برطرف خواهد شد.