اهدای نشان خیابانداری در موکب شهید محمدمهدی فرهادیرامین
آیین اهدای نشان خیابانداری با هدف قدردانی از حضور و صبوری کودکان، در موکب شهید محمدمهدی فرهادیرامین و در امتداد مراسمات روضه خانه ما، برگزار شد.
خانواده یکی از مهمترین پایگاههای تربیتی و شکلگیری ارزشها، باورها و شخصیت افراد است. کودکی که در یک خانواده رشد میکند، تا حد بسیار زیادی و گاه به شکلی سرنوشتساز، مسیر زندگی، ارزشها، شیوه تربیت و سبک زیستن خود را از همان محیط میآموزد.
خانوادههایی که از همان سالهای نخست فرزندان خود را با یاد و نام اهل بیت (ع) آشنا میکنند و آنان را در فضایی قرار میدهند که زمینه رشد معنوی و روحانیشان را فراهم کند، درحقیقت میکوشند اثری ماندگار بر عمق جان فرزندان خود بگذارند؛ تلاشی ارزشمند و درست که ثمرات آن در سالهای بعد آشکار میشود.
پیش از هر چیز باید توجه داشت که بسیاری از آموختههای کودکان نه از راه آموزش مستقیم، بلکه از طریق مشاهده و شنیدن و زندگی در محیط پیرامونشان شکل میگیرد. اگر دقت کنیم، کودکانی که در خانوادههای مأنوس با قرآن پرورش مییابند، بهطور طبیعی همان انس و اُلفت را با قرآن پیدا میکنند. در بسیاری از موارد حتی نیازی نیست پدر و مادر چیزی را با زبان به فرزند خود آموزش دهند؛ کافی است خودشان به آن ارزشها پایبند باشند و آنها را در فضای خانه، زندگی کنند. کودک در همان فضای زندگی، این ارزشها را بهصورت ناخودآگاه دریافت میکند و آنها بهتدریج در عمق جانش نفوذ کرده و ریشه میدوانند.
بسیار پیش میآید که کودکان در سالهای نخست زندگی، معنای مقاومت یا حتی مفهوم دقیق کارهایی را که انجام میدهند، درک نکنند؛ اما هنگامی که بزرگتر میشوند و آن ارزشهای صحیح در وجودشان نهادینه شده است، با نگاهی به گذشته درمییابند که در مسیر درستی قدم برداشتهاند و همین مسیر درست، آینده و عاقبتی نیک را برای آنان رقم خواهد زد.
در کنار این مسئله، نباید از اهمیت تشویق غافل شد. کودکان زمانی که در مسیر صحیح قرار میگیرند، برای ادامه راه و کسب انگیزه بیشتر، به تشویق نیاز دارند. بسیاری از اوقات آنها از اهمیت کاری که انجام میدهند، آگاهی کامل ندارند؛ ممکن است همراه خانواده در راهپیمایی، مسجد و هیئتهای (یا در شرایط امروز جامعه در تجمعات) مختلف حضور پیدا کنند، اما هنوز مفهوم عمیق این حضور را به اقتضای سن خود، درک نکرده باشند. بااینحال، همین حضور میتواند زمینهساز رشد و تعالی آنها باشد و با تشویق صحیح، این تجربه به خاطرهای ماندگار و سازنده تبدیل شود.
نباید فراموش کرد که یک ساعت برای کودک بسیار طولانیتر از یک ساعت برای بزرگسال است. کودکان زودتر خسته میشوند، زودتر احساس گرما یا سرما میکنند، زودتر گرسنه میشوند و حوصله آنها زودتر سر میرود. از همین رو، هر زمان که آنها را به چنین برنامههایی میبریم، باید به روحیات، نیازها و ویژگیهای اخلاقیشان توجه ویژه داشته باشیم و از تشویق مناسب نیز غافل نشویم. تشویق، یکی از مؤثرترین ابزارهای تربیتی در دوران کودکی است و آثار آن تا سالها در ذهن و جان کودک باقی میماند.
نکته دیگر آن است که تجمعاتی که امروز در شرایط کشور ما شکل میگیرد، میتواند بستری مناسب برای رشد معنوی کودکان، نهادینه شدن ارزشهای اصیل ایرانی و اسلامی و تقویت باورهای دینی آنان باشد. البته در کنار این ظرفیت ارزشمند، باید شرایط و نیازهای کودکان را نیز بهخوبی شناخت. کودکان حتی هنگام حضور در این برنامهها نیز به دنبال نشاط، سرگرمی و تجربههای جذاب هستند و همین تشویقها و فعالیتهای مثبت، میتواند آنان را به حضور مستمر در چنین فضاهایی، علاقهمند کند.
هرچه کودکان بیشتر در این محیطها حضور داشته باشند، ذهن و روحشان با این مفاهیم مأنوستر میشود و بسیاری از آموزهها را بهصورت غیر مستقیم و از فضای پیرامون خود، فرا میگیرند. در چنین تجمعاتی میتوان برنامههای ارزشمند و متناسب با سنین مختلف برای آنان تدارک دید تا با مفاهیم گوناگون آشنا شوند، انگیزه حضور پیدا کنند و تجربهای شیرین و اثرگذار در ذهنشان شکل بگیرد.
در همین چارچوب، نمونه قابل توجه اینروزها در قالب برنامهای با عنوان روضه خانه ما، شکل گرفته است؛ برنامهای که از دل یک خانه آغاز شد، اما بهتدریج به فضای بیرونی و تجمعات مردمی نیز رسید.
لیلا اسکندری، میزبان این روضه خانگی، در کنار خانوادهاش اینروزها موکبی بهنام شهید محمدمهدی فرهادیرامین را نیز در تجمعات مردمی برپا کردهاند؛ موکبی که به گفته وی، دیگر تنها متعلق به یک خانواده نیست و به مرور به یک جمع گستردهتر از خانوادهها تبدیل شده است. جمعی که هر شب بر تعداد اعضای آن افزوده میشود و در آن پدرها، مادرها، نوجوانها و کودکها در کنار هم قرار میگیرند و پیوندی فراتر از یک حضور موقت میانشان شکل میگیرد.
اسکندری در توضیح ایده آیین اهدای نشان خیابانداری به کودکان گفت: دیدیم بچهها مظلومترین قشر این تجمعها هستند؛ ساعتها کنار پدر و مادرشان میایستند، خسته میشوند، اما شاید اصلاً ندانند دلیل این حضور چیست. برای یک کودک، یک ساعت خیلی بیشتر از یک ساعت برای یک بزرگسال میگذرد؛ دلمان میخواست به خاطر همین صبوری، از آنها قدردانی کنیم.
وی تأکید کرد: هدف فقط دادن یک هدیه نبود، بلکه ایجاد احساس احترام، شخصیت و عزت نفس در کودکان بود. به همین دلیل، اعضای موکب برای آنها مراسمی نمادین طراحی کردند؛ فرشی پهن شد، فضای مراسم شکل رسمیتری به خود گرفت، سلام نظامی به بچهها آموزش داده شد و کودکان یکییکی با تشریفاتی ساده اما جدی و غرورآفرین، نشان خیابانداری را دریافت کردند.
این آیین درواقع در صدمین شب حضور پیوسته کودکان و نوجوانان در تجمعات مردمی برگزار شد؛ حضوری که نشانه همراهی و پاسداری فرهنگی از ارزشهای انقلاب اسلامی است. به همین مناسبت، نشان خیابانداری بهعنوان قدردانی از این 100 شب همراهی و پاسداری، به کودکان اهدا شد.
اسکندری ادامه داد: خودِ نشان ارزش مادی خاصی نداشت، اما تلاش کردیم مراسم را برای بچهها بزرگ و مهم جلوه بدهیم تا احساس کنند حضورشان دیده شده و برای ما ارزشمند است.
به گفته وی، بازخورد این اقدام فراتر از انتظارشان بود.
اسکندری از دختری 11 ساله یاد میکند که پیشتر علاقه چندانی به حضور در این برنامهها نداشت، اما پس از این تجربه، شب بعد با اشتیاق بیشتر و با پرچمی در دست در جمع حاضر شده بود. از نگاه او، همین تغییرهای کوچک نشان میدهد کودکان تا چه اندازه نسبت به رفتارها و نوع مواجهه بزرگترها حساس هستند و چگونه این تجربهها میتواند در شکلگیری نگاه آینده آنها اثر بگذارد.
وی معتقد است: کودکان شاید درک کاملی از مسائل پیچیده اجتماعی یا سیاسی نداشته باشند، اما احترام، محبت و حس تعلق را بهخوبی درک میکنند.
این خادم اهل بیت (ع) گفت: خاطرهای که امروز برای بچهها ساخته میشود، سالها بعد در ذهنشان باقی میماند. ما دوست داشتیم سهم آنها فقط ایستادن کنار بزرگترها نباشد، بلکه احساس کنند خودشان هم عضوی از این خانواده هستند؛ خانوادهای که در آن دیده میشوند و برای بودنشان ارزش قائل هستیم.
اسکندری در پایان سخنانش به ادامه این مسیر در ایام محرم اشاره کرد و افزود: امسال نیز در کنار برگزاری روضه خانه ما در منزل، مراسم روضه در موکب شهید محمدمهدی فرهادیرامین برپا خواهد بود تا این تجربه از فضای خانه فراتر برود و در دل تجمعات مردمی ادامه پیدا کند؛ مسیری که در آن خانه و خیابان، روضه و موکب و نسلهای مختلف در کنار هم، معنای تازهای از همراهی، تربیت و زیستن جمعی پیدا میکنند.
