«کردستانِ فردا»؛ پرونده‌ای برای بازخوانی ظرفیت‌ها و امیدهای واقعی مردم این استان است.
سخن گفتن از امید در کردستان، اگر از دل واقعیت‌ها نیاید، خیلی زود به شعار تبدیل می‌شود. مردم این استان سال‌هاست با مسائل معیشتی، بیکاری، کم‌توسعه‌یافتگی و نگاه‌های کلیشه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کنند و طبیعی است که نسبت به وعده‌های تکراری حساس باشند.
با این حال، ناامیدی تصویر دقیقی از کردستان نیست. این استان، برخلاف بسیاری از روایت‌های رایج، نه سرزمین بحران دائمی است و نه جامعه‌ای منزوی و گسسته؛ بلکه کردستان، جامعه‌ای بالغ، صبور و برخوردار از سرمایه‌های انسانی و اجتماعی ارزشمند و امیدوار است.
یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های کردستان، عقلانیت اجتماعی مردم آن است. همزیستی تاریخی اقوام و مذاهب، نقش‌آفرینی علمای دینی در آرام‌سازی فضاهای اجتماعی و پرهیز عمومی از خشونت، نشان می‌دهد که امنیت در کردستان بیش از آنکه تحمیلی باشد، درونی و اجتماعی است.
این عقلانیت اجتماعی، زمینه‌ای جدی برای توسعه است. توسعه بدون امنیت پایدار ممکن نیست و کردستان سال‌هاست این امنیت پایدار را با کمترین هزینه اجتماعی حفظ کرده؛ موضوعی که گاه در تحلیل‌های رسمی نادیده گرفته می‌شود.
کردستان همچنین از سرمایه انسانی جوان برخوردار است. جمعیت جوان، تحصیل‌کرده و مستعد استان، اگرچه امروز با چالش بیکاری و مهاجرت مواجه است، اما در صورت سیاست‌گذاری درست می‌تواند به موتور محرک پیشرفت تبدیل شود.
تجربه نشان داده هر جا به جوانان کردستان اعتماد شده، نتیجه مثبت بوده؛ چه در حوزه ورزش، چه در فعالیت‌های فرهنگی، رسانه‌ای و حتی کارآفرینی‌های کوچک محلی. مسئله اصلی، کمبود استعداد نیست، بلکه کمبود میدان دادن است.
اقتصاد کردستان نیز برخلاف تصور عمومی، فاقد ظرفیت نیست. کشاورزی، دامداری، گردشگری طبیعی، صنایع دستی و مهم‌تر از همه، وجود معادن طلا و موقعیت مرزی استان و همجواری با کشور عراق، هر یک می‌توانند منشأ رونق اقتصادی باشند؛ به شرط آنکه نگاه فرصت‌محور جایگزین نگاه امنیت‌محور شود.
مرز، اگر درست مدیریت شود، تهدید نیست. بازارچه‌های مرزی، تجارت رسمی، صادرات محصولات بومی و همکاری اقتصادی با اقلیم کردستان عراق، می‌تواند به اشتغال پایدار و کاهش آسیب‌های اجتماعی کمک کند. این مسیر، هم عقلانی است و هم شدنی.
در کنار اقتصاد، فرهنگ کُردی نیز یک ظرفیت مغفول مانده است. زبان، موسیقی، ادبیات و آیین‌های بومی کردستان، نه در تقابل با هویت ملی، بلکه در امتداد آن قرار دارند و می‌توانند به تقویت انسجام ملی کمک کنند.
تجربه تاریخی نشان می‌دهد هر جا به فرهنگ بومی احترام گذاشته شده، احساس تعلق اجتماعی افزایش یافته و فاصله میان مردم و حاکمیت کاهش پیدا کرده. کردستان از این قاعده مستثنی نیست.
امید به آینده کردستان، زمانی واقعی می‌شود که نگاه ترحم‌آمیز جای خود را به نگاه مسئولانه بدهد. کردستان نیازمند دلسوزی نیست؛ نیازمند برنامه، اعتماد و مشارکت در تصمیم‌سازی است.
نخبگان، فعالان سیاسی و رسانه‌ای استان در این مسیر نقش کلیدی دارند. مطالبه‌گری هوشمند، پرهیز از سیاه‌نمایی و در عین حال، نقد صریح و منصفانه در کنار بیان دستاوردها و اقدامات مثبت انجام شده، می‌تواند مسیر توسعه را هموارتر کند.
گفتمان انقلاب اسلامی، اگر قرار است در کردستان تقویت شود، باید با زبان مردم این استان سخن بگوید؛ زبانی مبتنی بر عدالت، کرامت انسانی، رفع تبعیض و استفاده از ظرفیت‌های بومی.
آینده کردستان نه در تقابل با ایران تعریف می‌شود و نه در حاشیه‌نشینی. کردستان بخشی اصیل از ایران است و می‌تواند در امنیت، پیشرفت و انسجام ملی نقش فعال‌تری ایفا کند؛ اگر دیده شود و شنیده شود.
کردستانِ فردا نه یک رؤیای دوردست، بلکه نتیجه تصمیم‌های امروز ماست؛ تصمیم‌هایی که اگر بر پایه واقع‌بینی، امید و مشارکت جمعی گرفته شوند، می‌توانند این استان را به جایگاه شایسته‌اش برسانند.
این یادداشت نخستین بخش از پرونده کردستانِ فردا است؛ شماره بعدی، ظرفیت‌ها و فرصت‌های دیگر استان را بررسی خواهد کرد. کردستان با سرمایه‌های انسانی، اجتماعی و فرهنگی خود، می‌تواند به کانون امید و پیشرفت بیش از پیش تبدیل شود.